Mooie zang van merels en mezen

VEENENDAAL Februari is een maand waar allemaal verschillende weersverwachtingen langskomen. Met soms veel regen, vorst, sneeuw, hagel maar ook ijzel en zonnige perioden. Vorig jaar 11 februari was het -10 graden vorst en de 25e 16 graden in de zon met de eerste bijen...

door Aly van Eijk

Maandnamen zijn bijvoorbeeld: dolle maand (denk aan het carnaval!), schrikkelmaand, korte maand en sprokkelmaand. Sprokkelmaand komt van het Latijnse woord spurcalia; wat de naam was van een reinigingsfeest dat vroeger in februari gevierd werd. De benaming is aangepast onder invloed van het Nederlandse woord sprokkelen. De naam februari is genoemd naar de Romeinse god Februus, de god van de onderwereld.

WEERSPREUKEN De oude weerspreuken en gezegdes zijn er, zoals: ‘Februari is nooit zo fel, of hij geeft drie zomerse dagen wel’. En: ‘Blazen de muggen in februari alarm, houdt dan in maart de oren warm”.

Met allemaal kale bomen en struiken kun je de vorm heel goed herkennen. Eén van de meest indrukwekkende bomen is de beuk. In het Latijn heet hij Fagus sylvatica en het woord beuk komt uit het Sanskriet Boc of beoce. Beide woorden betekenen zowel boek als boom. Sanskriet is een oud-Indische taal.

Er werd vroeger vaak in de beukenschors gekerfd, vaak oude runentekens. In oude bomen zie je nog steeds de hartjes met en letters van geliefden staan. Beukenhout wordt veel gebruikt als meubelhout en parket. Het is het beste brandhout omdat het van alle soorten hout de meeste hitte afgeeft. Het is milieuvriendelijk, omdat er geen schadelijke koolwaterstoffen vrijkomen.

EETBAAR In de oude huisapotheken werden beukenblaadjes gebruikt bij pijn aan het tandvlees, lippen of kiezen. De beukennootjes zijn eetbaar, niet te veel want ze zijn licht giftig. Dit jaar zijn er geen beukennootjes want tijdens de bloei is alles bevroren. Net als een paar jaar geleden.

De vinken trekken naar de bewoonde wereld, om daar te smullen van de lekkernijen in de voederhuisjes. Favoriet zijn de zonnebloempitten. De vinken zijn net zo groot als een huismus, maar wat sierlijker. De mannetjes krijgen een dieprode borst wanneer ze op vrijersvoeten gaan. Op hun kop een grijsblauw kapje en witte schoudervlekken. In ons land zijn er een half miljoen broedparen. Hij wordt ook wel boek-, bok of botvink genoemd.

Overal zie je sneeuwklokjes, de eerste krokusjes en winterakonieten. Dat zijn gele stinsenplanten, die vroeger bij landgoederen werden gepoot en lijken iets op de boterbloem. En als je in de verte populieren in de zon ziet, ligt er al een gloed overheen van de eerste blaadjes.

VOGELZANG De eerste mezenzang is volop aan de gang. De merels zijn ook begonnen, eerst heel zachtjes, ze waren denk ik aan het stemmen, dan met veel volume. Maar de huismussen overtreffen alles, het gerommel, gekwetter. Ze vliegen al met plukken hondenhaar voor hun nest. Het voorjaar komt eraan. Kijk en geniet.

Reageren? Alyvaneijk@online.nl