Veenendaal presenteert sluitende begroting 2026, ondanks oplopende schulden

VEENENDAAL Burgemeester en wethouders vragen de lokale politiek in te stemmen met het huishoudboekje voor 2026; de programmabegroting. Hierin is met de verwachte inkomsten en verplichte uitgaven bekeken wat er aan geld over is om mogelijk nog meer mee te betalen, zoals onderhoud van wegen en sportvoorzieningen. De gemeenteraad zal daar volgende maand de beslissing over nemen.

door Peter Kuijpers

,,Jaarlijks biedt het college de raad een programmabegroting aan voor het komende jaar. Deze geeft informatie over wat de gemeente van plan is te gaan doen, hoeveel geld daarvoor wordt geraamd en hoe de gemeente aan dat geld verwacht te komen. De begroting vertaalt de ambities van het raadsakkoord in doelstellingen, activiteiten en beschikbare middelen en geeft daarmee voor de komende jaren politiek-bestuurlijke richting aan de wijze waarop wij uitvoering geven aan de belangrijkste thema’s en ambities’’, geven burgemeester en wethouders aan. Daarnaast vragen zij de raad geld beschikbaar te stellen voor investeringen in 2026.

298,3 MILJOEN EURO

Wethouder Marco Verloop liet eerder reeds weten dat Veenendaal afhankelijk is van geld dat zij van het Rijk krijgt en dat dit bedrag nog onzeker is voor de toekomst. De gemeente gaat nu uit van een bijdrage van 194 miljoen euro in 2026 en de gemeentelijke belastingen zorgen voor 40,1 miljoen euro aan inkomsten. Met 40,9 miljoen euro aan overige inkomsten en 23,3 miljoen euro aan opbrengsten van grondverkopen heeft Veenendaal volgend jaar in totaal 298,3 miljoen euro te besteden. Hiervan is onder andere 84,4 miljoen euro nodig voor verkeer en openbare ruimte, 51 miljoen euro voor onderwijs, jeugdhulp en sport en gaat 33,3 miljoen euro naar maatschappelijke ondersteuning.

KLOPPEND

Het totaal aan inkomen en uitgaven voor het komende jaar is kloppend gemaakt en een doorkijk naar de volgende jaren toont in 2027 een extraatje van drie, vier ton in 2028 en in 2029 verwacht het college dat er 783.000 euro overblijft. Om volgend jaar alle uitgaven te kunnen betalen, is voorgesteld aan de politiek om een deel uit de spaarpot van de gemeente te halen, wat zij meer heeft gespaard dan afgesproken te bewaren in de Algemene Reserve. Burgemeester en wethouders denken dat dit vanaf 2027 even niet nodig zal zijn, maar wel weer vanaf 2030: ,,Wel zal naar verwachting dit surplus de komende jaren nodig zijn om de risico’s te kunnen dekken.’’

GEMEENTELIJKE SCHULD

Het college meldt de gemeenteraad dat de financiële positie van Veenendaal op dit moment voor de komende jaren voldoende is, maar dat er in de toekomst, met de kennis van nu, nog de nodige uitdagingen zijn. ‘Door het meerjareninvesteringsplan stijgt de gemeentelijke schuld aanzienlijk. Per 1 januari 2026 wordt een netto schuld verwacht van 156,3 miljoen euro. In 2026 neemt de schuld toe met 49,2 miljoen euro. In 2027 met 52,6 miljoen euro, in 2028 met 64 miljoen euro en in 2029 met 57 miljoen euro. Aan het einde van 2029 komen we dan uit op een schuld van 379,9 miljoen euro’, is in de programmabegroting beschreven.

UITGAVEN

Wethouder Marco Verloop laat weten dat de gemeente nog veel investeringen wil gaan doen, onder andere bij het bouwen van nieuwe scholen. De plannen die nu reeds bekend zijn in de eerste Fase van het nieuwe Integrale Huisvestingsplan heeft het college meegenomen in de uitgaven voor de komende jaren. Dit betekent tevens dat de jaarlijkse kosten, die de gemeente meeneemt als kapitaallasten, gaan stijgen. Bij de Jeugdzorg ziet Veenendaal ook een kostenstijging: ‘Het geïnventariseerde risico loopt hiermee op van 4,6 miljoen in 2026 naar 7,5 miljoen euro in 2029.’ De gemeente is daarom ook gestart met een andere manier van het aanbieden van Jeugdzorg.

DOORKIJK

De lokale politiek krijgt zelfs een doorkijk naar de periode na dit meerjarenperspectief tot 2030. ,,Het is goed om te bedenken dat we bij een doorkijk van 2030 tot en met 2034 hebben over lange-termijn effecten die op ons af (kunnen) komen met alle onzekerheden die deze veronderstellingen met zich meebrengen. We kunnen immers niet in de toekomst kijken’’, stelt het college. Maar doordat nu de verwachting is dat na 2030 de gemeente opnieuw jaarlijks geld uit haar spaarpot moet gaan halen zien burgemeester en wethouders nu geen ruimte om ook nog eens nieuw beleid voor te stellen.

INVESTERINGEN

Zij vragen de gemeenteraad bij het vaststellen van dit huishoudboekje voor 2026 tegelijkertijd om voor het bestaande beleid zo’n 12,5 miljoen euro beschikbaar te stellen. Onder andere voor de verbouwing bij het gemeentehuis, een laadplein bij Wijkservice, renovatie van sportterreinen en onderhoud bij sportzalen en het zwembad. Met daarnaast een verzoek van 1,265 miljoen euro voor bedrijfsvoeringsinvesteringen als smartphone’s en i-Pads tot computers en een Automatiserings- en Informatiseringsplan. En als laatste 3 miljoen euro om de herinrichting van de wijk De Pol vast in 2026 af te ronden in plaats van dit uit te stellen tot 2027.