Rhenen zet door met luierinzameling na positieve resultaten

RHENEN Met het apart inzamelen van luiers heeft Rhenen zo’n 70 ton CO2 per jaar bespaard. De gemeente startte hier in 2022 mee en wil dit voortzetten. De gemeente heeft een evaluatie uitgevoerd, waaruit blijkt dat er steeds meer containers zijn geplaatst omdat inwoners de luiers gescheiden inleveren. Naast de milieuwinst zorgt het apart inzamelen ook voor minder kosten bij het verbranden van restafval.

door Peter Kuijpers

,,Op 29 september 2020 heeft de gemeenteraad het Afval- en grondstoffenbeleidsplan gemeente Rhenen 2020-2030 vastgesteld. Daarin zijn de volgende doelen opgenomen voor milieu, service en kosten: Het verhogen van de bronscheiding naar 75 procent en het verlagen van de hoeveelheid restafval naar 30 kilogram per inwoner in 2030. Voor het verminderen van ons restafval is een Uitvoeringsplan vastgesteld. Eén van de maatregelen was het starten van een pilot luierinzameling. Deze is op 1 april 2022 gestart en loopt tot 30 juni 2026,’’ beschrijft de gemeente in een evaluatie over de aparte luierinzameling.

CONTAINERS

Maar daar bleef het niet bij: ,,Op 5 november 2024 heeft de gemeenteraad besloten om ons restafval verder te verminderen via het scenario ‘Optimalisatie’. Eén van de maatregelen is het plaatsen van extra luiercontainers, vooral bij ouderencomplexen. Voordat de luierinzameling wordt uitgebreid is het goed om de pilot te evalueren. Door te kijken wat er goed en minder goed ging, kunnen we betere keuzes maken voor het vervolg’’. In Rhenen heeft Afval Verwijdering Utrecht de eerste luierinzameling opgezet, door op verschillende plekken in de gemeente luiercontainers te plaatsen.

GRATIS

,,Inwoners kunnen luiers en incontinentiemateriaal gratis en onbeperkt in deze luiercontainers weggooien. Het luierafval mag alleen in speciale luierzakken in de containers. Deze zakken zijn op verschillende plekken gratis af te halen. De ingezamelde luiers worden duurzaam verwerkt bij de enige luierverwerker in Nederland, de ARN in Weurt. Zij recyclen een deel van de plastics uit luiers en dat wordt als grondstof ingezet voor nieuwe producten. Daarnaast ontstaat er bij dit recyclingproces biogas en digestaat. Het biogas wordt ingezet als brandstof voor voertuigen en het digestaat kan worden gebruikt in compost en kunstmest,’’ vermeldt de evaluatie.

BESPARING

Tevens geeft deze evaluatie aan dat het een besparing van CO2 oplevert wanneer de luiers niet worden verbrand als restafval. De gemeente plaatste eerst vijf stalen rolcontainers, zoveel mogelijk op het terrein van kinderdagverblijven. Drie in Rhenen, één in Elst en de laatste in Achterberg. ,,Al snel na de start bleek dat inwoners ook graag in de avonden of weekenden hun luiers in de luiercontainer wilden doen. Dat kon niet overal. Daarom zijn de rolcontainers  eind 2022 vervangen door gesloten containers in de openbare ruimte. Deze zijn alleen te openen met de afvalpas.’’ Een afvalinzamelaar bleef wekelijks de luiers ophalen.

UITBREIDING

,,In het eerste jaar bleek dat de pilot beter verliep dan van tevoren was gedacht. Daarom zijn in januari 2023 de rolcontainers die over waren, op vijf plekken in de gemeente geplaatst. Hiermee werden vijf extra inzamelpunten gecreëerd,’’ aldus de gemeente. Op twee plekken zijn in 2024 ook nog eens containers bijgeplaatst, omdat de andere snel vol raakten. Vorig jaar zijn er twee vervangen voor een groter exemplaar en de kleinere containers zijn bijgeplaatst in Elst en Achterberg. Ook ging er een container naar Rhenendael en de Wilhelminahof. De containers zijn alleen bedoeld voor babyluiers, billendoekjes en incontinentiemateriaal.

KLACHTEN

Rhenen kreeg maximaal 60 meldingen over storingen, volle containers of luierzakken naast de containers. Dat is in totaal 2 procent van alle meldingen over afval. Dit kwam meestal omdat een zak vastzat in de stortkoker of dat inwoners de afvalpas, waar de container mee geopend kan worden, niet bij zich hadden. Af en toe gebeurde het dat het inzamelen niet mogelijk was en duurde het een week langer voor de luiers waren opgehaald. ,,Met name vanuit Stadsbedrijven Utrecht krijgen we nog wel eens een melding dat er verkeerd afval in de rolcontainer voor luiers zit. Deze wordt in dat geval niet geleegd,’’ meldt de evaluatie.

AANPASSINGEN

De buitendienst van de gemeente moet dan het verkeerde afval eruit halen, waardoor de luiers een week later meegaan in de volgende ophaalronde. ,,Uit de meldingen en klachten bleek ook dat de deksels van de stalen rolcontainers voor sommige mensen te zwaar waren. Met name voor ouderen en andere mensen die minder kracht hebben of minder mobiel zijn, kan dit een drempel zijn. Daarom hebben we twee kleinere plastic deksels in de grote stalen deksel gemaakt,’’ geeft de gemeente aan. Soms komt er een melding over de container in Elst, die op de weg blijft staan. Dit gebeurt omdat de inzamelaar deze moeilijk terug op de stoep krijgt.

RESULTATEN

Rhenen concludeerde uit een klanttevredenheidsonderzoek dat 10 procent van de 27 procent inwoners die luierafval hebben, dit apart weggooien. Vier procent daarvan doet dat vaak en twee procent doet dat soms. Voor de overige elf procent staat de container te ver weg, kunnen zij deze niet vinden, treffen zij deze vol aan, willen zij de luiers vanwege de geur niet thuis verzamelen of hebben zij er te weinig. De gemeente denkt zo’n 80 ton restafval te besparen met de aparte inzameling, gemiddeld bijna vier kilogram restafval per inwoner. Dit zorgt voor een besparing in het aantal ton restafval waarvoor de gemeente verbrandingskosten betaalt en maakt dit het ook mogelijk restafval eens in de vier weken op te halen.