‘Veenendaal handelde onrechtmatig met onderzoek naar moskee’

VEENENDAAL (ANP) De gemeente Veenendaal heeft onrechtmatig gehandeld met een onderzoek naar de stichting en moskee Taubah, oordeelt de rechtbank. Veenendaal liet zonder medeweten van Taubah het bedrijf NTA onderzoek doen naar de organisatie en haar gemeenschap en schond daarmee privacyrechten. In een reactie laat burgemeester Gert-Jan Kats weten: ,,Daarvoor bieden we onze excuses aan, ook voor de gevolgen die dit heeft gehad voor de relatie tussen de gemeente en stichting Taubah in het bijzonder en de moslimgemeenschap in het algemeen. Ik heb vandaag persoonlijk contact gezocht met stichting Taubah om die excuses over te brengen.”

Meerdere gemeenten lieten Nuance door Training & Advies (NTA) moslimgemeenschappen onderzoeken. Het is de eerste keer dat een rechtbank oordeelt over de rechtmatigheid van deze onderzoeken. Het onderzoek in Veenendaal werd in 2018 gedaan. In 2021 onthulde NRC deze gang van zaken, die naast Veenendaal ook speelde in onder meer Almere en Delft.

SCHADE

Veenendaal is aansprakelijk voor de schade die Taubah heeft geleden door het onderzoek. Wat die schade is, wordt volgens een advocaat van Taubah op een later moment bepaald.

Lees veel meer artikelen over dit onderwerp in ons dossier.

De gemeente deelde het rapport bovendien zonder wederhoor met anderen. Uit e-mails blijkt dat het in elk geval om een aantal ministeries gaat. NRC en Bureau Spotlight schreven eerder dat het onderzoek naar onder meer de AIVD werd gestuurd. De gemeente ontkende dit tijdens de zitting eerder dit jaar niet. Veenendaal moet binnen dertig dagen aan de advocaten van Taubah laten weten met wie het rapport precies is gedeeld. Anders moet de gemeente 1000 euro per dag betalen, met een maximum van 25.000 euro.

Wie precies werden bevraagd voor het onderzoek, weet de gemeente niet. Wel zegt de gemeente dat het vooral om theologen en antropologen gaat. Taubah zegt dat mensen binnen de gemeenschap van de moskee zijn bevraagd over de organisatie, de geloofsidentiteit, ideologie en activiteiten. Volgens de rechtbank is inderdaad duidelijk dat niet alleen met deskundigen is gesproken, maar ook met mensen rond de stichting zelf, zonder medeweten van Taubah.

Volgens de gemeente werden de respondenten wel degelijk geïnformeerd. Maar de stichting en leden uit de gemeenschap van de moskee niet, en dus is volgens de rechtbank nog steeds sprake van heimelijk verkregen informatie over interne zaken en opvattingen binnen de organisatie. De gemeente deelde het volledige rapport nooit met de stichting.

Via zijn advocaten noemt bestuurder van Taubah Bilal Riani het vonnis “fantastisch”.

REACTIE GEMEENTE VEENENDAAL OP VONNIS RECHTBANK
Veiligheid is een belangrijke verantwoordelijkheid van de overheid. Met de opdracht voor de krachtenveldanalyse heeft de gemeente destijds invulling gegeven aan de verantwoordelijkheid die zij binnen de overheid in brede zin draagt voor het lokaal veiligheidsbeleid, in het bijzonder waar het gaat om het overheidsbeleid op het gebied van radicalisering. De aanleiding voor de krachtenveldanalyse was dat er in de periode 2013-2018, breed in de Nederlandse samenleving, zorgen waren over polarisatie en radicalisering. Ook in Veenendaal waren er zorgen over een mogelijk salafistisch netwerk, vanuit de gemeenschap zelf kwamen daar signalen over. We werden geconfronteerd met IS-uitreizigers. Hierdoor ontstond de behoefte aan een onafhankelijk beeld van het lokale speelveld. Op advies van de NCTV en door hen bekostigd kwam dit onderzoek tot stand.

REACTIE BURGEMEESTER KATS
Burgemeester Gert-Jan Kats: ,,De rechter heeft geoordeeld dat de gemeente bij het in 2017 verstrekken en laten uitvoeren van de opdracht voor de krachtenveldanalyse onrechtmatig heeft gehandeld. Dat is een streng oordeel wat we onszelf als gemeente aanrekenen. We hadden deze opdracht niet mogen verstrekken. Daarvoor bieden we onze excuses aan, ook voor de gevolgen die dit heeft gehad voor de relatie tussen de gemeente en stichting Taubah in het bijzonder en de moslimgemeenschap in het algemeen. Ik heb vandaag persoonlijk contact gezocht met stichting Taubah om die excuses over te brengen. We gaan ons er hard voor inzetten om het vertrouwen te herstellen en samen te werken aan een vreedzame samenleving. Tegelijkertijd begrijpen we ook dat het vertrouwen geschaad is en dat het herstel hiervan tijd kost. We voeren het vonnis van de rechtbank uit en gaan de uitspraak nog verder bestuderen om te bekijken wat dit precies voor ons betekent.”  

Lees ook

Hoe zit het ook alweer met de rechtszaak over het moskee-onderzoek van Veenendaal?