Natuurrubriek Slenterpaadjes over januari: Over bevroren mist: ‘ruige rijp’

VEENENDAAL Het nieuwe jaar is weer begonnen, het oude lijkt wel omgevlogen! Alle lezers wens ik een goed natuurjaar toe, met het genieten van onze prachtige omgeving. Ik schrijf deze column op de eerste van januari, na mist, vorst, en ruiten krabben miezert het en is het somber wanneer je naar buiten kijkt. Maar vanmorgen in het bos was er na de jaarwisseling niemand op pad, dan heb je de illusie dat het hele bos van jou is.

door Aly van Eijk

De oude weer- en volksspreuken uit onze oudheid zijn niet meer zo bekend bij de jongere generatie, daarom is het leuk om deze mee te geven. ‘Als de dagen lengen, begint de winter te strengen’. En ‘Als de louwmaand mistig is, wordt de lentemaand heel fris’. Januari, de naam ervan is afgeleid van Janus de Romeinse god van poorten en deuren. De maandnamen van januari zijn: louwmaand, louw komt van leerlooien in deze maand werden de huiden gelooid van de dieren die geslacht zijn. Verder wintermaand, sneeuw en ijsmaand. Maar ook wolfsmaand, een oude volkse benaming die naar het feit wijzen dat de hongerige wolven in de wintermaanden dichter bij de mensen kwamen op zoek naar vee om zich te voeden. Er is niet nieuws onder de zon!

We hebben deze winter al vorst gehad en met behoorlijk wat mist kreeg je een prachtige wereld te zien. De mist was bevroren, aanvriezende mist wordt ook wel ruige rijp genoemd. Er is een term rijp en rijm, wat precies hetzelfde is, waterdruppels die op bevroren ondergrond terecht komen. Heb je aanvriezende regen dan krijg je ijzel en dan is het spekglad.

De vogels in mijn tuin hebben het restaurant bezet en iedere morgen zit er al een rij te wachten tot ik de pot met vogelpindakaas weer ververs en de voederhuisjes vul. Voor de duiven, tortels en een span houtduiven strooi ik wat op de grond want ook holenduiven komen winkelen. In het bos is het nog vrij rustig met vogels, de spechten roffelen op de bomen op zoek naar verscholen insecten. De buizerd heeft ook zijn eigen territorium en zie ik regelmatig, net als de raven die een vaste stek hebben.

De ganzen in hun bekende V-vorm zuidwaarts voor de vorst uit, vroeger voorspelde men zelf het weerbericht! Langs de weg regelmatig een blauwe reiger op zoek naar wat eetbaars. Als je de ogen de kost geeft, ook een oude spreuk, ontdek je zoveel, ook de kleine dingen; de korstmossen op de bomen in alle vormen en kleuren. Eigenlijk is het geen mos maar een symbiose, een samenwerking tussen twee organismen. In ons land komen achthonderd soorten voor, al verandert er door de milieu- en klimaatveranderingen flora in de korstmos en is er al veel verdwenen.

Kijk en geniet.

Reageren? Mail alyvaneijk@gmail.com 

Meer columns op De Rijnpost.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.