Natuurrubriek Slenterpaadjes over oktober: ‘De zon straalt door de bladeren’

VEENENDAAL Oktober, de herfstmaand die op 21 oktober begint en eindigt op 20 december. De meteorologische herfst begint op 1 september. De maandnamen van de herfst zijn: rozenkransmaand, mariamaand, zaaimaand, eikelmaand en wijnmaand. De Romeinse kalender die rond 700 voor Christus had slechts 10 maanden. 

door Aly van Eijk

Bij ons is oktober de tiende maand en in de Romeinse kalender was het de achtste maand, in het Latijn octo. En wijnmaand is niet zo moeilijk; in deze periode zijn ook nu nog de druiven rijp! En Bacchus was de god van de wijn, de dronkenschap en de roes!

De oude gezegden: ‘Houdt de boom de bladeren lang, weest voor een lange winter bang!’ En: ‘Worden de bladeren geel en krom, kijk dan naar Uw kachel om’.

In de natuur gaat het geleidelijk veranderen, de bladeren verkleuren van donkergroen naar goudgeel, rood en bruin. Je loopt door afgevallen blad, de plassen zijn soms bedekt met blad zodat je ineens natte voeten hebt. Ik heb het een keer gehad met en klein teckeltje, die liep keurig naast me aan de riem totdat ze dacht over bladeren te lopen, ze ging kopje onder.

De vogels laten zich weer horen en waar je ook kijkt veel soorten paddenstoelen. Af en toe ruik je de stinkzwammen al op afstand, met aasvliegen en bosmestkevers erop. De boleten, zoals eekhoorntjesbrood worden al opgeknabbeld door verschillende dieren, ook door slakken die eigenlijk alles wel lusten. Je ziet kleine zilverkleurige geweizwammetjes op de stronken zitten, met fel oranje koraalzwammen omgeven door mossen. Een minivarentje, wat grasjes met afgevallen eikels erbij en je ziet een stilleven. De vlieren bedekt met een trilzwam, de Judasoren.

De eerste tamme kastanjes liggen al op de grond, er was aardig wat wind, zodat de ‘loze’ als eerste eruit gaan. Dat is ook zo met de beukennootjes, eerst de lege en dan vallen de rijpe nootjes pas. Het belooft een goed mastjaar te worden, mast komt eigenlijk van mest, vroeger werden de eikels vaak als veevoer gebruikt, onder andere de varkens, die ermee vetgemest werden.

In deze tijd met het prachtige lage licht krijg je de zonnestralen schuin door de bladeren en naalden heen te zien. Dat noemen ze zonneharpen, of Jacobsladders, en schemeringsstralen. Het woord zonnestralen klinkt zo mooi vind ik, doet zijn naam eer aan. Het komt voor in een vochtig herfstbos waar lichtstralen van de zon in het bladerdak komen.

Zo af en toe zie je een dier wat niet thuis hoort in de vrije natuur, een klein zwart/wit konijntje. Ik heb hem twee dagen gezien bij Remmerstein. Die kan zich niet zelf redden, dit wordt waarschijnlijk een prooi voor loslopende honden, of vast een hapje voor de wolf! Die mensen denken niet na voor de een dier nemen, onbegrijpelijk.

Kijk en geniet!

Reageren? Mail alyvaneijk@gmail.com 

Meer columns op De Rijnpost.nl lezen? Je vindt ze in dit dossier.