Criminaliteitscijfers: meer drugskoeriers op scholen

Door Marco Diepeveen

Veenendaal - Door de horecasluiting hebben drugsdealers hun werkterrein in toenemende mate verschoven naar het middelbaar onderwijs. Zij ronselen vaker scholieren om als koerier drugspakketten te vervoeren. Dit blijkt uit de Veenendaalse criminaliteitscijfers van 2020 en de eerste helft van dit jaar. 

Elk half jaar praten burgemeester Gert-Jan Kats en politiechef Henk Wiesenekker de pers bij over veiligheidsthema’s: de maatregelen rond de coronacrisis, de actuele criminaliteitscijfers en de bestrijding van drugshandel en –productie.

Chantabel

“We zijn zeer alert op drugshandel op onze vier middelbare scholen en brengen dit onder de aandacht van leerlingen, docenten en ouders”, aldus de burgemeester. “Na de zomer start daar een campagne met ouderavonden. We willen ook de netwerken in kaart brengen die achter die drugskoeriersdiensten zitten. Voor veel geld worden jongeren geronseld voor drugsdistributie. Voorheen was de horeca een belangrijke handelsplek.” De maatschappelijke acceptatie van drugs neemt toe, concludeert Wiesenekker. “Vroeger gebeurde alles rondom drugs heel heimelijk. Maar als je er eenmaal instapt, raak je erin verstrikt.” De burgemeester: “Wie met drugs te maken krijgt, is chantabel. Het gevaar van prostitutie en sexting ligt dan op de loer.”  Scholieren worden op social media of op of buiten het schoolplein het drugswereldje in gelokt. Wiesenekker: “Vriendschappen zijn heel bepalend. Vaak ontstaat een eerste stap op het drugspad via een vertrouwensband. Jongeren zijn impulsiever dan volwassenen. Terwijl hun ouders vaak niet weten wat ze uitspoken achter de computer of waar ze uithangen.”

Afgenomen

Uit de recente cijfers blijkt dat high impact crimes (zoals woninginbraken, geweldsmisdrijven en huiselijk geweld) in de afgelopen coronaperiode behoorlijk zijn afgenomen. Woninginbraken met 20 procent, huiselijk geweld met 34 en overig geweld met 18 procent. Dat heeft direct te maken met de lockdown en het thuiswerken. Veelvoorkomende criminaliteit laat juist een gemiddelde stijging zien: 49 procent meer autokraken, 44 procent meer fiets- en bromfietsdiefstallen (vooral e-bikes), 300 procent meer zakkenrollen en 200 procent meer druggerelateerde criminaliteit. Overigens vertonen de cijfers van Midden-Nederland op deze gebieden juist een behoorlijk dalende trend. Overlast door verward gedrag en wegongevallen stegen in Veenendaal met respectievelijk 19 en 16 procent. Minder woninginbraken dus, maar méér cybercrime. De politiechef: “Dat is het nieuwe inbreken, veilig op afstand zonder invloed van coronabeperkingen. Dat is met 13 procent toegenomen. Vaak zitten er hele groepen achter. Een Moergestelse vrouw van 80 verloor 10.000 euro door bankhelpdeskfraude. Twee Veenendalers zijn hiervoor opgepakt.”

Meer verkeersongelukken

Het verbaast Henk Wiesenekker dat er meer verkeersongelukken zijn geweest op de Veenendaalse wegen. “Terwijl er door de coronacrisis toch beduidend minder verkeersbewegingen waren. Er blijken meer ongelukken te gebeuren met elektrische fietsen. Ook het gebruik van een mobiel in het verkeer, oortjes in, soms in combinatie met lachgas, speelt een rol. Vaak onvoorzichtig weggedrag.”

Meer lachgasgebruik

Veenendaal kent een lachgasverkoopverbod in de horeca. Kats: “Het lachgasgebruik in Veenendaal ligt bovengemiddeld hoog in vergelijking met de provincie. Mede dankzij twee horecaondernemers die doorgaan met hun handel. Ik hoop op een landelijk verbod op lachgas.

Een Kamermeerderheid is daarvoor. Tot nu toe kunnen we niets doen tegen recreatief lachgasgebruik. Lachgas veroorzaakt in combinatie met alcohol blijvende neurologische schade. En het verlaagt de drempel tot (zwaar) drugsgebruik.” 

Ondermijning

Ondermijning staat bij de politie en de gemeente Veenendaal hoog op de agenda. Meer daders worden gepakt, vaak door tipmeldingen. Bijvoorbeeld de arrestatie van negen verdachten van een wietknipperij op 19 april. Twee maanden later werden vier personen aangehouden voor drugshandel en heling. Rond dezelfde tijd werd één van de grootste ketelbouwers voor drugs in Overberg in de kraag gevat. Ook een Veenendaler en een Elstenaar werden opgepakt. “Het gevaar van ondermijning moeten we niet onderschatten”, waarschuwt Kats. “Nederland is nog geen narcostaat, maar het lijkt wel die kant op te gaan als we niet stevig ingrijpen. Ik sluit me aan bij de opmerking van een Italiaanse officier van justitie: Nederland is te naïef over de georganiseerde misdaad. In drugs gaat ontstellend veel geld om. Kwetsbare mensen met weinig perspectief zijn erg beïnvloedbaar door criminele kringen. Vroeger had de politie vooral aandacht voor de ‘grote vissen’. Nu richten zij zich meer op de kleine ‘loopjongens’, om hen te ontmoedigen. Jammer dat de politie kampt met een chronisch personeelstekort. Dan kun je minder doen aan preventie.”

Avondklokrellen

De plegers van de rellen rond de invoering van de avondklok in januari zijn nog niet aangehouden. Vijf wijkagenten ontvingen online doodsbedreigingen. “Gelukkig kregen die rellen geen vervolg”, zegt Wiesenekker. “Ik denk door de maatschappelijke verontwaardiging. De steun voor de bedreigde wijkagenten is groot. Eén van hen had een gesprek met justitieminister Grapperhaus.”