Regisseur Jan Beeren en het Cuneraspel: ‘Mensen laten uitstijgen boven zichzelf’

RHENEN Toneelclubs in de wijde omtrek van Ochten zullen het betreuren dat regisseur Jan Beeren stopt met zijn hobby. Dat beseft Ester Lammers-Van der Linden, die Beeren al jaren kent toen ze speelde bij de Rhenense toneelclub De Hucht. En nu staat ze naast hem, als productieleider van de theatervoorstelling Sint Cunera van Rhenen dat in september in de Veerwei zesmaal te zien is.

door Pieter de Vries

De opvoering van de Cuneralegende wordt Beerens laatste grote productie. Met een leger spelers, figuranten, muzikanten, dansers, kledingmakers, decorbouwers werkt hij er ruim anderhalf jaar aan. In de laatste twee weken van september volgen zes openluchtvoorstellingen op in een weide voor de stad. En dan is het voorbij.

NU GENOEG

Het wordt de 65e toneelvoorstelling onder regie van Beeren. En het is een van zijn tien grootste producties, met tientallen mensen op het podium en een veelvoud achter de schermen. Ook dit spel regisseerde hij met enthousiasme. Zoals altijd als hobby, naast zijn baan als arbeidsdeskundige.
Maar nu is het genoeg geweest, Jan Beeren is 72 jaar en gepensioneerd en hij wil met zijn echtgenote genieten van vakantie. Regisseren, legt Jan Beeren uit, is meer dan uit een klapstoeltje aanwijzingen geven. Het is toewerken van niets naar iets: ,,Van het verhaal, een blad met woorden, tot spelers laten ontdekken wat in een personage omgaat."
Een regisseur, ervoer hij, is altijd en overal bezig met de komende producties. Met het script, de spelers, de techniek en mensen die spel toegevoegde waarde geven, zoals muziek en dans. De personages in de Cuneralegende hebben uiteenlopende drijfveren.

OPDRACHT

Beeren: ,,Mijn eerste opdracht aan de spelers was om zich af te vragen: waarom doet mijn personage zo, wat wil het bereiken? Spelers moeten leren de dingen zo te zeggen dat ze het zelf geloven. Je moet in jezelf graven: voelt mijn personage woede? Wat voel ik als ik woedend ben? Dat gevoel moet je op toneel uitdragen. Als dat lukt, dan gaat het publiek met je mee."

In 1988 tijdens een driejarige parttime-opleiding tot regisseur van amateurtoneel, leerde Beeren wat hem nog altijd fascineert: ,,Mensen fysiek en mentaal in beweging krijgen. Hen dingen leren en ze laten loskomen. Hen op toneel boven zichzelf te laten uitgroeien tot geloofwaardige personages. Een kunst waarvan ze soms niet wisten dat ze het in zich hadden. Dat geeft hen en mij energie."
Alle betrokkenen bij het Cuneratheater zullen na de slotvoorstelling de leegte voelen van de grote klus die is geklaard. Maar ook het afscheid van hun regisseur zal schuren. Al betekent dat niet het einde van de Stichting Cuneratheater, denkt Jan Beeren. ,,Kijk naar het BurenToenTheater, met ook veel inwoners. Ze brengen nu ze elke twee jaar een openluchtspel met verhalen uit de historie van Buren. Rhenen heeft ook een rijke historie. Er is hier een fantastische groep mensen bezig met theater. Dat kan ook in Rhenen."

Meer informatie: cuneratheater.nl