Vrijheid, verhalen en verwondering bij kunstroute Veenendaal

VEENENDAAL De rode loper was vrijdagmiddag lang uitgerold voor de ingang van de Cultuurfabriek voor het hooggeëerde publiek van de kunstroute. Traditiegetrouw gaven de deelnemende kunstenaars al een inkijkje van hun werk in een overzichtsexpositie, waarna de deuren van hun ateliers in het weekendecht open gingen.

Arjan van den Berg

Toen wethouder Dylan Lochtenberg werd aangekondigd, kwam hij gekneveld en wel tevoorschijn, in het gezelschap van twee gemaskerde boeven, die zich al snel uit de voeten maakten. ,,Het doek staat symbool voor wat er gebeurt als we ons niet mogen uitspreken en de vrijheid van expressie”, legde hij uit. ,,Kunst is niet alleen genieten van mooie dingen, maar ook je eigen boodschap en je kijk op de wereld met je unieke perspectief.”

PLEZIER

Een rondgang langs de verschillende ateliers leerde al snel dat kunstenaars niet per se een idee hebben voordat ze iets gaan maken, laat staan dat ze een altijd een boodschap hebben. Zoals bij Esmée van de Loosdrecht, die zich met recht met haar 22-jarige leeftijd de jongste kunstenares mocht noemen. Haar deelname berustte eigenlijk op de ontmoeting van haar moeder met Carla van Laar, die uiteindelijk samenkwam in het kunstwerk papegaai-en-tulp, waarbij de vogels werden geschilderd door Esmée en de tulpen van textiel door van Laar werden vervaardigd. Veel van Esmées werken zijn realistisch, maar een abstracter werk met verschillende materialen zoals bladgoud laat meer aan de verbeelding van de kijker over. 

,,Ik raakte het plezier van werken met details kwijt en wilde kijken of ik ook iets abstracts kon maken.” Daarbij hoeft ze minder na te denken. Inmiddels heeft ze dat plezier weer terug. Humor speelt een rol in haar werk, maar inspiratie komt bijvoorbeeld ook uit haar geloof en de natuur.

VRIJHEID

Een licht verdwaalde bezoeker kon in de Kubus maar zo terecht komen bij de Kunstclub. Wekelijks krijgen honderd kinderen in verschillende groepen de kans om hun creativiteit te uiten, waarbij ze zelf mogen weten of ze meedoen met een opdracht. De wand vol creatieve schatkaarten is hun werk. ,,Kinderen vinden het fijn om ongedwongen bezig te zijn en hebben nog een vrijheid die volwassenen soms verloren hebben. Ik hoop dat ze dat hier vasthouden”, vertelde Joanneke Marchal.

Elders in het gebouw zat Gerdien van Delft-Rebel met haar werk. Toen ze op zoek ging naar een manier om zich naast haar werk als illustratrice te uiten, kwam ze uit bij een cirkel als basisvorm. Wel irritant, vond ze, want iedereen kan cirkels maken. Maar je kunt ze ook zien als symbool voor omarming, een baarmoedergevoel, kortom; geborgenheid. Daar was ze naar op zoek. Ze werkt in haar vrije werk heel intuïtief en het mooiste is als ze vanuit haar hoofd in haar hart komt. Of de toeschouwer er vervolgens een navelstreng of nestjes inziet, maakt haar niet uit.

VERWONDERING

Geeske van Voorthuijsen werkt als illustratrice vaak in opdracht, maar bij haar vrijere werken hoeft het niet zo perfect te zijn. In een honderd-dagen oefening zet ze elke dag in een half uur een leuke tekening neer, zoals rond honderd gekke Engelse woorden. Maar ook bomen zijn favoriet als thema.
Opvallend is dat veel kunstenaars zo bescheiden zijn, terwijl ze toch echt iets kunnen dat lang niet elke bezoeker hen na zou doen. Marga van Scherpenzeel van Atelier Schema verwoordde het treffend. ,,Ik denk dat het eerder verwondering is, verwondering van wat er uit je komt.”

Verwondering kon ook het gevoel van een bezoeker zijn, als die verder wandelde, in de zogenoemde Kunststeeg aan het Verlaat: een verzamelplek van allerhande kunstenaars, met verder onder meer keramiste Annemarie Woudsma en Jos van Rooijen, die elektrische gitaren vervaardigt en alles zelf doet, van houtbewerking tot het spuiten van de kleur. ,,Ik zie mezelf niet als kunstenaar. De muzikant is de artiest die het instrument bespeelt en daarmee zijn kunst uit.”

EMOTIE

Verwondering, bij een aantal adressen dat een atelier bij huis heeft, in het geval van Jolan van Elk aan de Paul Heijhof zelfs een atelier midden in de woonkamer. En dat ook nog in een historisch pand, waarin vroeger onder andere een tricotagefabriek heeft gezeten. ,,Ik maak waar ik zin in heb, wat ik mooi vind. Natuur en de menselijke emotie zijn inspiratiebronnen. Als een portret mij aan gaat kijken, is het zo goed als af.” Verwondering, omdat de leerlingen van Martijn Versteeg zulke verschillende sprekende werken maken, zoals een ‘toekomstvisie’ van Willem van Oranje mét zonnebril. Met op de achtergrond een jazzy muziekje waren ze live aan het werk.

Eén vaste bezoekster komt elk jaar speciaal voor Versteeg. Een duidelijke visie had ze ook. ,,Kunst is als je kunt zien wat er werkelijk bedoeld wordt. Kunst moet je grijpen, je moet weten welk verhaal je ziet.” Verhalen waren er zeker bij de Kunstroute. Soms uitgesproken en altijd beeldend. Te zien voor de vele bezoekers die de tijd en gelegenheid namen om langs te komen en de vrijheid van expressie in Veenendaal te beleven.