Columnist Jurgen Hillaert stuitte tijdens een ‘saaie zomerdag’ op de Canon van Veenendaal

VEENENDAAL Wist u dat er een Canon van Veenendaal bestaat? Geen kanon, en ook niet de Canon van de printers of fototoestellen, maar cá-non. Met de klemtoon op de eerste lettergreep. Ik tot voor kort niet. Maar op een saaie zomerdag was ik aan het surfen op de website van de Historische Vereniging Oud Veenendaal en stuitte ik op een link naar de Canon van Nederland. 

Na nog wat doorklikken, u weet hoe dat gaat, kwam ik bij regiocanons uit en uiteindelijk belandde ik bij de Canon van Veenendaal. En daarin zijn dertig voor Veenendaal belangrijke historische gebeurtenissen beschreven. Van de eerste bewoning 1100 jaar voor Christus en de turfwinning in de 14e en 15e eeuw tot aan het ontstaan van het dorp Veenendaal rond het jaar 1546 met haar eigen Salvatorkerk die in 1566 werd ingewijd. 

NAAMSVERANDERINGEN

De eerste naamsvermelding van onze plaats als Venendael in het Traktaat van Venlo (1543) heeft geen plek gekregen in de Canon. Net zo min als andere naamvarianten als Veenendael, Veenlantdael, Vennedael, Veennedeal, Vennedale of Venendaal. Plunderingen, bezettingen, de aansluiting op het spoor in 1845 en de overstroming in 1855 hebben wel een plek gekregen in de annalen. En natuurlijk ook de Veenendaalse Stoomweverij en de sigarenfabrieken Ritmeester, De Nijverheid en Panter. 

Dichter Kees Stip eist ook zijn plaats op. Stef Bos heeft nog niet die eeuwigheidsstatus bereikt. Dat we in 1997 de groenste stad van Europa waren, is wel in de canon beland. Anders zouden we het wellicht al lang vergeten zijn.

BOEK

Bent u geïnteresseerd geraakt: er is vijftien jaar geleden ook een boek over de Canon van Veenendaal verschenen. Daar staan geen dertig, maar zelfs wel vijftig belangrijke Veense kunstwerken, personen en gebeurtenissen in beschreven. Voor de echte geschiedenisfanaten is er zelfs een werkboek. Nieuw is het denk ik niet meer verkrijgbaar, maar tweedehands moet het nog wel lukken. En anders ongetwijfeld te leen via Bibliotheek Veenendaal. 

Ik was zelf te lui om uit te zoeken welke gebeurtenissen wel in het boekwerk staan, maar niet online. Maar mocht iemand de inspiratie voelen om het uit te zoeken, dan houd ik me aanbevolen om de twintig Veense twijfelgevallen alsnog te vernemen. Daar zit dan vast wel weer een verhaal in.

door Jurgen Hillaert
veensteken@streekverkenner.nl

Meer columns op De Rijnpost.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.