Ingetogen en indrukwekkende herdenking

Ingetogen en indrukwekkend. Een paar kleine organisatorische schoonheidsfoutjes daargelaten maar voor iedereen was er het goede gevoel: de herdenking rond het graf van Harold Frederick Wakeman op woensdag 5 oktober, zijn sterfdatum in oktober 1944.

Door Martin Brink
VEENENDAAL - De 22-jarige Wakeman stortte met zijn Typhoon-jachtvliegtuig rond 13.00 uur neer boven De Klomp, nadat hij was geraakt door eigen vuur. Het toestel kwam neer in de bocht van de Dr. Hoolboomweg in De Klomp. Wakeman werd eruit geslingerd en lag in de berm van de Trapjesweg. Ongeschonden en heel vredig in zijn vliegersjack, zo melden ooggetuigen die toen een jaar of 11 waren. Ze mochten zelfs van de snel aanwezige Duitsers een kijkje nemen. ‘’Hij doet toch niets meer,’’ werd heel navrant erbij gezegd. De Canadees werd lange tijd vergeten. De Veenendaalse brandweer had weliswaar sinds 1946 zijn graf formeel geadopteerd, maar in de jaren tachtig verflauwde de aandacht. De mannen die het allemaal hadden meegemaakt waren er niet meer. ‘’En jongeren zegt het weinig. Ik kan niemand meer enthousiast maken om bij een herdenking aanwezig te zijn,’’ meldde de toenmalige brandweercommandant Peter Doolaard. De brandweer voerde in al die jaren een intensieve correspondentie met de familie in het verre Canada die maar niet kon begrijpen waarom de jeugdige Harold dienst had genomen om in Europa te gaan vechten. ‘’Zijn moeder stierf door verdriet,’’ werd tijdens de bijeenkomst gemeld. Toen de brandweer al lang geen herdenking meer organiseerde, nam Sjoerd de Jong het stokje over. Hij betrok tal van organisaties erbij zoals oudstrijdersclubs en Canadese afgevaardigden. Maar ook jongeren van de Johannes Calvijnschool die elk jaar leren over deze bevrijder die zo noodlottig aan zijn einde kwam. Ze maken er eigen verzen over. De jongeren zorgen ook voor het laten horen van de volksliederen. Hans Wegen, begaan met bijzondere graven in Veenendaal, heeft na het overlijden van Sjoerd de Jong het stokje overgenomen. En zo stonden deze woensdagochtend weer tal van organisaties bij het graf aangetreden. Wethouder Marco Verloop deed een woordje namens de gemeente, vlaggen werden halfstok gehesen, groepen in de houding gezet, verzen opgelezen, de Last Post geblazen, 1 minuut stilte gehouden, waarna het Wilhelmus opklonk en de vlaggen in top werden gehesen. Eén van de hoogtepunten was het leggen van kransen door betrokken organisaties. Echter niet die van Veenendaal. ‘’Dat wordt al jaren niet gedaan,’’ meldt de organisatie. En dat wekt bij velen bevreemding, vooral omdat dit de enige geallieerde is die op Veenendaalse bodem rust en waarvoor een officiële herdenking wordt gehouden. Ook is er niemand van de brandweer. Een afvaardiging was zeker gewenst, zo vonden sommigen. Zij waren immers de eersten die zich het lot van de vlieger aantrokken.