Herdenking Kruis op de berg

VEENENDAAL - Het was afgelopen maandag weer een indrukwekkende herdenking bij het Kruis op de berg op de weg naar Elst. Hier werden op 20 november 1944 verzetsstrijders gefusilleerd. Oud minister-president Jan-Peter Balkenende hield een vlammend betoog en kort hierna legden nabestaanden en leerlingen van het Ichthus College Veenendaal kransen. Hoogtepunt was ook de toekenning van een koninklijke onderscheiding aan nabestaande Betty Bausch-Polak, toegekend na haar gastles op het Ichthus.

Bijzonder was dat ditmaal ook anderen werden genoemd die op 21 november 1944 werden opgepakt. ‘s Avonds reed een legervoertuig met 15 gevangenen over de Kerkewijk en in de Hoofdstraat.

Die avond werd een grote groep verzetsmannen en verzetsvrouwen uit Veenendaal en omgeving opgepakt. Van de mannen kwam niemand terug. Hun namen werden genoemd: Steven Boonzaaijer (47), Barend van Doorn (57), Jan van Doorn (23), Jaap Engelaan (39), Johan Looijen (28), Albert van ‘t Riet (31), Auke Sybenga (24) en Max van der Sluis (24).

Onderscheiding

Na afloop van de door Betty-Bausch-Polak (97) gegeven lezing op het Ichthus College in Veenendaal, kreeg ze uit handen van burgemeester Wouter Kolff een Koninklijke onderscheiding. Zij werd benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau.De onderscheiding is een gunst van de Koning. Vanwege haar band met Veenendaal reikte burgemeester Wouter Kolff de onderscheiding uit, ondanks dat Betty Bausch elders woonachtig is. Dit soort uitzonderingen komen vaker voor, volgens de gemeente Veenendaal. Zij kreeg de onderscheiding voor haar langdurige inzet tegen discriminatie.

Over de verschrikkelijke ervaringen die zij tijdens de Tweede Wereldoorlog meemaakte, geeft zij gastlessen en lezingen over de hele wereld. Zij heeft het tot haar levenstaak gemaakt om mensen, en vooral de jeugd te laten realiseren dat een complete bevolkingsgroep niet verantwoordelijk mag worden gehouden voor de daden van enkelen van hen. In het boek ‘Bewogen Stilte’ zijn de ervaringen van mevrouw Bausch en haar zus opgetekend. Voor haar werk werd zij door de Duitse regering eind 2015 onderscheiden met het Bundesverdienstkreuz, een zeer hoge onderscheiding die aan slechts een beperkt aantal Nederlanders is uitgereikt. Mevrouw Bausch is weduwe van Philip van Leeuwen.

Hij werd samen met 5 anderen op 20 november 1944 in de buurt van Veenendaal gefusilleerd.

Elk jaar rond 20 november is er een herdenkingsbijeenkomst bij het Kruis op de berg.