Overhandiging Yad Vashem-onderscheiding aan Ichthus College Veenendaal
11 april 2025 om 06:22 Achtergrond Nieuws uit Veenendaal Tips van de redactieVEENENDAAL Dick Vos de Mooij heeft donderdag de Yad Vashem-onderscheiding overhandigd aan het Ichthus College in Veenendaal. De onderscheiding, die voor zijn overleden oom en tante was bedoeld, komt zo op een openbare plaats te hangen waar hij zichtbaar is voor iedereen. Het echtpaar heeft tijdens de Tweede Wereldoorlog Joden geholpen en werd daarom postuum onderscheiden als ‘Rechtvaardige der Volkeren’.
door Martin Brink
Yad Vashem is de hoogste onderscheiding die de Israëlische regering aan niet-Joden toekent. Het is bedoeld voor mensen die vaak met gevaar voor eigen leven Joodse mensen hebben geholpen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het was voor de 89-jarige Dick Vos de Mooij een heel bijzonder moment om bij het graf van zijn familieleden te staan, het echtpaar Anna en Adriaan Zijdel. Hun graf op de Munnikenhof heeft onlangs een steen gekregen. Met dank aan een gulle Veenendaler. Daarop staat niet alleen een foto van het Veenendaalse paar, maar ook hun rol tijdens de Tweede Wereldoorlog waardoor ze postuum in 2015 de Yad Vashem-onderscheiding ontvingen.
Omdat het paar geen kinderen had, werd pas laat familie gevonden zodat aan hen de herinneringsmedaille kon worden uitgereikt. Dat zou in 2020 gebeuren maar vanwege de coronamaatregelen vond de plechtigheid pas in 2022 plaats. Deze krant maakte daar uitgebreid verslag van.
Dick Vos de Mooij uit Amersfoort is een kleinzoon van een zuster van Adriaan Zijdel, die in het dagelijks leven kleermaker was en met zijn vrouw woonde aan het Verlaat 49. In de oorlog verleenden ze onderdak aan de Joodse Leah Schmul. Tot aan het overlijden van het paar in 1963 en 1968 zou ze contact blijven houden.
VEEL BIDDEN
Dick Vos de Mooij herinnerde zijn oom en tante vooral van een memorabele vakantie. ,,Ik was zeventien jaar en had kennis aan een meisje. Maar samen op vakantie gaan was er niet bij. Na veel praten en afspraken maken mochten we uiteindelijk naar tante Anna en oom Adriaan in Veenendaal. Het waren zeer gelovige mensen die vasthielden aan een bepaald ritme, zoals om negen uur al naar bed en veel bidden, waarbij allerlei zaken werden aangehaald. Ook kregen we altijd een beker melk met anijs. Die beker heb ik nog. Uiteindelijk hebben we er twee fijne weken gehad.” Dick Vos de Mooij had de wens dat de onderscheiding op een goede plaats terecht zou komen. ,,Ik kan het op tafel zetten en er naar kijken maar dat doe ik misschien een jaar of twee.”
Veenendaler Jan Bos, grotendeels verantwoordelijk voor het onderzoek naar het echtpaar Zijdel en het vinden van familie, zocht op verzoek een goede bestemming. In het Stadsmuseum bevindt zich al een dergelijke onderscheiding zodat hij uitkwam bij het Ichthus College Veenendaal.
(De tekst gaat verder onder de foto)
De onderscheiding - Martin Brink
VERHAAL
Geschiedenisleraar en Holocaust-geïnteresseerde Constant van den Heuvel nam de zilveren penning van honderd gram bij het graf in ontvangst . ,,Mijn streven is om het in de openbare ruimte van de school te tonen. Voorlopig komt het in één van de geschiedenislokalen”, vertelde hij later. Van den Heuvel noemt het een bijzonder stuk met een verhaal, waarbij uitgebreid kan worden stilgestaan. ,,Mijn ervaring is dat leerlingen van een jaar of vijftien, zestien, zeventien altijd heel geïnteresseerd zijn. Maar omdat alles zo lang geleden is, wordt het ongrijpbaar. Daarom is het belangrijk dat mensen die het hebben meegemaakt aanwezig zijn. Met een voorwerp erbij gaat geschiedenis ook meer leven.”
(De tekst gaat verder onder de foto)
De docent bij het graf - Martin Brink
Hij vertelde ook dat tussen de vijftien en twintig Veenendalers de Yad Vashem-onderscheiding hebben ontvangen. ,,En er zijn nog meerdere in aanvraag: voor de familie Van Barneveld van de Savornin Lohmanstraat, voor de familie Scholte en de familie Uyl van de Boslaan.”
