Hospice Berkenstein zoekt vrijwilligers: ‘Wat je nog kunt betekenen in iemands leven is ontzettend waardevol’

VEENENDAAL Wie bij het woord hospice vooral denkt aan verdriet en afscheid, moet weten hoe het leven reilt en zeilt in Hospice Berkenstein in Veenendaal. In het kleinschalige hospice, gelegen in een mooie omgeving, is ruimte voor aandacht, een grap, een lekkere maaltijd en soms zelfs een bijzondere wens. ,,We voegen geen dagen toe aan het leven, maar leven aan de dagen”, zegt coördinator Carola van Baaren.

door Ted Walker

Het hospice biedt een laatste thuis aan mensen van wie de levensverwachting maximaal drie maanden is. Buurtzorg verleent de deskundige medische ondersteuning, in samenwerking met de betrokken huisarts, in de palliatieve- en terminale zorg, terwijl vrijwilligers ervoor zorgen dat gasten zich gezien, gehoord en comfortabel voelen. De lijnen zijn kort en iedereen heeft hetzelfde doel: wat heeft deze gast vandaag nodig?

,,Je kunt het maar één keer doen, zo’n laatste fase”, zegt Jacqueline van IJren, verpleegkundige bij Buurtzorg. ,,Dus maak er iets waardevols van.” Buurtzorg komt ‘s morgens en ‘s avonds voor de lichamelijke en geestelijke zorg. Waarbij gestreefd wordt naar comfort en begeleiding bij een zo goed mogelijk afscheid. Tussendoor kunnen vrijwilligers altijd bellen als ze zich zorgen maken of een vraag hebben. ,,Wij kunnen niet zonder de vrijwilligers en de vrijwilligers kunnen niet zonder ons.”

GEWOON JEZELF KUNNEN ZIJN

Dat is misschien wel precies wat het hospice zo bijzonder maakt. Gasten hoeven zich tegenover vrijwilligers niet anders voor te doen dan ze zijn. Astrid Prins, vrijwilliger in het hospice, merkt dat dit misschien wel precies is wat het hospice zo bijzonder maakt. ,,Een gast deelt het diepe verdriet en alle zware emoties van dit proces juist met de eigen familie. Dat doen ze echt samen. Maar als vrijwilligers dragen wij dat gezinsverdriet niet. Juist daardoor ontstaat er bij ons óók de ruimte voor andere emoties. Gasten kunnen bij ons even lachen, grapjes maken en over de gekste dingen praten. Ze hoeven zich niet groot te houden en kunnen simpelweg zichzelf zijn.”

En dus kan er gelachen worden. Gertjan van Ekeren noemt het hospice ‘heel knus’. Hij werkte eerder in de zorg en dat is altijd in hem blijven zitten. ,,Hier is het echt een heel knus gebeuren. En het team is heel erg goed”, zegt hij. Dat de sfeer licht mag zijn, betekent niet dat er geen verdriet is. Het leven mag er in al zijn facetten gewoon geleefd worden.

(de tekst gaat onder de foto verder)

Foto: Ted Walker

Carola ziet dat mensen soms terugdeinzen zodra ze horen dat ze werkt in een hospice. ,,Dan zeggen ze: wat knap dat je dat kunt. En ze lopen door. Dat vind ik zonde. Want het kan hier ook heel luchtig zijn. Met gasten en naasten maken we soms gewoon plezier. Je geeft hier niet alleen, je ontvangt ook echt.”

EEN MAALTIJD OF EEN KLEIN GELUKSMOMENT

Vrijwilligerswerk in het hospice is veel meer dan aan het bed zitten. De één is goed in verzorgen, de ander houdt van een gesprek, weer een ander kookt of ziet wat er praktisch nodig is.

Gasten mogen zelf aangeven wat ze willen eten en hoe ze het graag bereid hebben. Astrid vindt dat één van de leukste onderdelen. ,,Je vraagt: hoe ben je het thuis gewend? Wil je de worteltjes knapperig of juist gaar?” Soms is de eetlust klein en is een schaaltje vla al genoeg. Maar wanneer iemand na het eten glimlacht en zegt: ‘Wat heb je lekker gekookt. Ben je er morgen weer?’, kan haar dag niet meer stuk. ,,Ik zie dit niet als werk. Het is een toevoeging. Je krijgt er heel veel voor terug.”

Soms gaat het om iets groters. Een gast vertelde dat hij nog één grote wens had: babi pangang en een grote loempia van zijn favoriete Chinees in het PWA Park. Astrid regelde het. ,,Zal ik jou eens wat vertellen, dan ga ik dat nu voor je halen’’, zegt zij, terwijl ze inmiddels op het puntje van haar stoel zit. ,,Ik ben op de fiets gestapt met zo ontzettend veel energie in me. Ik kan weken teren op zoiets. Dat je dit mag betekenen voor iemand.’’

JE HOEFT GEEN ZORGPROFESSIONAL TE ZIJN

Wie denkt dat je over allerlei bijzondere vaardigheden moet beschikken om vrijwilliger te kunnen worden, kan die gedachte loslaten. ,,Het belangrijkste is luisteren”, zegt Carola. ,,Mensen moeten niet te moeilijk denken. Het hele team zorgt voor het complete plaatje.” Nieuwe vrijwilligers krijgen een introductietraining en leren onder meer over de laatste levensfase en praktische vaardigheden.

De inzet is gemiddeld vier uur per week en kan prima naast een baan. Vrijwilligers maken zelf hun rooster en kunnen bijvoorbeeld een avond per week komen, daarnaast werkt iedere vrijwilliger één keer in de drie weken in het weekend. Wel is het belangrijk dat een dienst geen sluitstuk van de agenda wordt. ,,De gasten rekenen op je”, zegt Carola. ,,Je maakt een afspraak met het hospice én met de gast.” Gertjan voegt hier aan toe: ,,Het werk is vrijwillig, maar niet vrijblijvend.’’

EEN TEAM WAARIN IEDEREEN MEETELT

Dat teamgevoel is sterk. Er zijn vrijwilligers die al vijftien jaar betrokken zijn, maar nieuwe mensen brengen net zo goed waarde mee. Jong of ouder, met veel levenservaring of juist aan het begin van je werkende leven: iedereen brengt iets mee.

(de tekst gaat onder de foto verder)

Foto: Ted Walker

Gertjan weet uit eigen ervaring hoe waardevol het kan zijn. Na een moeilijke periode in zijn leven, waarin hij goed werd verzorgd, wilde hij iets terugdoen. ,,Het geeft mij enorme voldoening en energie om iemand in zijn laatste levensfase nog even lekker te laten genieten.” Astrid herkent dat. Zelfs toen er iemand in de familie ernstig ziek was, wilde ze haar dienst in het hospice niet afzeggen. ,,De uren in het hospice zijn zo intens en waardevol, die gaven mij de energie om het privé ook vol te houden. Zo uitzonderlijk of speciaal is het om hier te werken als vrijwilliger.”

Ook Jacqueline, die als vrijwilliger begon en nu als verpleegkundige bij Buurtzorg werkt, vindt het bijzonder om zo dicht bij het laatste stukje van iemands leven te mogen staan. ,,Wat je daarin kunt betekenen, dat vind ik ontzettend waardevol. En dat je onderdeel mag zijn op de levensweg van de gast en diens naasten in een dergelijke tijd voelt ook van grote waarde.”

Misschien is dat wel de kern van Hospice Berkenstein: het gaat niet alleen om afscheid nemen, maar vooral om er zijn. Om een hand op het juiste moment, een goed gesprek, een bord eten zoals iemand het lekker vindt, een grap, een bloemetje of een lang gekoesterde wens. Om samen de dag, het leven, zo goed mogelijk te maken.

NIEUWE VRIJWILLIGERS EN OPEN TUIN

En juist daarom zijn nieuwe vrijwilligers welkom. Niet omdat je alles al moet kunnen, maar omdat je iets van jezelf wilt geven. Wie vier uur per week beschikbaar heeft, kan hier ontdekken hoeveel betekenis daarin kan zitten en dat je juist hier kunt geven zonder leeg te raken. Op woensdagavond 23 september houdt Hospice Berkenstein een ‘open tuin’ van 19.00 tot 20.30 uur. ,,Een mooi moment om op een laagdrempelige manier kennis te maken met iedereen die meer wil weten over onze organisatie en het vrijwilligerswerk. Iedereen is hiervoor van harte uitgenodigd in onze mooie hospicetuin’’, zegt Carola van Baaren tot besluit.

Berkenstein Hospice en Thuis
Vondellaan 57, 3906 EB Veenendaal
Tel: 0318-506684
www.hospiceberkenstein.nl 

Dit artikel wordt u aangeboden door Hospice Berkenstein. Ook profiteren van het grote bereik van de print- en online kanalen van De Rijnpost.nl? Neem dan contact op met Marieke van Egdom (06-83627260, m.v.egdom@bdu.nl), Frans de Kleuver (06-55780474, f.d.kleuver@bdu.nl) of Petra Morren (06-21523743, p.morren@bdu.nl).