Bijna laatste Veenendaal 1940-veteraan overleden

VEENENDAAL/HAARLEM - In Veenendaal was hij bijna niet bekend meer maar hij heeft de plaats toch zeker wat nagelaten: Gerardus (Gé) Nieuwehuizen overleed op 17 augustus op 98-jarige leeftijd in Haarlem, de stad waar hij opgroeide, zijn eigen aannemerij opzette en waar hij na het overlijden van zijn vrouw in een ouderenverzorgingshuis verbleef.

Door Martin Brink

Gelderse School

Nieuwenhuizen was één van de naar schatting drieduizend militairen die in 1939 naar Veenendaal kwamen voor legering tijdens de mobilisatie. Zelf kwam hij met de andere soldaten van de Mitrailleurcompagnie terecht in de Gelderse School, het nog steeds bestaande gebouw aan de Prins Bernhardlaan. Daar was zijn legering terwijl de oorlogsbestemming het Fort aan de Buursteeg was. Hier maakte hij ook de meidagen mee, al loste hij er geen schot. Wel werd één van zijn maten dodelijk gewond nadat hij op een eigen mijn trapte. Hij werd tijdelijk begraven op het middenpad van de RK-begraafplaats. Nieuwenhuizen sloot op die eerste oorlogsdag eigenhandig de Klompersteeg af door de aspergeversperring te stellen.

Reünie

Het terugdenken aan de mobilisatie bracht hem er toe om rond 1984 in kleine kring een reünie te houden. Afgesproken werd om meer oude dienstkameraden te zoeken en een vereniging te stichten. Die kwam er: ‘Bond oud-strijders 10 R.I., Kantonnement Veenendaal’. Een aantal keren kwam de groep in Veenendaal bijeen. Tevens werd er voor gezorgd dat de aanwezigheid in 1939/1940 niet werd vergeten. Zo werd in 1986 aan de Oude Kerk een gedenksteen geplaatst. Die hangt er nog. Later werd de 10 R.I.-steen op het Ereveld Grebbeberg (’Eén van de eerste 1940-memorials van ons land) verwisseld en uitgebreid met een aantal namen.

Korenveld Leersum

Bij Leersum werd een tijdelijke en later definitieve gedenksteen onthuld met de namen van de slachtoffers die hier in de ochtend van 13 op 14 mei 1940 in een korenveld de dood vonden. Ook aan het oude gemeentehuis (Rijksstraatweg) werd een gedenkplaat onthuld om de dankbaarheid jegens de bevolking te tonen. In de laatste jaren werden de reünies in dit dorp gehouden. Een van de opdrachten die Nieuwenhuizen zich stelde was om alle 40 slachtoffers van 10 R.I. te gedenken met een foto. Dat is hem in de meeste gevallen gelukt.

Te laat

Het ledenaantal dunde uit. ‘’We zijn eigenlijk veel te laat begonnen,’’ vertelde hij. Omdat het ook steeds moeilijker werd om subsidies te krijgen, werd besloten om taken over te hevelen naar Leersum waar de scouting nu zorg draagt voor de jaarlijkse kranslegging bij het monument en ook de krans legt op de Grebbeberg. Met Nieuwenhuizen ging één van de laatste Veenendaal 1940-veteranen heen.