Gekissebis rond appartementsgebouw Veenendaal-zuid: ‘Appartementen voor jongeren, dat was altijd mijn doel’

VEENENDAAL Er is al enige tijd achter de schermen veel gedoe rond de bouw van een appartementsgebouw op de hoek van de Jan Steenlaan in Veenendaal-zuid. Gijs de Vries, ooit eigenaar en nu beheerder van het voormalige gebouw dat begon als kleuterschool De Klimop, snapt niet waarom er nog steeds niet gebouwd kan worden. Grote tekstborden boven de hoofd- en zijingang maken dat duidelijk. ,,Jongeren die snakken om woonruimte worden nu nog steeds aan het lijntje gehouden.”

door Martin Brink

Letty Donselaar, eigenaar van ’t Peerdewinkeltje op de hoek, eveneens aan de Jan Steenlaan, ziet dat totaal anders: ,,Het plan is veel te groot, het wordt te massaal. Dat past niet in deze wijk.” Ze heeft de kwestie aangespannen bij de Raad van State, direct nadat de gemeente goedkeuring over de plannen gaf. Bij dit hoogste rechtsorgaan in Nederland loopt de procedure nog. Maar vanwege een veelheid aan zaken, kan de rechtsgang nog heel lang gaan duren. Al stelt De Vries dat er hoop gloort. Dat hoopt hij althans. ,,We zullen zien”, zegt de strijdbare Letty Donselaar.

KLEUTERSCHOOL 

De Kleine Beurs. Zo staat het pand de laatste tien jaar bekend. Ooit gelegen aan de Frans Halslaan maar door de ingang te verplaatsen nu aan de Jan Steenlaan 4. Scherpenzeler Gijs de Vries kocht het pand ooit van de gemeente nadat er eerder een lokaal radiostation in was gevestigd. Daarvoor was het een openbare kleuterschool, begin jaren vijftig gebouwd en onderdeel vormend van de iets verderop, langs de Adriaen van Ostadelaan gelegen Rijk van Gaasbeekschool. Gijs startte er zijn onderneming ABC Studiebegeleiding. Nadat hij zijn bedrijf beëindigde besloot hij er De Kleine Beurs in te huisvesten, een soort van Zwarte Beurs waar (hobby)handelaren op zaterdag hun waren konden uitstallen. Het is een fenomeen uit de jaren tachtig dat met de opkomst van internet steeds minder in ons land is te vinden.

Het trok kopers maar had ook een sterk sociale functie, het aspect van ontmoeten stond er vooral centraal. Bezoekers kwamen uit Veenendaal en van ver daarbuiten. In die tijd had Veenendaal-zuid meerdere winkels waar tweedehands goederen werden verhandeld. Er werd zelfs een heuse kringloop-route verspreid. Vooral het ‘elkaar ontmoeten’-aspect speelde bij De Kleine Beurs een belangrijke rol. Dat het eindig zou zijn, dat wist iedereen. Een dure ruimte waar eerder plek is voor wonen, daar is een markt met tweedehands goederen niet voor de eeuwigheid.

Appartementen voor jongeren, dat was altijd mijn doel

Gijs koos voor appartementen op deze hoek. ,,Maar wel appartementen voor jongeren. Dat was altijd mijn doel. Ik zie overal dat jongeren geen ruimte kunnen vinden en lang bij hun ouders moeten blijven wonen.” 

Omdat hij het gebouw ooit van de gemeente had gekocht, was er een verkoopbeding waarbij eerst de gemeente de mogelijkheid moest hebben om het terug te kopen. Die zag daarvan af, zodat Gijs zijn handen vrij had. Hij bood zijn plan vervolgens aan bij woonstichting Patrimonium (nu Veenvesters). Die beheerde immers veel huurwoningen in Veenendaal-zuid en wellicht konden ze hier iets mee. Samenwerking leek hoopvol. Het duurde vervolgens heel lang voordat er een antwoord kwam: nee, geen belangstelling. En dus ging hij zelf partijen zoeken om er iets te ontwikkelen.

Zijn zoon is architect en wilde de nieuwe ontwerpen maken. Zoon Niels had ook al de nog te bouwen woningen aan de Dennenlaan op papier vorm gegeven. Toen Gijs de Vries eenmaal bekend maakte wat zijn plan was, haakte Marnix Schoeman aan, een projectontwikkelaar uit Barendrecht. Die zag er direct brood in. Hij is de zoon van de legendarische makelaar Wout Schoeman uit Veenendaal en kent de omgeving goed. ,,Ik heb hem zelfs hier nog op les gehad”, zegt De Vries. Het pand wordt vijf hoog, trapsgewijs.

(de tekst gaat onder de foto verder)

Ter afsluiting werd er een bijeenkomst gehouden voor de standhouders van de Kleine Beurs. - Pieter Vane

ERBIJ NEERLEGGEN 

Maar alles wordt nu opgehouden door één bezwaarmaker. De frustraties zijn hoog bij De Vries/Marnix Schoeman. De Vries: ,,Ik kan gewoon niet begrijpen dat het in ons land mogelijk is dat één persoon alles kan blokkeren. En je weet niet hoe lang het zal gaan duren. Ondertussen wordt het bouwmateriaal duurder en de lonen hoger. Dat betekent dat appartementen ook duurder zullen worden.”

Ik kan gewoon niet begrijpen dat het in ons land mogelijk is dat één persoon alles kan blokkeren

Hij zegt dat hij in totaal zeker 9,5 jaar bezig is met ontwikkelen. ,,Iedereen heeft recht op het maken van bezwaar, dat is wat de democratie aangeeft, maar als de besluitvorming geweest is, dan moet je je daarbij neer kunnen leggen.”

De bouwplannen werden bij de gemeente ingediend. ,,We hebben ons aan alle gemeentelijke regels gehouden. Dat wilden we vanaf het begin. Niet van: net over het randje en dan zien waar het uitkomt. Nee, zo zijn we niet.”

De gemeenteraad heeft uiteindelijk in oktober 2023 groen licht gegeven, zeker nadat het plan enigszins werd aangepast. In plaats van 24 appartementen werden het er 23. De bestemmingsplanwijziging kon daarmee doorgang vinden. Dat was in het najaar van 2023. Daarop besloot Letty Donselaar van ’t Peerdewinkeltje, een speciaalzaak in men- en ruitersport schuin aan de overkant, om het heft in eigen hand te nemen en het hogerop te spelen. ’t Peerdewinkeltje werd, door aankoop van belendende panden, steeds verder uitgebreid. Boven de zaak (ooit de eerste zelfbedieningszaak van Veenendaal, namelijk die van kruidenier Wim Slok) werden appartementen gerealiseerd die ze al jaren verhuurt. Ze vernam uit de krant over de plannen aan de overzijde.

Als er nu eengezinswoningen komen, dan kon ik er mee leven, maar dat zal financieel wel niet haalbaar zijn

Ze dook erin en zag de ontwerpen. ,,Het is veel te massaal, veel te groot. Dat past niet in deze wijk. Kijk, als er nu eengezinswoningen komen, net als hier verderop (op de plek van de oude Rijk van Gaasbeekschool, red.) dan kon ik er mee leven, maar dat zal financieel wel niet haalbaar zijn.”

GEDOSEERDE PARTICIPATIE 

Ze schakelde een jurist in en volgde ook de ontwikkelingen in de politiek. ,,In al die jaren heb ik nooit iets met een jurist gehad of met de politiek, maar nu vond ik dat het moest.” Ze hoorde er over dat de buurt was ingelicht en bij de plannen was betrokken. Ze bestrijdt dat: ,,Nou, ik heb niets gehad. Er zouden brieven zijn rondgestuurd. Ik woon hierboven en heb een eigen privéadres. Ik heb het gevraagd aan mensen met een koopwoning hier in de buurt en ben langs andere ondernemers gegaan: niemand heeft iets gezien! Ik heb alles uit de krant moeten vernemen.”

Dat kwam ook ter sprake bij een persoonlijk gesprek met Marnix Schoeman. ,,Die kwam plotseling langs. Hij rook zeker wat onraad. En meneer De Vries? Die heb ik hier nooit gezien. Waar zijn die brieven dan verspreid, zei ik. Zeker bij de huurhuizen aan de overkant? Die bewoners zijn er snel ergens mee eens, die hebben er geen belang bij. Ik heb gezegd dat er gedoseerd geparticipeerd is en dus haal ik nu mijn recht.”

In overleg met haar raadsman is de gang naar de Raad van State ingezet. Die ziet er een positieve rechtsgang in, vooral omdat in de aanloop van de politieke besluitvorming zeker vijftien bezwaren waren en veel insprekers. ,,De partij Lokaal Veenendaal was het er ook niet mee eens. Raadslid Jaap Pottjewijd zei nog: ik rijd hier regelmatig langs en zo’n groot appartementsgebouw past niet in deze wijk.”

Een groot bezwaar van Letty Donselaar is de parkeerdruk. Maar ook de hoogte speelt een rol. ,,Ik krijg hier klanten uit de hele wereld. Die kunnen nu al moeilijk hun auto kwijt, laat staan straks. En vergeet niet: de bewoners die er straks komen hebben soms wel twee auto’s.”

(de tekst gaat onder de foto verder)

‘t Peerdewinkeltje. - Martin Brink

Ik heb gekozen om zelf stappen te zetten, dan heb ik ook alles in eigen hand

Dat ze alleen verder is gegaan met procederen, noemt ze haar goed recht. ,,Ik weet dat veel anderen ook bezwaren hebben, maar ik heb gekozen om zelf stappen te zetten. Dan heb ik ook alles in eigen hand. Wat anderen doen weet ik niet. Als je in een groep gaat zitten dan komt er misschien iets uit waar je het toch niet helemaal mee eens bent.” Dat ze bij verlies dan helemaal voor de kosten opdraait, dan is dat maar zo. ,,Ik betaal nu al alles uit eigen middelen.”

AFSCHEID 

In de tweede week van januari, op donderdagmiddag, werd in De Kleine Beurs een soort van afscheidsdag gehouden voor handelaren én voor de vaste klanten die elke zaterdag trouw langskomen en elkaar bijpraten. De samenkomst, met een gourmethapje en een drankje, was georganiseerd door projectontwikkelaar Schoeman.

Dat was dan het definitieve afscheid omdat het einde in zicht is. Twee jaar geleden zou dat al het geval zijn en moesten de handelaren subiet hun spullen inpakken. In die tijd werd echter de procedure van de Raad van State opgestart zodat de toekomst open lag.

Omdat De Vries bang was dat het pand gekraakt zou worden (water en elektriciteit werken immers nog) besloot hij in overleg met Marnix Schoeman, die naar zijn zeggen eigenaar van het pand was geworden, om het als antikraak te gebruiken. Uiteraard in goed overleg met de gemeente waar de verantwoordelijken er volledig van op de hoogte zijn. Het is dus nu de hele week bewoond, in eerste instantie alleen in een caravan op het terrein. Gijs de Vries: ,,Dat heb ik uit coulance gedaan. Die persoon was dringend op zoek naar woonruimte. Maar in een caravan wonen met dit weer is niet fijn. In de winter woont hij nu in het gebouw. Met minimale voorzieningen maar het is net te doen.”

Ook werd handelaren gevraagd om, zolang het duurt, terug te komen zodat op zaterdag de deuren weer konden worden geopend. Ook nieuwe verkopers kwamen de Beurs versterken. Zo leek alles weer als vanouds.

VUILNISSTORTPLAATS 

Alle wegen naar het indienen van de plannen werden bewandeld. De Vries: ,,Zo hebben we een bodemonderzoek laten verrichten omdat het hier heel vroeger een vuilnisstortplaats is geweest. Maar ook een rapport over stikstof en de mogelijke aanwezigheid van vleermuizen. Mensen hebben hier nachten gezeten om dat te bekijken.” Tal van deskundigen werden ingehuurd. ,,Dat zijn wel rapporten met een eindig geldigheidsduur. Deze zomer vervallen ze. Als we dat opnieuw zouden moeten uitvoeren dan ben je zo acht tot negen mille kwijt.” 

We hebben toestemming om te bouwen en als we niet verder kunnen dan wordt het hier dus een braakliggend terrein

Hij bestrijdt overigens ten stelligste dat de omwonenden niet in de plannen zijn gekend. ,,We hebben ruim rondom brieven verspreid. Omdat het deels in coronatijd plaatsvond heeft de gemeente dit ook digitaal gedaan.”

De Vries stelt dat het plan op verschillende onderdelen is aangepast, onder meer de hoogte en het aantal parkeerplaatsen. Hij heeft gehoord dat de Raad van State in maart daaromtrent de zaak oppakt. Maar omdat het volgens de initiatiefnemers veel te lang duurt, wordt deze zomer al gestart met de sloop van het gebouw. ,,We hebben toestemming om te bouwen en als we niet verder kunnen dan wordt het hier dus een braakliggend terrein. Dat is dan niet anders.

Tijdens de onlangs gehouden afscheidsmiddag, in aanwezigheid van rond de vijftien personen, werd de laatste stand van zaken uit de doeken gedaan. Zo werd bekendgemaakt dat er binnenkort borden komen waarop het plan staat en dat de appartementen in de verkoop komen.

Letty Donselaar zal het niet deren. Want: ,,Ik heb hier in 46 jaar alles zelf opgebouwd en nu strijd ik voor mijn recht!”