Eindejaarsinterview met burgemeester Gert-Jan Kats van Veenendaal: ‘Zie om naar elkaar, ook naar wie je niet kent’

VEENENDAAL ‘Dynamisch’. Zo zou burgemeester Gert-Jan Kats het afgelopen jaar omschrijven als hij één woord zou mogen kiezen. Maar dat geldt wat hem betreft ook voor de stad zelf. ,,Veenendaal is het afgelopen jaar stug doorgegaan met ontwikkelen. De beweging zit erin en daar ben ik blij mee. Veenendaal bruist van de activiteit.”

door Arjan van den Berg

Dit jaar kwamen oud-burgemeesters en oud-wethouders langs om te zien hoe Veenendaal gegroeid is. In de zeven jaar dat hij weg is, was er voor Wouter Kolff zoveel veranderd dat hij Kats vroeg om toch even uit te leggen hoe hij de weg moest vinden. Maar niet alleen qua bebouwing waren er ontwikkelingen. Er werden besluiten genomen over zorg en ondersteuning, over de economie, over duurzaamheid, over nieuwe scholen, maar ook op cultureel gebied. ,,Ik ben erg onder de indruk van de sociale cohesie die Veenendaal heeft. Veel mensen doen vrijwilligerswerk. We hebben actieve sportclubs en een bloeiende culturele sector. En ondanks 70.000 inwoners kunnen we blijkbaar toch nieuwe plekken creëren voor Veenendalers en mensen die hier graag komen.”

Ik ben erg onder de indruk van de sociale cohesie die Veenendaal heeftHet was ook een intensief jaar met alle heroverwegingen op de politieke agenda. ,,Het is een heel mooi participatieproces geweest. We hebben onze inkomsten en uitgaven met elkaar in evenwicht moeten brengen.” Hij benoemt het lastige besluit dat de OZB verhoogd moest worden, omdat het Rijk niet over de brug komt. Om een samenleving een samenleving te laten blijven, moeten er soms lastige keuzes gemaakt worden, maar altijd in goede harmonie.

BETROKKENHEID

Nieuw deze raadsperiode is het zogenoemde ‘open raadsakkoord’. De afspraken die de raad gemaakt heeft, zijn daardoor niet meer allemaal ‘dichtgetimmerd’. ,,Politieke keuzes vinden echt in de raad plaats. Elke partij in de raad kan zijn invloed laten gelden, waardoor er meerderheden ontstaan dwars door coalities heen, maar er wordt ook goed naar de minderheid geluisterd.”

Dat vindt hij belangrijk, maar het heeft soms ook een kanttekening. ,,Ik merk veel betrokkenheid van burgers, maar sommige mensen hebben het gevoel dat zij als individu mogen bepalen wat er gebeurt. Natuurlijk wordt er geluisterd, maar uiteindelijk wordt er een afweging gemaakt in het algemene belang. Dat is aan de gemeenteraad, als gekozen volksvertegenwoordiging. Een leerpunt voor de gemeente is om aan de voorkant nog beter uit te leggen wat dat betekent en om de verwachtingen te managen.”

RESPECTVOL

Anders dan soms in de landelijke politiek het geval is, waardeert Kats de goede sfeer in de lokale politiek. ,,We zijn altijd respectvol naar elkaar en zoeken het goede voor de stad.” Af en toe gaat het er iets pittiger aan toe, maar dat kun je hebben als de relatie goed is. ,,Al met al ben ik een tevreden burgemeester. Zijn er dan geen zorgen?” vraagt hij zichzelf hardop af. ,,Niet voor Veenendaal specifiek, maar als ik kijk naar wat er in de wereld gebeurt, roep ik op: blijf elkaar als mensen zien. Als je een mening over iemand hebt, ga in gesprek en kijk of het klopt wat je denkt. Als ik zie wat er mondiaal en in Nederland gebeurt met het wegzetten van groepen mensen, dan heeft dat ook zijn weerslag in Veenendaal.”

ENERGIE

2024 had een paar persoonlijke hoogtepunten. Zo was hij 30 jaar getrouwd en werd hij voor de tweede keer opa. Vanaf volgend jaar gaat hij voor de tweede termijn als burgemeester van Veenendaal. Jaarlijks zijn er gesprekken met de raad om te kijken hoe het wederzijds gaat en om te kijken hoe de raad en burgemeester met over en weer elkaar beschouwen. 

,,Ik heb toen aangegeven dat ik graag een nieuwe periode burgemeester van Veenendaal wil zijn. Ik zie voldoende uitdagingen om als burgemeester met energie aan de slag te blijven en voel daar aan alle kanten draagvlak voor als ik hoor: ‘fijn dat je nog een poosje blijft.’”

ENTHOUSIAST

Dat enthousiasme geldt ook zeker voor zijn rol als burgervader. Zo geeft hij gasten van de raad graag een inkijkje in de lokale politiek en kunnen scholen twee keer in de maand intekenen voor zijn gastlessen, waarin hij uitlegt wat een burgemeester zoal doet. ,,Aan kinderen vertel ik dat ik met een oliekannetje rondloop om ervoor te zorgen dat de radertjes van de democratie goed lopen. Maar zelfs dat beeld moet ik uitleggen, omdat ze niet meer weten wat dat is. Ik leg uit wat democratie is en hoe je daar zuinig op bent. Kinderen praten er thuis weer over. Ik vind het leuk om met de kinderburgemeester op pad te gaan en dat ik op dat niveau kan en mag praten. Het geeft veel weerklank in de samenleving.”

VOORUITBLIK

Als hij vooruitblikt, wil hij het komende jaar de stad verder besturen zonder dat Veenendaal stilstaat. ,,Wat ontwikkelingen betreft, werken we aan een voorstel voor de langjarige opvang van asielzoekers. Ik hoop echt op zicht op vrede voor Oekraïne. We hebben nu ruim 300 mensen uit dat land opgevangen en zolang ze hier zijn, zullen we zorgen dat er ook voor deze mensen plek is.”

’ZIE OM NAAR ELKAAR’

,,Zie om naar elkaar, ook naar wie je niet kent. De tijd waarin we leven is best spannend, het is onrustig in de wereld, maar er is geen reden voor paniek. Denk na over zelfredzaamheid: ben ik in staat om voor mezelf te zorgen, zonder overheid, als bijvoorbeeld de stroom uitvalt? We zijn zo afhankelijk, maar kijk naar waar je wel invloed op hebt en vraag je af wat je kunt betekenen voor een vredige samenleving om je heen.”