Gemeente Rhenen presenteert kostenoverzicht opvang asielzoekers

RHENEN Het college van B&W heeft een overzicht gemaakt van de inkomsten en uitgaven voor huisvesting, beveiliging en beheer van een voorziening voor asielzoekers. Dit heeft het college opgesteld voordat de gemeente met inwoners verder gaat verkennen waar ruimte is voor het opvangen van vluchtelingen. Hiermee heeft zij de opdracht van de lokale politiek gevolgd om duidelijkheid te krijgen over de kosten. Nu is duidelijk geworden dat één locatie betaalbaar zal zijn en drie alleen mogelijk zijn met een btw-compensatie.

door Peter Kuijpers

Hiermee is het vervolg van de eerdere discussie over asielzoekersopvang ingezet. Op 28 januari 2025 nam de gemeenteraad unaniem een motie aan waarin zorgen voor de samenleving in Elst werden geuit, na plannen om daar 200 asielzoekers op te vangen. Volgens de motie moest dit plan opnieuw worden bekeken. De lokale politiek vond dat alternatieve opvanglocaties onvoldoende waren verkend. ,,De participatie met inwoners over de opvang van vluchtelingen moet opnieuw worden gestart’’, vonden alle partijen. Burgemeester en wethouders hebben vervolgens een nieuw voorstel gemaakt om de uitgangspunten voor het betrekken van de inwoners vast te leggen.

AANPASSING

De SGP had in de vergadering van 30 september 2025 voorgesteld enkele aanpassingen door te voeren. Dit voorstel werd met vijftien stemmen aangenomen. ,,De gemeente Rhenen streeft ernaar te voldoen aan de wettelijke taakstelling door opvang te bieden aan 116 asielzoekers. Bij de locatiekeuze wordt rekening gehouden met de thema’s: veiligheid, bereikbaarheid en nabijheid van voorzieningen. De gemeente Rhenen staat open voor kleinschalige opvanglocaties, onder de honderd opvangplekken.’’ Hierbij is er vanuit gegaan dat het Rijk de rekening betaalt en de locatie moet voldoen aan de eisen van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA).

ÉÉN OF MEERDERE LOCATIES

Verder wilden de politieke partijen een overzicht van de kosten voor rekening van het COA of voor de gemeente. Daarbij werd ook gevraagd om een onderscheid wanneer vluchtelingen op één locatie of verdeeld over meerdere plekken in Rhenen zijn gehuisvest. Burgemeester en wethouders hebben dit voor de gemeenteraad uitgewerkt: ,,In deze fase van de uitvoering van de Spreidingswet in de gemeente Rhenen zijn er geen concrete locaties bekend, maar ook geen kosten opgenomen voor structurele integratieactiviteiten of bijvoorbeeld werktoeleiding. Daarnaast zijn er geen vervoerskosten opgenomen, omdat wij niet weten of die nodig zijn.’’

RANDVOORWAARDEN

Wel is uitgegaan van de randvoorwaarden van het COA. ,,Een centrale opvanglocatie van 116 opvangplekken wordt door het COA gezien als een kleinschalige locatie. Op het moment dat er concrete locaties in beeld zijn, berekent het COA onder andere aan de hand van de locatie, het aantal opvangplekken en de looptijd wat financieel haalbaar is. Het COA blijft in elk scenario verantwoordelijk voor de plaatsing van asielzoekers. Bij opvang onder gemeentelijke regie is gerekend met een leaseconstructie voor tijdelijke woonunits, omdat er nog geen specifieke locaties zijn.’’

TAKEN 

De gemeente heeft tevens naar maatschappelijke kosten en baten, zoals veiligheid, bereikbaarheid en nabijheid van voorzieningen én meedoen en participatie gekeken. Het COA regelt de toegang tot Nederlandse gezondheidszorg, de gemeente de jeugdzorg. Daarvoor krijgt Rhenen een vergoeding van het Rijk. Wanneer de gemeente verantwoordelijk is voor de opvangplek moet zij de kosten betalen voor een gidsfunctie voor zorg op locatie. De tijd dat Rhenen asielzoekers denkt op te vangen ligt tussen de vijf en tien jaar.

PERIODE

Op langere termijn is het voor het COA interessant een duurzame opvang in te richten, waarbij zij ook beveiliging levert op locaties vanaf honderd bewoners. Wanneer gemeente Rhenen de opvang regelt, zal zij in ieder geval de taken voor dagelijkse begeleiding tot vervoer voor medische zorg en school moeten betalen. Een berekening laat zien dat één gemeentelijke opvang voor vijf tot tien jaar betaalbaar is en voor het COA is dit één locatie voor tien jaar. Drie gemeentelijke plekken voor tien jaar opvang zijn alleen betaalbaar wanneer de gemeente btw compensatie krijgt. Met deze informatie gaat Rhenen het verdere overleg met haar inwoners starten.