Hoe De Rijnpost zestig jaar lang bleef veranderen en toch hetzelfde bleef

Geen smartphone op tafel. Geen pushmelding wanneer er ergens een ongeluk gebeurt. Geen website waarop om 14.32 uur een raadsbesluit verschijnt. Wie in 1964 wilde weten wat er in Veenendaal gebeurde, moest vooral één ding doen: wachten tot de krant op de mat viel.

Op 8 april van dat jaar verscheen de eerste editie van De Rijnpost. Die krant zelf is niet meer te vinden in het gemeentearchief; de oudste bewaard gebleven editie dateert van donderdag 16 april 1964. Destijds verscheen de krant op groot broadsheetformaat, ongeveer twee keer zo groot als het huidige tabloidformaat, telde hij doorgaans acht tot veertien pagina’s en viel hij iedere donderdag gratis op de mat.

Een Rijnpost uit 1964 en de nieuwsapp van vandaag hebben qua uiterlijk nauwelijks nog iets met elkaar gemeen. Toch proberen ze in essentie dezelfde vraag te beantwoorden: wat gebeurt er in Veenendaal?

Wat stond er eigenlijk in die eerste krant?
In het oudste beschikbare nummer stond op de voorpagina onder meer een verhaal over het opknappen van de straten in de toenmalige Oranjewijk. De eerste jaargangen bevatten verder lokaal politiek nieuws, interviews, sportverslagen, kleine gebeurtenissen uit het dagelijks leven, regionaal nieuws, columns en advertenties. De Rijnpost noemt het aanbod uit die periode zelf verrassend veelzijdig, en dat blijkt: de vorm is inmiddels compleet veranderd, maar veel onderwerpen van toen zouden vandaag zonder moeite opnieuw in een lokale krant kunnen staan.

Journalistiek zonder smartphone
De eerste vaste redacteur van De Rijnpost was Jan Beijer. Hij begon in 1964 vanuit een klein kantoor achter een winkel aan de Zandstraat en kreeg een Volkswagen van de zaak om zijn werk te kunnen doen. Waar een verslaggever tegenwoordig in één telefoon een camera, recorder, mail, internet, navigatie, notitieblok en publicatiemogelijkheid bij zich draagt, waren dat destijds allemaal losse handelingen en losse apparaten. Dat maakte het werk destijds vooral een stuk arbeidsintensiever.

Van typemachine naar computer
In de jaren tachtig deed de computer zijn intrede op de redactie. Er ontstond zelfs een functie die inmiddels bijna onvoorstelbaar klinkt: de ‘intikster’. Kopij die met een typemachine was gemaakt, moest handmatig in het elektronische systeem worden ingevoerd, waarna de tekst nog per koerier naar eindredactie, opmaak en drukkerij in Apeldoorn ging. Een technologische omslag hoeft achteraf gezien niet spectaculair te klinken. Soms begint hij gewoon met iemand die tekst van papier in een computer overtypt.

De kabelkrant: een vergeten tussenstap
Voordat internet lokaal nieuws direct beschikbaar maakte, was er een tussenfase die veel jongere lezers zich amper kunnen voorstellen: de Kabelkrant Veenendaal. Die werd in 1987 overgenomen en kreeg een plek op het kantoor van De Rijnpost aan de Hoogstraat. Nieuws kwam via de televisie binnen, in de vorm van pagina’s die automatisch langskwamen. Niet scrollen, niet klikken, geen notificaties — gewoon wachten tot de gewenste pagina weer in beeld verscheen.

Toen kwam internet
Een weekkrant heeft één onvermijdelijk nadeel: nieuws houdt zich niet aan de verschijningsdag. Internet veranderde dat fundamenteel. De papieren krant bleef bestaan, maar online kon lokaal nieuws voortaan veel sneller worden gebracht. In 2018 schreef De Rijnpost bijvoorbeeld over een verbeterde digitale krant die op smartphones werkte en waarvan artikelen rechtstreeks via sociale media te delen waren. Het grotere punt daarachter: De Rijnpost veranderde van een product dat één keer per week verscheen in een nieuwsmerk dat de hele week aanwezig kan zijn.

Niet alleen de krant werd digitaal
Die ontwikkeling stond niet op zichzelf. In dezelfde decennia verhuisden allerlei dagelijkse bezigheden gedeeltelijk naar het scherm: bankieren, winkelen, vakanties boeken, muziek luisteren, films kijken, gamen en andere vormen van entertainment. De krant was bepaald niet het enige onderdeel van het dagelijks leven dat digitaal werd. Bankieren, winkelen, reizen boeken, films kijken en muziek luisteren kregen allemaal digitale varianten, en ook diensten binnen Nederland casino maken deel uit van diezelfde digitalisering van volwassen entertainment, waarvoor overigens afzonderlijke wettelijke regels en leeftijdsgrenzen gelden. De verandering bij nieuwsmedia verliep ondertussen minstens zo snel.

De krant belandde uiteindelijk letterlijk in de telefoon
In mei 2025 lanceerde De Rijnpost een eigen app voor telefoon en tablet, met actuele nieuwsberichten, achtergronden en interviews, de digitale krant, een lokale agenda en regionaal sportnieuws. De redactie publiceert sindsdien de hele dag door. En daarmee is de cirkel bijna rond: in 1964 wachtte je tot de krant donderdag op de mat viel, in 2026 zit lokaal nieuws permanent in je broekzak.

Toch verdween papier niet
Wat níét gebeurde, is dat digitaal papier simpelweg verving. De Rijnpost bestaat nog steeds als papieren én digitale lokale krant. De hoofdredactie omschreef bij het zestigjarig jubileum zelf hoe de titel naast de wekelijkse krant meegroeide met website en sociale media. Dat levert een interessantere conclusie op dan een simpel vervangingsverhaal: nieuwe media vervangen oude media lang niet altijd volledig, ze gaan er vaak gewoon naast bestaan. Dezelfde lezer kan ‘s middags een bericht op zijn telefoon lezen en later diezelfde avond de papieren krant openslaan.

Wat veranderde eigenlijk níét?
Leg een Rijnpost uit 1964 naast die van vandaag. De vorm is anders, de fotografie is anders, de druktechniek is anders, de snelheid is anders, en de manier waarop lezers reageren is anders. Maar waar willen mensen over lezen? Nog steeds over wat er gebeurt in hun gemeente, wat er verandert in hun straat, wat de lokale politiek doet, wat er speelt bij verenigingen, welke inwoner een bijzonder verhaal heeft en wat er komend weekend te doen is. Hoofdredacteur Norbert Witjes omschreef die lokale functie bij het zestigjarig jubileum als het centrale punt om nieuws en informatie uit de directe omgeving te vinden. Dat is uiteindelijk het sterkste punt van dit verhaal.

Nieuwsgierigheid
Een Veenendaler die in 1964 De Rijnpost van de mat pakte, zou waarschijnlijk niets begrijpen van een nieuwsapp, een pushmelding of een digitale krant. Maar vertel hem dat mensen zo’n apparaat gebruiken om te ontdekken wat er in Veenendaal is gebeurd, en hij zou het principe direct herkennen. De techniek waarmee De Rijnpost wordt gemaakt en gelezen, is in ruim zestig jaar bijna onherkenbaar veranderd. De nieuwsgierigheid naar wat er om de hoek gebeurt, niet.