Jantine Kats over haar leven als ‘de partner van’ de burgemeester van Veenendaal: ‘Iedereen weet wie je bent’

VEENENDAAL Ze is getrouwd met de burgemeester van Veenendaal Gert-Jan Kats, moeder van vier kinderen en oncologie verpleegkundige. Het leven in de politieke schaduw als ‘de partner van’ heeft consequenties. Er wordt vaak een beetje anders naar de vrouw van de burgemeester gekeken. We togen naar het ‘Katshuis’ voor een gesprek met Jantine Kats.

door Gertjan van Capellen

Ze is er niet ieder moment van de dag mee bezig dat ze de vrouw van de burgemeester is. Jantine: ,,Ik sta ‘s morgens niet op als de vrouw van de burgemeester. We zijn vooral elkaars maatje en wederhelft. Daarbij hebben we allebei werk dat we met veel plezier en passie doen. Zo geniet Gert-Jan elke dag van zijn ambt als burgemeester van Veenendaal. Hij staat altijd ‘aan’, maar daar gaat hij zeker niet onder gebukt. Ook niet als hij er ‘s nachts zijn bed voor uit moet. Hij is zich ervan bewust, zonder het als een last te ervaren”, weet zij als geen ander. ,,Burgemeester zijn is meer een levenswijze dan een reguliere baan.”

ONCOLOGIE VERPLEEGKUNDIGE

,,Mijn werkzame leven”, gaat ze verder, ,,speelt zich af op de afdeling oncologie van het Meander Medisch Centrum in Amersfoort. Hier heb ik als verpleegkundige te maken met patiënten die een moeilijke diagnose krijgen, kuren ondergaan of in de laatste fase van hun leven zijn gekomen. Dagelijks word ik geconfronteerd met de kwetsbaarheid van het leven. Hoewel ik op jonge leeftijd de neiging had flauw te vallen zodra ik bloed zag, heeft het ziekenhuis me altijd gefascineerd. Nadat ik het op de MEAO wel gezien had, ging ik in 1990 de opleiding verpleegkunde volgen in Ziekenhuis Gelderse Vallei, toen nog in Bennekom. In de periode dat de kinderen klein waren, werd het steeds lastiger het een en ander te combineren met het gezinsleven. Het roer ging om. Samen met een vriendin startten we een winkel in tweedehands kinderkleding. De openingstijden liepen gelijk met de schooltijden. Ideaal! Dat hebben we met veel plezier gedaan totdat we vanwege het ambt verhuisden naar de Alblasserwaard. Inmiddels waren de kinderen wat ouder en besloot ik na negen jaar toch weer als verpleegkundige aan de slag te gaan, nu in het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda. Werken in een ziekenhuis betekent onregelmatigheid, en dan werk je soms als anderen vrij zijn, maar ook andersom. Dit werk is heel betekenisvol”, aldus Jantine.

Werken in het ziekenhuis is heel betekenisvol

VRIJWILLIGERSWERK

Naast haar werk in het ziekenhuis doet ze ook vrijwilligerswerk. Onder andere in de kerkelijke gemeente waar ze bijvoorbeeld dit seizoen meedraaide in het catecheseteam. Ook vaart ze een week per jaar met een hospitaalschip mee op de Nederlandse rivieren voor mensen met een lichamelijke beperking. ,,Na zo’n week ben ik erg onder de indruk van de gasten vanwege hun positieve en moedige levenshouding. De omgang met deze mensen is voor mij dan ook buitengewoon verrijkend. In mijn vrije tijd zing ik graag in koorverband. Dat doe ik al van kinds af aan. De laatste vijf jaar reed ik nog heen en weer naar Waddinxveen, waar ik al jarenlang op koor zat. Dat werd nu toch een beetje te gek, dus is het zingen daar gestopt. Na de zomervakantie ga ik me hier in de regio eens oriënteren. Koren genoeg.  Als ik thuis ben, lees ik graag. Verder wandel ik veel met Gert-Jan of een vriendin door Prattenburg of Kwintelooijen. Wandelen en skiën in de Alpen doen we ook graag. Afgelopen winter zijn we voor het eerst samen gaan skiën in Oostenrijk. Dat is weer een hele nieuwe fase, zo zonder kinderen. Ook heerlijk…”

JEUGDLIEFDE

,,Ik leerde Gert-Jan kennen op de middelbare school”, gaat ze verder. ,,Hij is mijn jeugdliefde. Ik was zestien, hij zeventien en ik vond hem echt leuk. En nog. Ik trouwde dus niet met een burgemeester. Nu word ik nogal eens ‘de vrouw van’ genoemd, maar in onze relatie speelt dat geen rol. Samen groeiden we naar volwassenheid. Als je zo jong samen bent, vorm je elkaar ook. ‘Zonder wrijving geen glans’ is een mooie metafoor. Oftewel, zonder inspanning en discussie ontstaat niet het optimale resultaat. Toen Gert-Jan solliciteerde naar het ambt van burgemeester in de gemeente Liesveld, zijn we samen het avontuur aangegaan. Door de burgemeester van Zeist werd hij erop attent gemaakt. Thuis schoot ik in de lach en vroeg eerst of hij het echt meende. Dan ga je een lange procedure in en volgt gesprek na gesprek met onder andere de Commissaris van de Koning en met de vertrouwenscommissie van de gemeenteraad. Op het moment dat duidelijk is dat hij voorgedragen is, volgt het vertellen aan familie en intimi en allerlei interviews met bijvoorbeeld de pers. De eerste keer waren de kinderen nog klein en pak je de kinderen op en ga je. Maar de derde keer, naar Veenendaal, doe je dat niet meer zo gemakkelijk. Dan neem je de kinderen mee in het hele proces, omdat het ook voor hen veel gevolgen heeft. Je rukt ze uiteindelijk toch steeds uit hun vertrouwde bestaan”, aldus Jantine.

Je rukt de kinderen toch steeds uit hun vertrouwde bestaan

SCHIJNWERPERS

,,Het is een publiek ambt”, vervolgt ze. ,,Natuurlijk staat Gert-Jan in de schijnwerpers. Daar moet je als partner tegen kunnen en ontspannen mee omgaan. In de eerste gemeente Liesveld ging ik veel mee, onder andere bij jubilea. Je kijkt daarbij wat gebruikelijk is in een gemeente. De eerste twee gemeenten hadden een meer dorps karakter. Zuidplas bestond uit vier dorpen waar Gert-Jan bijvoorbeeld vier keer een toespraak moest houden tijdens Koningsdag of Dodenherdenking en bij de intocht van Sinterklaas. Een leuke anekdote is dat tijdens een van Gert-Jans toespraken, dat vergeet ik nooit, een van onze kinderen op de rand van het balkon van het gemeentehuis klom. Wij stonden met ingehouden adem. De zoon in kwestie keek eens triomfantelijk om zich heen en het zorgde voor de nodige hilariteit bij het publiek.”

RISICO’S

Het ambt mag dan mooi en veelzijdig zijn, het brengt helaas, zeker in de grotere steden, risico’s met zich mee als intimidatie en bedreiging. Hoe gaat u daarmee om, vragen we haar? ,,We hebben er in de loop van de jaren wel mee te maken gehad. En dat moet je dan ook serieus nemen. Daarbij word je door de gemeente en politie goed geadviseerd en begeleid. Belangrijk is met deze signalen nuchter om te gaan. Gelukkig valt het in Veenendaal redelijk mee”, bevestigt Jantine.

Bij het ambt hoort een bepaalde waardigheid, als persoon staan we graag naast mensen

,,Als je binnenkomt als burgemeester, en dat was hier niet anders in 2019, weet iedereen wie je bent, maar jij kent eigenlijk niemand. Dat kost best even tijd; wie ben ik en waar sta ik in de sociale verbanden. Het is het begin van een zoektocht. Maar dat moet gezegd, we hebben tot nog toe alleen maar vriendelijkheid ervaren. Als ‘vrouw van’ word ik meestal benaderd met ‘u’. Dat is natuurlijk prima, maar we willen ook graag gewoon en benaderbaar zijn. Bij het ambt hoort een bepaalde waardigheid, als persoon staan we graag naast mensen. Je wordt, in veel gevallen, gezien als een verlengstuk van je man. Ik hoor veel, maar ken echt niet alle inhoudelijk aspecten. Ik voel me vrij om te bewegen.” 

NIET ANDERS DAN ANDEREN

Ze moet even nadenken over de vraag of ze wel eens wordt aangesproken op uitspraken die haar man doet of dingen die hun kinderen uitspoken. Dan lachend… ,,We hebben wel eens gehad dat iemand onze zoon ergens had zien roken en mij daar dan op aansprak. Maar ook onze kinderen, van wie er nog een thuis woont, zijn niet anders dan anderen. Ook zij gaan door de puberteit met alles wat daarbij hoort. Met vuurwerk is het anders, dan vinden we wel dat ze zich moeten gedragen. Dan viel het voor de jongens echt niet altijd mee als je vader burgemeester is. Maar goed, dat is dan ook maar een dag in het jaar en inmiddels zijn de jongens volwassen geworden.”

Ik vind Gert-Jan leuk, dus ook om zijn vrouw te zijn

Is het eigenlijk wel leuk om burgemeestersvrouw te zijn? Jantine: ,,Absoluut, ik vind Gert-Jan leuk, dus ook om zijn vrouw te zijn. Wij doen ons werk met veel liefde en plezier. Vinden de contacten met mensen mooi en waardevol. Daarnaast putten we samen uit dezelfde Bron, we leven namelijk van de vergevende liefde van Christus. Zo willen we ook graag in het leven staan”, besluit ze het gesprek.