Sneller groen licht voor fietser

VEENENDAAL In de hele provincie Utrecht, dus ook in onze regio, kunnen fietsers sinds deze maand gebruikmaken van Schwung, een systeem waarbij de fietser sneller groen licht krijgt. Het is een van de vele mogelijkheden van Talking Traffic, waarvan we veel gaan horen de komende jaren.

door Agnes Corbeij

Schwung is vergelijkbaar met het systeem dat we kennen van de bus. De bus komt aanrijden bij een verkeerslicht, dat ‘voelt’ het stoplicht en die springt op groen. Dit kan nu dus ook voor fietsers, als zij de app op hun telefoon aanzetten en daarin aangeven welke route ze gaan rijden. De provincie omschrijft het als een virtuele drukknop, die je niet bij het verkeerslicht pas indrukt maar die de app op afstand al voor je ‘indrukt’ zodat als je bij het verkeerslicht aankomt de kans groter is dat je gelijk door kunt fietsen. Begin juni opende de gedeputeerde het systeem door zelf op de fiets te stappen. 

PILOT In Breda hebben ze al een aantal jaren ervaring met Schwung. Een woordvoerder van de gemeente Breda laat desgevraagd weten dat er eerst een pilot gedaan werd op vier vaste kruispunten. ,,De pilot liet potentie zien: de app bracht comfort voor de fietser en maakte de drempel lager om de fiets te pakken.” Inmiddels is de app in Breda meer dan 1000 keer gedownload. ,,Het aantal fietsende gebruikers is vanwege privacy niet bekend, maar om een inzicht te geven: in mei 2022 zijn een kleine 5.000 passages gemeten bij verkeerslichten met de Schwung-app.”

De gemeente Breda is in contact met de Fietsersbond om inzichten te delen over het gebruik van de app en contact te leggen met fietsers. Het onderhoudscontract van Schwung kost ongeveer 12.000 euro.  

INVESTERING De provincie Utrecht betaalt 84.500 euro per jaar voor het gebruik van Schwung en heeft zich vastgelegd voor vier jaar. Totale kosten: 326.000 euro. Exacte cijfers zijn er niet, maar in totaal wordt per jaar een veel groter bedrag geïnvesteerd in de ontwikkeling van Talking Traffic, in een partnership van overheden en bedrijven. Ook de Europese Commissie investeert hierin. 

Talking Traffic is veel breder dan het op afstand beïnvloeden van de kleur van het stoplicht. Door gegevens uit te wisselen tussen weggebruiker en infrastructuur kan de navigatie bijvoorbeeld automatisch omleiden bij een wegversperring, of een directe verwijzing geven naar de dichtstbijzijnde vrije parkeerplaats. Een ander voorbeeld is het toelaten van bestemmingsverkeer op een bepaalde weg.  

TALKING TRAFFIC Ook kan met Talking Traffic bepaald worden welke voertuigen wel of niet welkom zijn in een milieuzone, kunnen deelauto’s of elektrische auto’s bepaalde privileges krijgen of vrachtauto’s van marktkooplieden alleen op marktdagen toegang krijgen tot het marktplein. Met het drukker wordende verkeer zijn de verwachtingen rond Talking Traffic hoog gespannen. Caspar de Jong van Rijkswaterstaat sprak in het Magazine van Rijkswaterstaat over ‘mobiliteit van de toekomst’. ,,Het ruimtebeslag van 1 miljoen toekomstige woningen laat vermoedelijk nauwelijks ruimte over voor auto’s. Dat betekent dat het hele vervoer anders geregeld moet worden.” Volgens hem van Talking Traffic daarin een belangrijke rol spelen. 

Een belangrijke voorwaarde voor het gebruik van Talking Traffic is het installeren van intelligente verkeersregelinstallaties (iVRI’s). Dat zijn verkeerslichten die voortdurend in contact staan met het verkeer dat langs komt en op de actuele verkeerssituatie kunnen inspelen. Daarvan zijn er steeds meer, waardoor het gebruik van Schwung ook steeds interessanter is. Deventer is een voorbeeld van een stad waarin alle verkeerslichten al vervangen zijn. Daar maken dan ook alle nood- en hulpdiensten al geruime tijd gebruik van Talking Traffic. 

AMBULANCE Landelijk gezien maken de ambulancediensten als eerst overal gebruik van Talking Traffic. Op de site van het partnership Talking Traffic staat daarover: ,,Slimme verkeerslichten kunnen ambulances groen licht geven en daarmee een veilige doorgang als zij over een kruispunt rijden. Andere weggebruikers worden tijdig gewaarschuwd dat een ambulance nadert, zodat zij hierop kunnen anticiperen. Dit draagt bij aan meer veiligheid op de weg voor medeweggebruikers, het ambulanceteam en de patiënt in de ambulance.”

De provincie Utrecht heeft Schwung opgenomen in de al bestaande ‘IkFiets’-app, waarmee de fietser ook punten kan sparen. Zij hopen dat het aantal gebruikers snel zal stijgen.