Ontheffing voor speedpedelec: snelle elektrische fietsen in bebouwde kom op fietspad

VEENENDAAL De gemeente wil speedpedelecers een ontheffing geven tot en met 2030 om binnen de bebouwde kom op het fietspad te mogen rijden. Na een proef van twee jaar zijn er veel positieve resultaten om in Veenendaal dit vervoersmiddel niet langer alleen tussen de auto’s op de rijbaan toe te laten.

door Peter Kuijpers

,,Om Veenendaal gezond, aantrekkelijk en bereikbaar te houden geven we voorrang aan gezonde en schone vervoersmiddelen. Om het gebruik hiervan te stimuleren hebben we deelgenomen aan de provinciale pilotontheffing om de speedpedelec op het fietspad toe te staan. Dit is een snelle elektrische fiets, die ook trapondersteuning geeft boven de 25 kilometer per uur. Iets zwaarder is dan een elektrische fiets, maar heeft qua uiterlijk, breedte en gewicht meer overeenkomsten met een fiets dan een bromfiets. Volgens de wet is de speedpedelec echter een bromfiets, waardoor gebruikers binnen de bebouwde kom op de rijbaan moeten rijden’’, aldus het college.

AGRESSIE

Volgens burgemeester en wethouders gaf dit echter verschillende uitdagingen: ,,Door hun beperkte omvang en massa, in combinatie met het verschil in snelheid, voelen zij zich kwetsbaar op de rijbaan ten opzichte van (vracht)auto’s, motoren en andere soorten bromfietsen. Ander gemotoriseerd verkeer ziet de speedpedelec vaak als een gewone fietser wat tot verwarring en zelfs agressie leidt. Door bestuurders met een ontheffing de keuze te bieden om op het fietspad te rijden, stimuleren we het gebruik van de speedpedelec.’’ De gemeente deed dit sinds 1 juli 2023 als proef met de provincie Utrecht en inmiddels 12 andere wegbeheerders uit Utrecht en Gelderland.

BEHOEFTE

De resultaten zijn overwegend positief. ,,Meer dan drieduizend ontheffingen zijn uitgegeven. Van de speedpedelec-eigenaren in provincie Utrecht en deelnemende Gelderse gemeenten heeft meer dan 70 procent een ontheffing aangevraagd. Het aantal is gedurende de pilot met 16 procent gegroeid. De ontheffing voorziet in een behoefte en bijna een derde gebruikt de speedpedelec sindsdien vaker. Voor woon-werkverkeer en deze vervangt in 75 procent van de gevallen een auto- of motorrit. De belangrijkste redenen om op het fietspad te rijden zijn druk autoverkeer, verkeersveiligheid en agressief verkeersgedrag van andere weggebruikers.’’

ONGEVALLEN

Uit het evaluatierapport blijkt dat er niet meer ongevallen zijn geweest waarbij de speedpedelec was betrokken. ,,Ongeveer de helft van deze valpartijen en botsingen vond plaats op de rijbaan en een derde op het fietspad. Veertig procent van de valpartijen en botsingen heeft op een kruispunt plaatsgevonden en bij 43 procent was een andere weggebruiker betrokken. Gladde wegen en slecht onderhouden fietspaden zijn vaak genoemd als oorzaken. Evenals obstakels en onoplettendheid van andere weggebruikers.” De overige gebruikers van het fietspad zouden niet meer overlast hebben ervaren of hebben geklaagd, omdat ook de speedpedelec hier mocht rijden.

ZORGEN

,,Voorafgaand aan de pilot hebben een aantal inwoners uit Veenendaal hun zorgen geuit. Maar gedurende de pilot zijn geen meldingen binnengekomen van overlast/verkeersonveilige situaties veroorzaakt door speedpedelec-gebruikers op het fietspad. Speedpedelecers zeggen zelf hun snelheid doorgaans aan de situatie aan te passen’’, vervolgen burgemeester en wethouders. Op een druk fietspad houden de speedpedelecers zich merendeel aan het maximum van 30 kilometer per uur. Wel erkennen zij op een rustig fietspad harder te rijden. ,,Dit is een aandachtspunt voor het vervolg.’’

SNELHEID

,,Omdat de resultaten van de pilot positief zijn, willen provincie Utrecht en de deelnemende gemeenten de provinciale proef omzetten naar een permanente ontheffing voor de periode 2025 tot en met 2030. Zo bieden we gebruikers continuïteit en investeren we in duurzame mobiliteit. Zoals we ook bij de pilot deden, verstrekt gemeente Utrecht de ontheffingen namens de deelnemende wegbeheerders. Provincie Utrecht betaalt de kosten hiervoor tot 2030’’, besluit het college. Wel zal Veenendaal extra nadruk gaan leggen op het ‘te gast zijn’ op het fietspad en dat de speedpedelecers zich aan de maximum snelheid van 30 kilometer per uur houden.