Nieuwe pilot tegen zwerfafval

VEENENDAAL Geen blikjes in het gras langs de weg, lege chipszakken die door de straat waaien tot snoepwikkels die in het water drijven. Afval dat vaak ontstaat omdat iemand onderweg iets gebruikt, maar de verpakking niet netjes weggooit of meeneemt naar huis. De gemeente realiseert dat het vooral neerkomt op gedragsverandering; een stukje opvoeding om rommel netjes weg te gooien.

door Peter Kuijpers

Voor het uitvoeren van activiteiten op het gebied van zwerfafval ontvangt Veenendaal jaarlijks vanuit Nedvang een vergoeding van 76.400. Het college heeft onlangs het Jaarplan Zwerfafval 2022 vastgesteld waarin zij aangeeft hoe zij de bijdrage ditmaal wil besteden. ,,We mogen in Veenendaal ontzettend dankbaar zijn voor de vele vrijwilligers die zich inzetten tegen zwerfafval. Zeker in de eerste periode van corona, toen zij ook minder op konden ruimen, hoorde je geluiden over meer afval. Dit geeft al een besef hoeveel de vrijwilligers al aan werk verzetten’’, geeft wethouder Engbert Stroobosscher waarderend aan. Hij heeft al vaker gewezen op het aanpassen van het gedrag van mensen om Veenendaal schoon en leefbaar te houden.

SLIMMER Het Zwerfafvalplan zet in op zichtbaar schoonmaken en investeren in het beïnvloeden van gedrag. Hiervoor is betrekken van burgers en winkeliers, scholen tot sportverenigingen nodig met educatie voor kinderen. Maar ook slimmer opruimen en belonen voor goed gedrag. Veenendaal ziet afgelopen jaar al een verbetering in het legen van prullenbakken en opruimen van zwerfvuil ten opzichte van 2020, vooral tussen struiken en bomen. ,,We hebben het vaak over depodogs en de afvalbakken. En dat we nog beter ons best moeten doen. Inmiddels werken we met een volgsysteem en kunnen we beter inschatten wanneer een prullenbak vol is. Met deze resultaten kunnen we straks kijken of op een locatie meer of minder afvalbakken nodig zijn of dat deze op een andere plek moeten komen.’’

INITIATIEVEN Veenendaal trekt in het zwerfafvalplan nu voornamelijk geld uit om te voorkomen dat afval op straat, in het groen en water terecht komt. Hiervoor is Veenendaal Schoon een kapstok voor talloze zwerfvuilactiviteiten. Vorig jaar deden hier ongeveer 325 mensen aan mee in het voor- en najaar. ,,We hebben voor verschillende projecten 67.400 euro uitgetrokken.’’ Het college wil dit jaar 20.000 euro uittrekken voor deze schoonmaakacties. Daar komt nog een tweeduizend euro bij voor ‘Wijkhelden voor kinderen’, die zich richt op kinderen die meehelpen bij de reguliere opruimacties. Maar ook zijn er de ‘Zakgeldprojecten’ waarbij scholen en maatschappelijke instellingen een gebied frequent schoonhouden. Hiervoor krijgen zij een beloning van gemiddeld 400 euro per jaar. Veenendaal trekt in 2022 een 5500 euro uit voor dit project.

CULTUUR Bijna alle basisscholen doen aan afvalscheiding en de kinderen leren over het voorkomen van zwerfafval. De gemeente ziet nog een uitdaging, maar wil tevens middelbare scholen laten meedoen. Daarnaast zijn er schonebuurtcoaches waar Veenendaal dit jaar 46.000 euro voor uittrekt en nog eens 1400 euro voor verdere educatie en maatschappelijke stages. Deze zijn opnieuw voor middelbare scholen. De twee schonebuurtcoaches zetten zich in voor de juiste inzameling van afval tot aanspreken van bewoners op bijplaatsingen bij afvalcontainers. Zij werken samen met handhaving, maar vooral is de inzet op voorlichting bij bewonerscommissies tot specifieke doelgroepen. ,,Ik sprak zelf met een bewoner over de aanpak in de wijk en deze vertelde me dat de doelgroep dat via brieven niet goed meekrijgen. Zij zijn vanuit hun cultuur gewend dat iemand het komt vertellen. Het liefst in de eigen taal en een ervaringsdeskundige.’’

SPIC & SPAN Hiermee geeft de wethouder aan dat tevens groepen met een andere culturele achtergrond willen meedenken hoe zij Veenendaal schoner en beter kunnen maken. Maar hiervoor moet de gemeente en wellicht ook andere betrokken organisaties hun aanpak richting deze groep mensen veranderen. Veenendaal start in Schrijverspark met een pilot waar zij 1500 euro voor heeft uitgetrokken. ,,Als laatste gaan we met een pilotproject starten, Spic & Span. Dit is een integraal plan met wijkbewoners om in participatie en gedragsbeïnvloeding inwoners naar hun buurt te laten kijken. We maken mensen weer trots en zuinig op hun wijk door samen zwerfafval op te ruimen. Dit project gaan we doen met Veens Welzijn en Patrimonium. Hiermee maken we inwoners actief, bewust en weer trots en zuinig op hun wijk.’’ Een wijk die spic en span is, draagt bij aan een heel, schoon en veilig Veenendaal.