Provincie Utrecht zet samen met gemeenten koers naar klimaatneutrale energie in 2040

VEENENDAAL De provincie Utrecht wil voor de toekomst ideeën samenbrengen in een Energievisie om meer grip te krijgen op elektriciteit. Zij heeft daarom ook gemeenten, waaronder Veenendaal, gevraagd hier over mee te denken. Van opwekken, transporteren en opslag van stroom tot inwoners bewust gaan maken wanneer elektriciteit te gebruiken.

door Peter Kuijpers

‘De Energievisie heeft tot doel het energiesysteem van 2050 te beschrijven, met daarbij ook een blik op de jaren 2030 en 2040. Daarbij is het belangrijkste doel om in 2040 een klimaat neutrale energievoorziening te hebben als provincie Utrecht. De Energievisie biedt inzichten die input vormen voor de P-MIEK, de Omgevingsvisie en het programma Energietransitie van de provincie. De P-MIEK biedt inzicht in de benodigde energie-infrastructuur voor de provincie en kijkt naar de benodigde ontwikkelingen in het energiesysteem op de lange termijn tot en met 2050’, geeft Gedeputeerde Staten van Utrecht aan.

FOSSIELE BRANDSTOF

Zij heeft de Energievisie tevens nodig voor de Omgevingsvisie, om de aanpassingen als aanleg van elektriciteitskabels in de leefomgeving te regelen. ‘Het huidige energiesysteem is, ondanks alle inzet om te verduurzamen, nog grotendeels gebaseerd op fossiele energie. Op basis van Europees beleid en het klimaatakkoord kan de provincie Utrecht niet blijven vertrouwen op fossiele energie. Verder gebruik maken van fossiele brandstof zorgt immers dat de schade aan het klimaat alleen maar toeneemt. Daarnaast zal fossiele energie de komende tijd steeds duurder worden’, beschrijft de provincie in haar eerste opzet voor de Energievisie.

NOODZAKELIJKE VERANDERINGEN

Utrecht wil daarom versneld inzetten op noodzakelijke veranderingen: ‘Door hier nu in te investeren, kan de provincie Utrecht helpen innovaties tot stand te brengen die later een economische meerwaarde bieden. Daarnaast worden we minder afhankelijk van geopolitiek, worden we gezonder doordat er minder fijnstof in de lucht komt en bereiden we ons voor op een toekomst zonder fossiele brandstof. De technische oplossingen hiervoor zijn voor een belangrijk deel beschikbaar, maar dienen vaak nog doorontwikkeld te worden.’ Het daadwerkelijk gaan gebruiken van nieuwe technieken ziet zij nu nog als een grote uitdaging.

SLIM INRICHTEN

‘Naast de reeds genoemde positieve effecten op de gezondheid van de verbetering van de luchtkwaliteit, moet wel rekening gehouden worden met de mogelijke effecten op gezondheid van opslag en transport van duurzaam opgewekte energie. De overgang richting een nieuw, slimmer energiesysteem is zeker niet makkelijk. Gezien het belang van energie voor de economie, heeft het wijzigen van de kosten van energie, financieel of organisatorisch, grote impact op de maatschappij. Deze Energievisie gaat over die impact en hoe deze impact te beperken door het slim inrichten van het energiesysteem.’

TOEKOMSTBEELD SCHETSEN

De provincie denkt niet het definitieve antwoord te hebben met een Energievisie, maar kan daarmee gemeenten, waaronder Veenendaal, wel handvatten geven richting een klimaatneutraal energiesysteem. ‘Deze Energievisie heeft de ambitie richting te geven aan de energietransitie in de provincie Utrecht. Zowel voor de provinciale organisatie zelf, als voor andere organisaties zoals gemeenten, bedrijven, maatschappelijke organisatie, inwoners en netwerkbedrijven. Hoewel er nog onzekerheden zijn, is het belangrijk om een toekomstbeeld te schetsen’, stelt de provincie. Zij denkt aan zoveel mogelijk lokaal opwekken en gebruiken.

EVENWICHT BRENGEN

‘Doordat veel elektriciteit zal worden opgewekt met windmolens, zowel op zee als op land, en zonnepanelen, is het schijnen van de zon en het waaien van de wind een belangrijke bepaler van de beschikbaarheid, en daarmee prijs, van elektriciteit. Door mensen actief te wijzen op de effecten van weersverwachtingen op energieprijs en –beschikbaarheid, krijgen mensen de mogelijkheid hun energiegebruik aan te passen aan de beschikbaarheid van energie. Dit is belangrijk om evenwicht te brengen in het energiesysteem.’ De provincie denkt daarbij aan slimme combinaties. De warmte van de koeling van een supermarkt, kan een kantoor verwarmen.

VRAAG NAAR ELEKTRICITEIT

‘De lokale buurtbatterij slaat overtollige zonne-energie op of de koelkast thuis is zo ingeregeld dat hij overdag net wat kouder staat om in de avondspits op het stroomnet geen stroom nodig te hebben. Op allerlei manieren wordt geheel automatisch de vraag naar elektriciteit zo veel mogelijk afgestemd op de opwekcapaciteit. Wanneer iemand snel zijn auto moet opladen, dan moet het mogelijk zijn om deze energievraag voorrang te geven. Daarom moet er voldoende energieopslagvermogen zijn om ook bij beperkte beschikbaarheid te kunnen voldoen aan zo’n elektriciteitsvraag.’

STREVEN NAAR ENERGIENEUTRAAL

‘De provincie Utrecht streeft ernaar om minstens energieneutraal te zijn voor het energiegebruik in de gebouwde omgeving. Daarmee wordt dus alle energie voor de gebouwde omgeving op het grondgebied van de provincie opgewekt of geproduceerd. Veel gemeenten hebben de mogelijkheid om volledig energieneutraal te zijn of zelfs energiepositief te worden. Dat is ook noodzakelijk wil de provincie het doel te halen. In 2040 wil de provincie een klimaatneutrale energievoorziening hebben, waarbij het energiesysteem geen extra klimaatopwarming veroorzaakt.’ Volledig energieneutraal zal door de bevolkingsdichtheid dan nog niet lukken.