Wat doet collageen poeder met je lichaam?

Er zijn steeds meer mensen die collageen poeder aanschaffen, omdat het de huid, gewrichten en zelfs de darmgezondheid mogelijk ondersteunt. Cosmeticabedrijven voegen het al jaren toe aan hun producten om de huid te helpen verjongen. Nu heeft collageen aan populariteit gewonnen als een op zichzelf staand supplement vanwege de verschillende gezondheidsvoordelen.

Wat is collageen?

Collageen is het meest voorkomende eiwit in het lichaam. Net als steigers of het geraamte van een gebouw biedt collageen structurele ondersteuning en bescherming. Het is een vezel die bestaat uit drie polypeptideketens. Elke keten is opgebouwd uit extreem sterke bindingen tussen de aminozuren glycine, proline en hydroxyproline.

Collageen is het hoofdbestanddeel van ons fasciale systeem. Dit is een ondergewaardeerd, over het hoofd gezien systeem dat het hele lichaam doordringt en ervoor zorgt dat elk systeem integreert en samen functioneert.

Hoe maakt ons lichaam collageen aan?

Ons lichaam maakt van nature collageen aan. Mensen en dieren produceren collageen in gespecialiseerde cellen in het bindweefsel die fibroblasten worden genoemd. Fysieke of chemische prikkels activeren de fibroblasten om collageen te produceren.

Omdat collageen een eiwit is, zijn de bouwstenen aminozuren. Zoals hierboven vermeld, zijn de primaire aminozuren glycine, proline en hydroxyproline. Het lichaam heeft aminozuren en voldoende co-factoren van voedingsstoffen (zoals zink, vitamine C en koper) nodig om collageen op de juiste manier aan te maken.

Soorten collageen

Tot nu toe heeft onderzoek 28 verschillende soorten collageenketens gevonden. Dit zijn de vijf meest voorkomende typen:

• Type I collageen is het meest voorkomende type en vormt 90% van het collageen in het lichaam. Het is flexibel maar sterk en komt voor in bindweefsel, pezen, ligamenten, littekenweefsel, botten, huid, hoornvliezen en tandbeen.
• Type II collageen biedt weerstand tegen druk en vormt kraakbeen in gewrichten en tussenwervelschijven.
• Type III collageen vormt het bindweefsel van organen, huid, bloedvaten en spieren.
• Type IV collageen is meer een velvormig netwerk dat wordt gevonden in basale laminae van epitheel- en endotheelcellen, glomeruli in de nieren en het lenskapsel.
• Type V collageen ondersteunt de ogen, sommige lagen huid, haar en het weefsel van de placenta.

De meeste mensen die collageenpoeder kopen, kiezen voor collageen type 1, 2 of 3.

Collageen voor huid- en nagelgezondheid

Een gezonde huid wordt beschouwd als een van de belangrijkste voordelen van collageen. Naarmate we ouder worden, wordt ons collageen steeds meer afgebroken. Hoewel dit proces onvermijdelijk is, kan collageensupplementatie helpen bij gezond ouder worden.

Een gerandomiseerde, drievoudig blinde, placebogecontroleerde studie uit 2020 toonde aan dat het consumeren van 10 gram collageenpoeder uit zoetwatervis de effecten van veroudering tegenging door de elasticiteit van de huid te verbeteren en rimpels te verminderen.

Collageen kan ook broze nagels verbeteren en de nagelgroei versnellen. Een onderzoek uit 2017 toonde aan dat dagelijkse collageensuppletie gedurende 24 weken nagelbreuk met 42% verminderde en de groeisnelheid met 12% verbeterde.

Gewrichtspijn

Schade aan collageen kan ook verband houden met artrose (OA). Een meta-analyse uit 2019 toonde aan dat suppletie met collageen de OA symptomen van pijn en stijfheid significant verbeterde en de totale WOMAC index en VAS scores verlaagde.

Botdichtheid

Bot bestaat voor 70% uit mineralen, voor 20% uit organische massa en voor 10% uit water. Van de 20% organische massa bestaat 80% uit collageen. Een 12 maanden durend onderzoek onder postmenopauzale vrouwen toonde aan dat het gebruik van specifieke collageenpeptiden de botmineraaldichtheid verbeterde door betere botvorming en minder botafbraak.

Hoe verliezen we collageen?

Collageen wordt net als andere lichaamseiwitten omgezet. Het vermogen van ons lichaam om collageen aan te maken en te vervangen vertraagt naarmate we ouder worden. De typische tekenen van veroudering zijn dus een verslapte huid, rimpels en pijnlijke gewrichten.

Naast leeftijd zijn dit de leefstijlfactoren die de meeste invloed hebben op collageen:

• Veel stress - Cortisol remt de aanmaak van collageen type I. Op dezelfde manier kan het innemen van collageenpeptiden effectief zijn in het remmen van stressgerelateerde collageenafbraak.
• Roken - Zowel de snelheid van collageenproductie als de balans van de omzet in de extracellulaire matrix zijn veranderd bij rokers.
• Blootstelling aan zonlicht - Door de zon beschadigde huid kan een vermindering van 20% van het totale collageen laten zien vergeleken met een huid die niet aan de zon is blootgesteld.
• Suiker - Overmatige suikerinname zorgt ervoor dat meer glucose zich verbindt met collageen, waardoor AGE’s of geavanceerde glycatie-eindproducten ontstaan. AGE’s worden in verband gebracht met mechanische veranderingen in collageen en tal van chronische ziekten.
• Tekorten aan voedingsstoffen - Voldoende vitamine C, essentiële vetzuren en antioxidanten zijn allemaal belangrijk voor een gezonde collageensynthese.

Symptomen van collageentekort

• Gerimpelde, crêpe-achtige of verslapte huid
• Gewrichtspijn of stijfheid
• Zwakke of pijnlijke spieren
• Hallende ogen en gezicht
• Darmproblemen
• Problemen met doorbloeding

Collageenrijke voedingsmiddelen

Collageen komt alleen voor in dierlijke producten. Collageenrijk voedsel is vlees dat meer bindweefsel bevat. Hieronder vallen borst, gebraad en orgaanvlees. Voldoende vlees en eieren bieden een complete bron van aminozuren voor ons lichaam om gezond collageen aan te maken.

Collageen opbouwende voedingsmiddelen

Hoewel planten geen collageen bevatten, bieden ze fantastische, nutriëntrijke bronnen van aminozuren die kunnen helpen het collageengehalte in het lichaam op te frissen. Voedingsmiddelen die goede bronnen zijn van collageenopbouwende aminozuren zijn spinazie, boerenkool, kool, bloemkool, pompoen, banaan, kiwi, alfalfakiemen, bonen en johannesbroodpitten. Dierlijke bronnen zijn kip, vis, rundvlees, eieren en zuivel.

Collageen-ondersteunende voedingsstoffen

Hoewel aminozuren de bouwstenen leveren om collageen te maken, zijn er een paar essentiële co-factoren nodig om een compleet proces te garanderen.

• Vitamine C reguleert de synthese van collageen en stabiliseert de spiraalvormige structuur. Voedingsmiddelen met veel vitamine C: citrusvruchten, zwarte bessen, guave, aardbeien en paprika.
• Koper is een noodzakelijk mineraal dat nodig is voor de cross-linking in collageen. Goede bronnen van koper zijn zonnebloempitten, linzen, pure chocolade en cashewnoten.
• Mangaan ondersteunt de collageensynthese. Dit spoormineraal kun je vinden in kikkererwten, bruine rijst, adzukibonen, rogge en teff.
• Licht is net zo goed een noodzakelijke voedingsstof als elke vitamine of mineraal. Hoewel te veel UV-licht collageen kan beschadigen, kan infrarood lichttherapie de huid verjongen en de collageendichtheid verhogen.

Collageen supplementen

Collageen supplementen zijn er in twee hoofdvormen en in poeder-, vloeibare of capsulevorm. Sommige supplementen bevatten slechts één of twee soorten collageen, terwijl andere een mengsel van verschillende soorten bevatten. Collageensupplementen worden meestal verkocht als collageenpeptiden of collageenhydrolysaat, omdat deze twee vormen zijn gemaakt om collageen beter opneembaar te maken.

Gehydrolyseerd collageen

Je kunt dit ook zien als collageenpeptiden, poeder, hydrolysaat en gehydrolyseerde gelatine. Gehydrolyseerd collageen wordt verondersteld het gemakkelijkst door het lichaam te worden gebruikt omdat het de meest afgebroken vorm van het eiwit is.

Gelatine 

Gelatine wordt gemaakt door collageen, de meest basale vorm van collageen, te koken.

Collageen soorten per dier

Rundercollageen bevat collageen van zowel type I als III
Zeecollageen bevat collageen type I & II
Kippencollageen bevat collageen type II

Zoals bij elk dierlijk product is het, om besmetting te voorkomen, aan te raden om duurzame, grasgevoerde, grasgevoerde of scharrelproducten te zoeken die geen ontstekingsbevorderende vulstoffen bevatten.

Conclusie

Collageen is nodig voor een gezonde huid, gewrichten, botten en darmen. Onze levensstijl moet een gezonde collageenomzet ondersteunen en onze voeding moet het eiwitgehalte en de voedingsstoffen leveren die specifiek zijn voor onze behoeften.