Natuurrubriek Slenterpaadjes over juni: ‘Waar je ook kijkt, alles staat in bloei’

VEENENDAAL De maand juni, met de maandnamen van zomermaand, braakmaand, wat te herleiden is naar vlas braken. Het bewerken van de vezels van vlas. Weidemaand en ook bloemenmaand. Juni is vernoemd naar de Romeinse godin Juno, de vrouw van Jupiter en is beschermvrouw van huwelijk en geboorte. 

De oude volksspreuken uit onze cultuur: ‘Als de nachten lengen, begint de hitte te strengen’. En: ‘Is de lucht ’s nachts opgeklaard, mogelijk zich nog een nachtvorst openbaart’. En dat is in de afgelopen decennia regelmatig gebeurd, blijft het erg warm en droog, kan er in de nacht vorst optreden, net als in de woestijn.

Waar je ook kijkt, alles staat in bloei, langs de Rondweg-Oost in Veenendaal is het een feestje om te zien, de hellingen eerst geel van koolzaad, worden nu overwegend rood gekleurd door de papaver, of wel klaprozen. Samen met witte koekoeksbloemen, margrieten en silene is dat een feestelijk gezicht. De meidoornstruiken zijn bijna uitgebloeid en de vlierbloesem is er voor in de plaats gekomen. Helaas mag ik daar niet stoppen om het te vereeuwigen! 

De klaproos zag je vroeger met de korenbloemen en kamillen tussen het graan staan. En bijna iedereen plukte vaak een paar bloemen om er tuis van te genieten. Er zijn verschillende soorten klaproos, de grote, ruige en dan bekend van opium. De slaapbol afkomstig uit West-Azië en Zuidoost Europa is één  van de oudste medicinale planten en al vijfduizend jaar bekend. Uit de jonge vrucht wordt een sap gewonnen dat stolt in de buitenlucht. Het sap heet opium en je kunt het verwerken tot morfine. Het rijpe zaad wordt blauw maanzaad genoemd en wordt gebuikt op maanzaadbrood.

Een van de meest indrukwekkende planten is toch wel de reuzenberenklauw. Heracleum, de Latijnse naam, komt van de held en halfgod Heracles. Deze soort heeft de vernoeming te danken aan haar grote afmetingen tot vier meter hoog. Kijk er voor uit, de plant heeft stengelharen die bij aanraking zorgen voor kleine wondjes. Uit die bladklieren komt een stof die furocumarine heet en wanneer die door de huid naar binnendringt en je loopt ermee in de zon kunnen ernstige blaasjes, brandwonden en ontstekingen ontstaan. Daarom wordt deze plant in ons land bestreden. De inheemse berenklauw heeft dezelfde symptomen maar is kleiner en ook deze plant is giftig. De herkomst van de grote berenklauw is de Kaukasus uit zuid-west Azië.

In het bos zijn de adelaarsvarens al bijna op hun hoogte, van de kleine vraagtekens die net boven de grond uitkomen kunnen ze uitgroeien tot een hoogte van drie meter. De naam is ontleend aan wanneer je de bladsteel doorsnijdt kun je daarin twee adelaars herkennen. Ook deze plant is giftig, koeien, paarden en schapen eten er niet van.

Kijk en geniet. 

Reageren? Mail alyvaneijk@gmail.com 

Meer columns op De Rijnpost.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.