Afgelopen schooljaar minder schoolverzuim in Rhenen dan jaar daarvoor: ook minder luxeverzuim

RHENEN Het aantal meldingen van spijbelen in Rhenen was het afgelopen schooljaar lager dan daarvoor. Daarnaast waren er minder ouders die zich schuldig maakten aan luxeverzuim, door kinderen buiten de schoolvakanties mee op reis te nemen. De gemeente wil bekijken of zij de leerplichtambtenaar ook meer preventief kan inzetten om verzuim te voorkomen.

door Peter Kuijpers

Gemeenten moeten volgens de leerplichtwet controleren of kinderen en jongeren onderwijs volgen. Na de leerplichtwet treedt de kwalificatieplicht in werking voor jongeren tot achttien jaar die nog niet beschikken over een startkwalificatie. Rhenen maakt ieder jaar een verslag van het verzuim: ,,Het aantal absoluut en relatief verzuim is licht gedaald ten opzichte van 2023-2024. Ook is het aantal vrijstellingen op de leerplicht licht gedaald.” Leerplichtambtenaren controleren of kinderen ingeschreven staan bij een school, wanneer zij zestien uur of vier weken niet aanwezig zijn en bij een melding van luxeverzuim waarbij ouders buiten schoolvakanties kinderen meenemen op reis.

CIJFERS

Rhenen had afgelopen schooljaar 3005 kinderen en jongeren tot 23 die leer- en kwalificatieplichtig waren. ,,De meeste kinderen en jongeren die geen onderwijs volgen hebben hiervoor een vrijstelling.” Dit waren er vijf vanwege een lichamelijke of psychische reden, zes hadden bijzondere omstandigheden, vier waren ingeschreven bij een school in het buitenland en twee gingen niet naar school vanwege bedenkingen tegen de richting van het onderwijs. Het meeste verzuim (23) was op het mbo, vijftien op het voortgezet onderwijs, vijf op het (voortgezet) speciaal onderwijs en vijf op het (speciaal) basisonderwijs. Dit was een daling van 63 naar 48 meldingen ten opzichte van het jaar ervoor.

SIGNALERENDE FUNCITE

Daarbij geeft de gemeente aan dat bij een controle de Leerplicht tevens een signalerende functie heeft en een oplossing kan bieden. Vaak als leerlingen uitvallen heeft dit een reden. Een lichtplichtambtenaar is vaak één van de eerste die deze problemen opmerkt. Hiervan geeft de gemeente een tweetal voorbeelden uit Rhenen: ,,Een basisschoolleerling blijft steeds vaker thuis, doordat er veel spanning is na een echtscheiding. De moeder durft dit niet te melden. Na een gesprek met de leerplichtambtenaar en school wordt jeugdhulp ingezet. Zodra de thuissituatie stabiliseert, gaat de leerling weer normaal naar school.”

BEGELEIDING

Bij het andere voorbeeld meldt het jaarverslag een situatie met een leerling op het voortgezet onderwijs. ,,Een middelbare scholier meldt zich vaak ziek met vage klachten zoals hoofdpijn en vermoeidheid. De ouders geven aan dat de leerling een medische aandoening heeft, maar er blijkt geen medische diagnose te zijn. De leerplichtambtenaar raadt aan om de schoolarts te betrekken. De schoolarts ontdekt dat stress en faalangst de oorzaak zijn. Met begeleiding pakt de leerling zijn schoolwerk weer op.” Andere voorbeelden zijn ouders die hun kind niet naar school brengen en kinderen die niet naar school gaan uit angst voor pesten.

BREDERE INZET 

Rhenen zag een daling van elf naar vijf gevallen van luxe verzuim, het meenemen van de kinderen op vakanties buiten de schoolvakantie. ,,Na terugkomst volgt een proces-verbaal en een boete. Hiermee wordt een preventief signaal afgegeven dat luxe verzuim niet is toegestaan”, meldt de gemeente. Rhenen had vanaf vorig jaar geen fulltime leerplichtambtenaar, maar geeft aan te kunnen voldoen aan de wettelijke taak. ,,Het is een wens om de leerplichtambtenaar breder in te zetten. Bij een bredere inzet kan deze ook preventief worden ingezet. We zullen in 2026 goed kijken of de beschikbare formatie toereikend is om onze wettelijke taak uit te blijven voeren.”

VERZUIMMELDINGEN

,,Voor jongeren van 16 tot 18 jaar die naar het mbo gaan geldt de kwalificatieplicht. Deze taken worden uitgevoerd door het Doorstroompunt Vallei in Ede. Het aantal jongeren dat heeft verzuimd is licht afgenomen. De reden is dat jongeren vaker worden gemeld. Het Doorstroompunt geeft aan dat het aantal complexe casussen toeneemt en er meer gevraagd wordt van de consulenten om verzuim tegen te gaan”, aldus de gemeente. Voor Rhenen had het Doorstroompunt over afgelopen schooljaar vijftig verzuimmeldingen genoteerd van 16 en 17-jarige jongeren op het mbo. Van deze opleidingen had 70 procent melding gemaakt van verzuim bij jongeren tussen de 18 en 23 jaar.

ONDERSTEUNING

Dit waren er 25 uit Rhenen. Ook daar was een daling te zien van het aantal unieke jongeren dat verzuimde. ,,Wel zien we stijging in het aantal meldingen. Dit houdt in dat per jongere er meerdere verzuimmeldingen worden gedaan. Meer dan eerder het geval was”, stelt het Doorstroompunt Vallei. Naast het uitvoeren van de controle op de kwalificatieplicht ondersteunt zij, samen met de verschillende opleidingen in deze regio, tevens jongeren van 16 tot 23 jaar die dreigen uit te vallen of voortijdig schoolverlater zijn. Dit doen zij om hen alsnog richting een diploma te krijgen.

‘ONDER LANDELIJK GEMIDDELDE’

Bij deze groep merkt de gemeente een stijging op, maar niet iedereen stopt zonder diploma: ,,Over het algemeen ziet het Doorstroompunt het aantal meldingen stijgen. In schooljaar 2024-2025 zijn 1026 leerlingen via DUO gemeld bij het Doorstroompunt die de opleiding voortijdig hebben verlaten zonder een startkwalificatie. Sommige van deze leerlingen schrijven zich voor 1 oktober weer in bij een opleiding.” Dit is wel een toename ten opzichte van de 922 meldingen in het vorige schooljaar. ,,We zien een stijging in alle gemeentes in onze regio, in onze regio blijven we onder het landelijk gemiddelde.”