Natuurrubriek Slenterpaadjes over juli: Van hooimaand tot hondsdagen

VEENENDAAL We zitten alweer in de maand juli, de langste dag is achter de rug en de dagen gaan korten. De hooimaand, en er is goed gehooid na alle zon die we hadden. De oogstmaand en ook dondermaand met vaak onweer, dat was vroeger en nu nog. De maand juli is vernoemd naar de Romeinse Gaius Julius Caesar, die leefde 42 jaar na Christus.

door Aly van Eijk

De oude wijze volksgezegden: ‘Zijn de hondsdagen helder en klaar, verwacht dan een gunstig jaar’. De hondsdagen zijn van 19 juli - 18 augustus. De naam komt van het sterrenbeeld Grote Hond. De ster Sirius is na de zon de ster die we het best kunnen waarnemen. Vroeger zonder koelkasten bedierf het eten sneller door de combinatie van de hoge luchtvochtigheid en het broeierige weer.

Langs wegen in de bermen volgt alles elkaar in een hoog tempo op. Er is veel geel te zien, het Jacobskruiskruid is te zien tot in oktober, de plant is genoemd naar de heilige Jacob de meerdere, zijn naam wordt gevierd op 25 juli. De plant is giftig voor het vee, als het in de wei staat, laten ze het met rust, door de bittere smaak. Maar wanneer het met het gras mee gemaaid wordt en in droge toestand krijgen ze het toch binnen. Dan treedt er ongeneeslijke nierschade op omdat het zich in de lever opstapelt. 

Ook geel zijn de kleine vlasbekjes die wij kennen in de gekweekte vorm leeuwenbekjes. En langs de Oostelijke Rondweg in Veenendaal de grote gele toortsen, verbascum in verschillende vormen. Keizerskaars, koningskaars, zwarte toorts, stalkaars en mottekruid. Er schijnen 250 soorten te zijn! Ze zijn indrukwekkend om te zien, ze torenen hoog boven hun medeplanten uit!

(de tekst gaat onder de foto verder)

Rozenbottel. - Aly van Eijk

De rozen die zijn uitgebloeid hebben al bottels, voor veel vogels een lekkernij, maar ook voor ons in jams, siroop, thee en er is ook wijn van te maken. De thee werkt versterkend en gaat verkoudheid en griep tegen, bevat ook veel vitamine C. De Romein adviseerden de plant als medicijn tegen hondsdolheid. Al is dat nooit wettelijk bewezen.

Paars is ook in trek, de voederwikke die er in vele soorten is, slingert zich door veel planten en grassen omhoog en is een prachtige drachtplant voor vlinders en bijen. De hemelsblauwe cichorei bloemen die vooral langs dijken voorkomen zijn er ook weer. Iedereen kent ze misschien wel als doorgeschoten andijvie en witlofplanten. De wilde cichorei was de stamvader ervan. De bloemen gaan met mooi weer in de ochtend open en sluiten zich dan tot de andere dag. De wortels kunnen geroosterd worden en dienden dan als surrogaat voor koffie, in de tweede wereldoorlog werd dit wel gedaan.

De vogels zijn al wat stiller, al hoor je in het bos nog genoeg vogelzang, er gaan al wat op trek.

Kijk en geniet. 

Reageren? Mail alyvaneijk@gmail.com 

Meer columns op De Rijnpost.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.