Nieuwe werkgroep voor het plaatsen van Stolpersteine in Veenendaal

VEENENDAAL De Historische Vereniging Oud Veenendaal (HVOV) zal verschillende activiteiten rondom de reeds geplaatste en toekomstige Stolpersteine (struikelstenen) gaan regelen. Een eerste werkgroep was begonnen deze gedenkstenen in Veenendaal te leggen op locaties waar veertien Joodse inwoners voor de Tweede Wereldoorlog hebben gewoond. Een nieuwe werkgroep zal als onderdeel van de HVOV dit werk voortzetten.

door Peter Kuijpers

De eerste initiatiefnemers kregen destijds steun van de lokale politiek voor het plaatsen van de struikelstenen in Veenendaal. ,,Op 5 juli 2021 heeft de raad unaniem de motie aangenomen voor het plaatsen van Stolpersteine in Veenendaal. Deze stenen worden gelegd ter herinnering aan de omgebrachte Joodse inwoners en andere slachtoffers van vervolging in de Tweede Wereldoorlog’’, lieten burgemeester en wethouders weten. ,,Naar aanleiding van de motie is de werkgroep Stolpersteine aan het werk gegaan. Deze heeft van dertien slachtoffers de gegevens achterhaald. Op 22 november 2023 heeft een ceremonie plaatsgevonden en zijn twaalf Stolpersteine geplaatst.’’

WENS

De dertiende steen is een jaar later, op 29 oktober 2024 gelegd, omdat de nabestaanden in november 2023 niet aanwezig konden zijn. In Veenendaal zijn vier stenen geplaatst aan de Kanaalweg voor vier omgebrachte Joodse inwoners, twee stenen aan de Prins Bernhardlaan, één steen aan de Kerkewijk en één aan de Julianastraat. In de Hoofdstraat zijn op twee plekken twee stenen gelegd en op een andere nog één. ,,Nu de eerste stenen geplaatst zijn, is de wens verder onderzoek uit te voeren naar andere slachtoffers van de Holocaust. Afgelopen jaar zijn verschillende organisatievormen onderzocht om dit structureel te regelen’’, vervolgt het college.

NIEUWE WERKGROEP

,,Het vormen van een nieuwe werkgroep binnen de Historische Vereniging Oud Veenendaal heeft de voorkeur boven het oprichten van een stichting’’, gaven burgemeester en wethouders aan. Het bestuur van de HVOV is tevens akkoord met het opzetten van deze nieuwe werkgroep. Daarbij is afgesproken dat één van de bestuursleden hieraan zal gaan deelnemen. Daarnaast hebben zes Veenendalers zich voor dit initiatief opgegeven. Deze nieuwe werkgroep zal de activiteiten van de bestaande werkgroep voortzetten en zich richten op onderzoek naar andere slachtoffers van de Holocaust.

ACTIVITEITEN

Verder wil de gemeente dat zij de voorwaarden zullen opstellen om voor een omgebrachte inwoner een Stolperstein aan te vragen. De nieuwe groep zal daarnaast het aankopen en leggen van deze stenen gaan regelen. En de gemeente is overeengekomen dat de werkgroep afspraken zal gaan maken over het beheer van de huidige en toekomstige plekken waar de Stolpersteine liggen. Bijvoorbeeld door omwonenden. Een ander voornemen is dat zij achtergrondinformatie beschikbaar gaan maken. Dit kan in lesbrieven of op een website, waarbij op de gemeentelijke site de aanvraagmogelijkheden komen.

BUDGET

De verwachting is dat er de komende jaren nog veel stenen bijkomen, bijvoorbeeld ook voor Joodse onderduikers. ,,De inschatting is dat er uiteindelijk tachtig stenen in Veenendaal geplaatst zullen worden. Gezien het intensieve onderzoek dat nodig is voor een steen geplaatst kan worden, zullen er ongeveer vijf stenen per jaar geplaatst worden. De kosten worden geschat op 2000 euro per jaar voor het laten maken van de Stolperstein, het plaatsen van de stenen en onkosten van de werkgroep. Gezien dit geringe bedrag kan dit gevonden worden in de bestaande budgetten’’, besluit het college.

ZICHTBAAR

Met het zichtbaar maken van deze geschiedenis in het Veenendaalse straatbeeld zijn er verschillende manieren om de Stolpersteine verdere bekendheid te geven. Zo kunnen scholen hier in hun lessen aandacht aan geven. En er is een idee om een historische wandeling op 4 mei te organiseren langs de geplaatste Stolpersteine in Veenendaal. Met daarbij de mogelijkheid dat een deskundige bij iedere steen iets kan vertellen. De eerste stenen zijn gelegd voor de omgebrachte Veense Joodse inwoners. De nieuwe werkgroep kan ook kijken of andere groepen gevallenen in aanmerking komen voor een struikelsteen, zoals gehandicapten, Jehova’s, Roma en homoseksuelen.