Van werkvloer tot roman: Veenendaalse schrijft over zorg toen en nu

VEENENDAAL ,,U bent in de war, ziekenhuis de Gelderse Vallei is dáár”, zei een leerling van een jaar of 16 op het Perron, terwijl hij een andere kant op wees. Docente Annemarie van der Meulen dacht na. Dus mensen weten niet dat er richting Rhenen vroeger ook een ziekenhuis was; Het Julianaziekenhuis. Bij het schrijven van de net uitgekomen roman ‘Het zorgcontract’ begon ze te schrijven vanuit haar ervaringen daar. Maar het boek geeft een veel breder beeld van de hele ziekenhuiswereld in Nederland van de jaren ’70 tot ’90, die in het laatste hoofdstuk wordt vergeleken met de zorg van nu 

door Arjan van den Berg

Na het voorval bij de school zou het nog even duren voordat ze het boek in eigen beheer uit zou geven. Destijds gaf ze biologieles en daarvoor had ze in verschillende functies in het ziekenhuis gewerkt. Ze volgde er de A-opleiding en de OK-opleiding. Na ruim 42 jaar in de zorg en het onderwijs te hebben gewerkt, werd ze in 2023 afgekeurd. Op 35-jarige leeftijd werd een Spina Bifida Occulta, een verborgen open ruggetje, ontdekt, waarna de klachten gaandeweg erger werden totdat werken geen optie meer was.

,,Ik was altijd een duizendpoot, of eigenlijk een honderdduizendpoot. Als je dan van vier dagen werken naar nul gaat en wordt stilgezet, dan doet dat wat met je. Ik ging op advies van de revalidatiearts naar bijeenkomsten in revalidatiecentrum de Hoogstraat ‘je leven weer op de rit’. Daar zeiden ze: je moet een boek gaan schrijven met alles wat je hebt meegemaakt.” 

FANTASIE

Van der Meulen dacht terug aan die ene leerling die de andere kant op wees. Ze kwam met een paar oud-medewerkers aan de praat, die haar al snel doorverwezen: je moet eens met die en die gaan praten. Uiteindelijk kreeg ze zo’n 150 verhalen, van schoonmaakwerk tot chirurgie. Het idee was eerst om er een boek over het echte Julianaziekenhuis van te maken met foto’s. ,,Iemand met wie ik eerder contact had, zei tijdens een telefoongesprek: ‘je hebt goud in handen, je moet een roman gaan schrijven.’ Toen mijn man thuiskwam, vertelde ik dat hem en hij zei: ‘ze heeft gelijk’. Ik begon te schrijven. Halverwege kon het nog alle kanten op. Ik beschik over een grote dosis fantasie. Dat heb ik van mijn moeder.”

SAAMHORIGHEID

Het verhaal gaat over een vrouw die een baan zoekt, waar haar administratieve kwaliteiten van pas komen, maar waarin ze ook meer kan betekenen. Ze komt in een ziekenhuis terecht waar de directeur op een voetstuk staat, maar ook op dat voetstuk wordt gezet door het personeel. Om erachter te komen wat er echt leeft op de werkvloer, tekent de vrouw een contract om met de mensen te praten. Die houden zich op de vlakte, totdat brieven aan ‘Lieve Hannah’ kunnen worden geschreven. Daarna komen de tongen, verhalen en anekdotes wel los.

,,Mensen die in die tijd in een ziekenhuis hebben gewerkt of gelegen, zullen het herkennen. Er was een sterkere hiërarchie, maar ook veel saamhorigheid, waar het boek naast de werkwijzen en anekdotes om draait. We hebben ook veel lol gehad, met verkleedpartijen en zeskampen. Iedereen kende alle afdelingen en elkaar. Het was daar een grote familie, mijn tweede thuis. Er zijn vriendschappen ontstaan die er tot op de dag van vandaag nog zijn. Ik hoop met dit boek te bereiken dat mensen weer de verhalen gaan vertellen van toen. Het was een soms moeilijke, maar vooral mooie en warme periode in mijn leven. Een unieke tijd.” 

Het ZorgContract is voor 25 euro te koop bij Primera van Walsum en is het te bestellen op www.hetzorgcontract.nl. De opbrengst gaat naar de Spina Bifida Hydrocephalus (SBH) vereniging, specifiek voor volwassenen