Rhenens gemeentegidsje geeft tijdsbeeld: Een ‘stem’ uit recent verleden

RHENEN Zomaar gevonden in een vergeten hoek van de zolder: een ‘postfris’ gemeentegidsje Rhenen. Niet één van meer dan honderd jaar geleden of zo (want zo oud bestaan ze van de stad) maar een exemplaar uit de moderne tijd. Immers: het jaar 2001 kunnen we zeker niet bestempelen als een ‘stem uit de grijze oudheid’?

door Martin Brink

Het is eigenlijk een weggooiproduct, eenmalig drukwerk om te gebruiken en goed voor één jaar. Hoewel: een enkeling bewaart het als curiositeit, als een soort van naslagwerkje voor later. Net zoals bijvoorbeeld het papieren telefoonboek en de Gouden Gids die functie ooit hadden.

VERGELIJKEN

Daarom is het leuk om terug te kijken en enkele vergelijkingen te maken. Vooral ook omdat het grootste deel van de Rhenenaren zich dat jaar nog ongetwijfeld goed zullen herinneren. Ten eerste valt het formaat op. Het is met 15x21 centimeter zeer handzaam. Een boekje om zo in je broekzak te steken. Zo zagen alle gemeentegidsjes er in die tijd uit. Een heel verschil met de huidige uitgave die meer wegheeft van een magazine (zonder glossy), een product op A4-formaat, 21x29.7 centimeters. Daar gaan veel letters en foto’s op en dus is het bijna helft dunner dan de 88 pagina’s van toen.

Het telt namelijk 42 pagina’s. Het is vorig jaar verspreid en heeft als naam ‘Bij ons in Rhenen’ en kent, naast de contactadressen van de organisaties, aansprekende foto’s van Rhenen en interviews met vrijwilligers. Maar ook info over de Kinderburgemeester en de Jongerenraad. Die woorden moeten in 2001 nog uitgevonden worden.

GROEI AANTAL INWONERS

Terug naar 2001. Drie jaar eerder vierde de stad nog op grootse wijze het 750-jarig bestaan. Nu gaat het er heel wat rustiger aan toe. Hoewel: als we naar het aantal inwoners kijken, dan telde de gemeente Rhenen in 2001 17.344 inwoners, nu ligt dat aantal op rond de 20.210 inwoners. In twintig jaar tijd met drieduizend inwoners gegroeid. Dat is toch een serieus hoger aantal! Het 88 pagina‘s tellende gidsje is dan nog een uitgave van het Rhenense grafisch bedrijf Cunera b.v. Tegenwoordig verzorgt een andere uitgeverij het huis aan huis verspreide gidsje. 

Wat als eerste opvalt: de bijzonder kleurrijke omslag. Het is nog de tijd dat de Cuneraweek werd gehouden. Een spektakelweek waarmee Rhenen op de moderne kaart werd gezet. En dat wil Rhenen graag uitstralen. Daarom een omslag met het ballonfestival dat toen nog op de Rijnweek gehouden mocht worden. De grote ruimte leent zich er ook uitstekend voor om een tiental ballonnen op te laten. Maar het mocht niet meer. Het zou te gevaarlijk zijn voor laag overkomende vliegtuigen in de regio. Ook het afsteken van vreugdevuurwerk op de laatste avond werd later uit het programma geschrapt. Daarmee zou namelijk het dierenleven verstoord worden. En de actie van de Oosterbeekse stuntvlieger Frank Versteegh om laag over de Nederrijn te vliegen bleef bij die ene keer. 

Waar blijft de tijd? De Cuneraweek is sinds 2019 in deze vertrouwde vorm niet meer. Er zijn anno nu wel plannen voor een ingedikt festijn in 2024. De eerste hoopvolle ideeën werden onlangs gepresenteerd. Maar zoals het er vroeger aan toeging was het met recht: ‘Das war einmal’.

HENK TOP

De eerste burger in dat jaar is Henk Top. Sinds 1991 is hij burgemeester van Rhenen na eerder deze functies in Goudriaan, Ottoland en Zwartsluis te hebben bekleed. In april 2002 zou hij met vervroegd pensioen gaan. Op 15 juli dat jaar overleed hij op slechts 61-jarige leeftijd. Hij hield nog kantoor, net als de meeste andere gemeentelijke diensten, in het statige pand aan de Herenstraat 47. Dat is nu veranderd in een exclusief restaurant. Het nieuwe en huidige gemeentehuis werd in december 2002 in gebruik genomen. 

(De tekst gaat verder onder de foto.)

Henk Top was Rhenens burgemeester van 1991 tot april 2002. Op 15 juli 2002 overleed hij plotseling op 61-jarige leeftijd. - Archief Martin Brink/Rhenencollectie

Burgemeester Top wordt geflankeerd door de wethouders L. Vink (CDA), H. van den Berg (VVD) en J. Roelofsen (PvdA). Het college wordt bijgestaan door gemeentesecretaris is R. Jeltema. Nu bestaat het college van burgemeester en wethouders uit vier wethouders en een gemeentesecretaris. Het aantal raadsleden bedraagt in 2001 zestien personen, nu zijn dat er negentien. 

PRIVÉGEGEVENS

De meest in het oog springende verschillen met nu is dat iedereen (op GroenLinks na) met eventuele titulair en alleen met voorletter(s) wordt genoemd. Tegenwoordig is het gewoon Geertje Wiesenekker, Marco Mulder, Justin Hermsen of Ben Hartholt. Een ander groot verschil is dat men ook met het privé-adres wordt genoemd inclusief privénummer. Dat zou nu niet meer kunnen. Maar men kon toen niet veel anders om de raad ‘persoonlijk’ te maken. Email was nog niet algemeen, laat staan internet. De fax (wie kent ‘m nog?) was alom in gebruik. 

Op drie pagina’s wordt een korte schets van de geschiedenis van Rhenen gegeven. Dat wordt opvallend genoeg in het huidige gemeentemagazine weggelaten. Misschien denkt men wel: daarvoor kunnen belangstellenden terecht op internet. Daarover is eindeloos veel te vinden.

Volgende week deel 2 met daarin ook verrassend nieuws.