Burenhulp groeit in Rhenen: al meer dan 25 ‘voorzorgcirkels’

RHENEN Door hulp te bieden via de opbouwwerker/verenigingsondersteuner van Welzijn Rivierenstroom en subsidie uit het Buurtbudget wil de gemeente bijdragen aan de voorzorgcirkels. Groepjes buurt- of wijkbewoners die elkaar helpen en naar elkaar omkijken, zodat er niet direct professionele zorg nodig is. Het versterkt tevens verbinding en een veerkrachtige samenleving.

door Peter Kuijpers

,,In de gemeente Rhenen is het afgelopen jaar een sterke beweging ontstaan rondom voorzorgcirkels: kleinschalige buurtinitiatieven waarin inwoners elkaar vrijwillig ondersteunen. Inmiddels bestaan er meer dan 25 actieve cirkels. Het initiatief wordt gedragen door inwoners en ondersteund door Welzijn Rivierenstroom en de initiatiefnemers in Rhenen. De landelijke vereniging Nederland Zorgt Voor Elkaar (NLZVE) omschrijft een voorzorgcirkel als een netwerk van ongeveer 10 tot 15 ouderen of adressen in een buurt, die elkaar op verschillende manieren ondersteunen. Dit doen ze vrijwillig, maar met een serieuze inzet”, omschrijft de gemeente.

ZORGZAMERE SAMENLEVING

Iedere deelnemer kan volgens haar op zijn of haar eigen manier een betekenisvolle bijdrage leveren, zodat een zorgzamere samenleving kan ontstaan. Waarin iedereen kan blijven meedoen: ,,Buurtbewoners zijn bereid elkaar te helpen met hand- en spandiensten. Denk aan helpen met het doen van boodschappen, het indraaien van een lamp of samen een kop koffie drinken of een spelletje doen. In Rhenen bestaan de voorzorgcirkels meestal uit 12 tot 25 deelnemers van jong tot oud. Per cirkel zijn er één of twee verbinders. Dit zijn inwoners uit de straat of wijk die vraag en aanbod op elkaar afstemmen.”

Denk aan helpen met het doen van boodschappen, het indraaien van een lamp of samen een kop koffie drinken of een spelletje doen

DRUK OP VOORZIENINGEN LAGER

De gemeente ziet dat de voorzorgcirkels bijdragen aan het vroegtijdig opbouwen van sociale netwerken, het versterken van samenredzaamheid en het verminderen van druk op de zorg, waar structurele personeelstekorten zijn. Door laagdrempelige burenhulp vermindert het tevens de druk op voorzieningen vanuit de gemeente door vergrijzing: ‘Daarnaast groeit de eenzaamheid onder ouderen en is er behoefte aan herstel van lokale gemeenschapskracht. Het Aanvullend Zorg- en Welzijnsakkoord (AZWA) onderstreept het belang van toegankelijke ontmoetingsplekken, informele ondersteuning en het lokale netwerk.’

‘POTENTIEEL AAN VRIJWILLIGE INZET’

Deze helpen om problemen vroeg te signaleren en voorkomen. ,,Precies wat voorzorgcirkels doen, doordat buren veranderingen bij elkaar opmerken en steun bieden. Gezien de toenemende zorgvraag en personeelstekorten is informele ondersteuning in buurten noodzakelijk, zonder taken van zorgprofessionals over te nemen. In Rhenen speelt mee dat inwoners behoefte hebben aan onderlinge steun nu professionele zorg afneemt. Er is veel potentieel aan vrijwillige inzet in buurten dat nu nog niet volledig wordt benut, terwijl tegelijkertijd het enthousiasme om samen verantwoordelijkheid te nemen sterk aanwezig is”, concludeert de gemeente.

GROEI IN AANTAL VOORZORGCIRKELS

Rhenen ziet een duidelijke groei van het aantal voorzorgcirkels: ,,Eind 2024 vonden de eerste bijeenkomst met geïnteresseerde ouderen plaats. In 2025 waren er al meer dan 25 cirkels actief in Rhenen en Elst en in 2026 wordt ingezet op verdere uitbreiding, vooral in Rhenen-Centrum, Noord en Achterberg. Het initiatief ligt bij inwoners zelf, verbinders spelen een centrale rol in de dagelijkse coördinatie. Welzijn Rivierenstroom faciliteert en adviseert met onder andere de organisatie van informatiebijeenkomsten. Uit het verbindersoverleg blijkt dat de cirkels zorgen voor meer sociale verbinding, groeiend groepsgevoel en beter zicht op kwetsbare buurtbewoners”

POLITIEKE STEUN GEVRAAGD

De gemeente ziet wel dat er uitdagingen zijn. Omgaan met verschillen in digitale vaardigheden, vraagverlegenheid bij inwoners, onzekerheid over ‘wat zijn de grenzen van burenhulp’. Het tekort aan geschikte ontmoetingsruimtes tot de taal minder goed beheersen: ,,De initiatiefnemers van de voorzorgcirkels vragen de gemeente om politieke steun, mee te denken over ontmoetingsruimtes en te helpen knelpunten op te lossen. Mogelijke gemeentelijke inzet ligt volgens hen vooral in het faciliteren van ruimten voor overleggen, ondersteunen van communicatie, versterken van sociale basis en erkennen van voorzorgcirkels als onderdeel van het sociaal domein.”