Slachtoffers november 1944 herdacht bij het Kruis op de berg
21 november 2024 om 13:37 Herdenkingen Nieuws uit Rhenen Nieuws uit VeenendaalVEENENDAAL/RHENEN Nabestaanden, jongeren en gezagsdragers herdachten woensdag 20 november de 31 doden in en uit Veenendaal, die vielen in november 1944 of als gevolg van de arrestatiegolf in november en december. Burgemeester Kats legde met twee nabestaanden een krans. Het thema was hoop en oud-staatssecretaris Maarten van Ooijen riep de jongeren op om licht te verspreiden.
Sinds 2012 organiseert het Ichthus College de jaarlijkse herdenking bij het kruis op de berg, waar tachtig jaar geleden – op 20 november – zes verzetsmensen werden gefusilleerd. In de ochtend waren daar gastlessen voor leerlingen, waar een joodse overlevende van Bergen-Belsen zijn verhaal deelde. Pauline Broekema en Erik Ader vertelden andere leerlingen over hun oom en vader, die werden doodgeschoten bij het kruis op de berg.
Om 14.00 begon de herdenking bij het kruis op de berg.Tijdens de plechtigheid legde Erik Ader met twee leerlingen een krans om de zes te gedenken. Zijn vader dominee B.J. Ader werd daar doodgeschoten, toen hij zestien dagen oud was. Andere nabestaanden legden rozen met leerlingen, toen de zes namen werden voorgelezen. Ook werd een roos gelegd voor Betty Bausch-Polak - de weduwe van slachtoffer Philip de Leeuw – die kort ervoor overleed op de leeftijd van 105 jaar.
Deze keer werden alle doden van die tijd herdacht, waaronder de negenjarige Marietje van Ravenswaaij. Haar zus Hein van Ruiswijk-Van Ravenswaaij was erbij toen ze – per vergissing – werd doodgeschoten. Zij legde met de burgemeester een krans. Zij werden geassisteerd door Gerrie Brussaard-Muller, wier vader in die maand omkwam bij een luchtaanval. Ook waren er nazaten van andere slachtoffers. Zij hoorden hoe alle namen, leeftijden en sterfdata werden voorgelezen. Bloemenhuldes werden gebracht door de gemeentebesturen van Rhenen en De Bilt, alsmede de Historische verenigingen van De Bilt, Rhenen en Veenendaal. Twee veteranen verzorgden de erewacht en na de minuut stilte begeleidden de koperblazers van ‘Irene’ uit Ederveen twee coupletten van het Wilhelmus.
Hoop was de centrale boodschap. Na de fusillade schreef iemand aan ds. Ader dat hij vader was geworden. In die brief stond onder meer: ,,God heeft de hoop nog niet opgegeven dat Hij steeds weer kinderen geboren laat worden. Laten wij die hoop dan ook steeds blijven hanteren.” Opvallend is dat kort na de oorlog – binnen een kilometer van de fusilladeplaats – het Julianaziekenhuis is gesticht, waar veel kinderen geboren werden. Voormalige staatssecretaris Van Ooijen – tevens oud-leerling van het Ichthus – stimuleerde leerlingen licht te verspreiden: ,,Hét medicijn tegen donkere krachten? Licht. Dat is precies wat de Bijbel schrijft over Gods woorden helemaal in het begin. God zei: ‘Laat er licht zijn.’ Die boodschap is ook een oproep aan jou en mij. ‘Laat er licht zijn.’ Lieve mensen, lieve leerlingen: steek dat kaarsje aan. Want zelfs het kleinste, meest onbeduidende lichtje kan de donkerste nacht verlichten.”
