Natuurrubriek Slenterpaadjes over augustus: Volop leven in zomerse natuur

VEENENDAAL Na een warme julimaand met wat koelere dagen zijn we alweer in augustus beland; in afwachting wat deze maand ons brengt. De maandnamen hittemaand, korenmaand, warmte maand en hooimaand. De naam augustus is afgeleid van Keizer Caesar Augustus, hetgeen de verhevene betekent. Onze oude volksspreuken zijn legio, veel bij overlevering verteld: ‘Stijgt de nevel, het geeft zegen; daalt de nevel, het geeft regen’. En regen kunnen we wel gebruiken, het is te droog. En: ‘In augustus zure druiven, in oktober zoete wijn!’

door Aly van Eijk

Het is rustig in het bos, de meeste vogels zijn nu bijna de rui uit, dan beginnen ze weer opnieuw. Veel gaan en sommigen zijn al vertrokken naar hun winteroord in het diepe zuiden, onder andere in Afrika. Hier in mijn vogeltuin is het vol met vogels, de jonge vogels die hier zijn geboren komen drinken, badderen en kijken of er wat te eten te halen is. Een doorgesneden appel is al een feestje en iedereen neemt er een hapje van. Veel jonge huismussen die al weten hoe het restaurant hier draait, profiteren ervan! De druiven zijn rijp en degenen die te hoog hangen zijn geen probleem. Het is ‘s morgens een gekwetter van jewelste van een troepje spreeuwen die volgens mij al een beetje dronken zijn. De merels en zeker de jonge merels weten al precies wat smaakt! De bramen zijn ook rijp, voor elk wat wils!

Het was een goed spechtenjaar. In het bos hoor je regelmatig de groene specht lachen, je hoort de bonte spechten hameren op de stammen, de kleine bonte heel snel achter elkaar en de grotere bonte specht langzamer. Als je lang genoeg blijft staan, krijg je hem wel in het oog, hij zit natuurlijk altijd aan de andere kant van de stam. 

Bij slootkanten en bij de grote rivieren, groeit de gewone kattenstaart, ook de grote kattenstaart genoemd. Met zijn lange roze stengels een blikvanger, hij groeit in de buurt van de grote wederik, met zijn fel gele bloemen. Kattenstaart is een pionier die verdwijnt zodra de oever verlandt en door andere planten wordt ingepalmd. De plant kan anderhalve meter hoog worden en bloeit tussen juli en augustus. Vroeger werd de plant in de leerlooierij gebruikt; er zit tannine in. 

Dezelfde stof heeft een bloedstelpende werking. Kattenstaart is dan ook al eeuwen een bekend wondkruid dat bovendien ook ontsmettend werkt. In vroeger eeuwen werd het in de huisapotheek ook voorgeschreven bij typhus. Het sap van de wortels levert een rode kleurstof voor het verven van wol en stoffen.

De witte inheemse berenklauw trekt veel insecten, onder andere een klein rood kevertje, soldaatjes genoemd. En het boerenwormkruid met zijn ronde gele bolletjes als bloem die als een soort wormzaad gebruikt werden. Kijk uit, boerenwormkruid is giftig en in grote hoeveelheid zelfs dodelijk.

Kijk en geniet.

Reageren? Mail alyvaneijk@gmail.com 

Meer columns op De Rijnpost.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.