De overheid wordt uitgedaagd

VEENENDAAL De boeren dragen rode zakdoeken en hangen de Nederlandse vlag ondersteboven. Elders zie je stickers, shirts en socialmediaposts met teksten als ‘Fuck the System’ of ‘Hack the System’. Vaak vergezeld door een afbeelding van een opgestoken middelvinger, een A in een driehoek - het universele symbool van de anarchisten - of een barcode die als gevangenistralies uit elkaar worden getrokken. Zal dit net als de ‘gele hesjes’ en ‘wappie’-onvrede overwaaien of staan we aan het begin van een breed gedragen volksoproer?

Nederland is een hogedrukpan, waarvan de veiligheidskleppen niet meer werken. Mensen maken zich zorgen over hun energierekening. Over de woningnood, waardoor hun kinderen niet meer aan een huis kunnen komen. Over het tekort aan personeel in het onderwijs, in verpleegtehuizen, bij de politie en in de kinderopvang. Ooit waren dit doodnormale overheidstaken, maar de afgelopen decennia, na jarenlang Balkenende en Rutte aan het roer, is er veel geprivatiseerd. Te veel. Een race-to-the-bottom.

Multinationals als Shell, KLM, Schiphol en Tata-steel worden gefêteerd op belastingvoordelen, innen miljoenensubsidies en hoeven niet te voldoen aan hoge milieu-eisen die - om maar wat te noemen - voor een biologische boer wel gelden. En terwijl de prijzen explosief stegen, maakten de salarissen van werknemers pas op de plaats. Dit in tegenstelling tot de honoraria van directies. Die stegen alleen afgelopen jaar al met gemiddeld meer dan dertig procent. Een doorsnee bestuursvoorzitter verdient nu veertig keer zoveel als een gemiddelde werknemer bij zijn bedrijf. Dat wringt. En logisch dat dit weerstand oproept.  

Net als in het rampjaar 1672 is het volk redeloos, de regering radeloos en het land reddeloos. Schrijver en filosofe Eva Meijer had het zelfs al over ‘een verlangen naar uitsterven’ dat heerst.

Mocht het zover komen, dan ben ik blij dat we in Veenendaal wonen. Want zoals ik al eens eerder schreef, hier gebeurt alles toch pas tien jaar later. Alhoewel... De vernieuwing van de bestrating van de Hoofdstraat begint volgens mij tien jaar te vroeg. Moet voor die paar losse voegen nu de hele Hoofdstraat opnieuw bestraat worden? Dat geld kan met de huidige échte crises toch wel beter besteed worden.

door Jurgen Hillaert
veensteken@streekverkenner.nl