Natuurrubriek Slenterpaadjes over april: Geel dominant in ontluikende natuur

VEENENDAAL April is de officiële lentemaand, maar ook de eier- en paasmaand, de kiemmaand, want alles gaat ontluiken. De naam april is ontleend aan het Latijnse woord aperire wat openen betekent; de ontluikende natuur. 

door Aly van Eijk

Onze oude weerspreuken en gezegden doen het in april altijd goed. ‘April doet wat hij wil’. Kort en bondig. Maar ook bijvoorbeeld: ‘De echtelijke staat is als april, nu zonneschijn, dan storm, dan weer stil’. En het kan nog steeds vriezen ook al hebben we al mooie zonuren gehad! ‘Heldere maneschijn in de aprilnacht, schaadt allicht de bloesempracht’.

GELE BLOEMEN

April is een maand waar gele bloemen veel de boventoon voeren. De paardenbloem is één van de bloemen die veel als onkruid worden beschouwd. Maar de ecologische waarde is groot. De ogenschijnlijke alledaagse plant die een grote rol speelt voor het behoud en het bevorderen van de diversiteit van planten en insecten. 

Wanneer er in het vroege voorjaar nog weinig bloeit, heeft de paardenbloem zijn stuifmeel restaurantje al open voor de eerste bijen, vlinders en wat er al is ontwaakt van nectar te voorzien. Dat stuifmeel bevat eiwitten die nodig zijn voor de voortplanting en het voeden van de larven. En zoals de meeste tuiniers weten hebben paardenbloemen een lange penwortel die moeilijk te verwijderen is. Dat draagt bij aan de beluchting van de bodem en brengt dan weer voedingsstoffen uit diepere lagen naar boven, waar andere planten dan weer van profiteren. 

Ook in de weilanden, waar alles dan felgeel kleurt, profiteren de jonge weidevogels ervan; die zo goed bij alle insecten kunnen die op de bloemen zijn neergestreken. Daarom is er sinds een paar jaar de Dag van de Paardenbloem op de laatste zondag van de maand april. In vroeger eeuwen werden ze veel gebruikt in de huisapotheek. Ze schenen te helpen tegen suikerziekte, bloedarmoede, aderverkalking en voor de verwerking van de gal en lever.

SPEENKRUID

Ook glanzend felgeel is een klein plantje, speenkruid, wat soms al heel vroeg tevoorschijn komt en blijft doorbloeien tot in mei. De naam dankt ze aan de speenvormige witte wortelknolletjes die als opslag van reserve voedsel dienen. Ze zijn rijk aan vitamine C en dienden vroeger als middel tegen scheurbuik voor de schepelingen die soms maanden op zee waren en geen verse vruchten of groenten hadden. In die tijd was er nog geen diepvries aan boord! In de loop van het voorjaar neemt het gehalte aan giftige stoffen toe en is het eten ervan af te raden.

De vogels zijn druk bezig, de meesten zijn op vrijersvoeten en dat kost veel energie. Er wordt dan van mij verwacht de ik iedere morgen alles bijvul en vooral de meelwormen zijn favoriet, zo meteen heb ik in mijn tuin een compleet vogeldorp met nesten in alle formaten. En dat is voor mij een feestje.

Kijk en geniet. 

Reageren? Mail alyvaneijk@gmail.com 

Meer columns op De Rijnpost.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.