IVN Veenendaal-Rhenen bestaat 40 jaar

VEENENDAAL De kisten met allerlei lesmaterialen over de natuur met nieuwsgierig makende titels als ‘Professor van Viegen ziet ze vliegen’. De excursies in natuurtuin Diddersgoed. Het op het eerste gezicht kleine gebouw De Groenhof tussen de flatjes op het PWA-park dat van binnen een hele mediatheek en buiten een complete tuin blijkt te herbergen. Het zijn nog maar een paar voorbeelden van de manieren waarop IVN Veenendaal-Rhenen mensen met vooral veel plezier en passie kennis laat maken met de natuur. En dat al 40 jaar lang.

door Arjan van den Berg

Met een waarderende blik loopt voorzitter Willem Ladiges door de tuin, die voor het IVN-gebouw begint, maar daarnaast en vooral daarachter nog een heel stuk doorloopt. Een stuk natuur, midden in de wijk. Een aantal vrijwilligers is noest bezig met het onderhoud. Even verderop ligt een pad, speciaal voor kinderen. Op hun blote voeten kunnen ze verschillende ondergronden voelen, zoals zand, gras en kiezels. Er is ook een speciaal deel waar ze kunnen ruiken en proeven van bijvoorbeeld de maggiplant. En natuurlijk mag een boomhut ook niet ontbreken.

DUURZAAM

Aan het eind ligt een rotstuin en krijgt duurzaamheid letterlijk vorm door regentonnen, die ook worden gebruikt bij voorlichting van het afkoppelen van het riool. Aan de schaduwkant staan andere planten en krijgen insecten de ruimte in een houtwal. Het gebouw zelf wordt ook duurzaam gebruikt. Zo worden er lezingen en cursussen gehouden door andere verenigingen en komen leden van een onderzoeksvereniging van bijen naar Veenendaal om hier onderzoek te doen.

VOL LEVEN

In de zogenoemde Heuvelrugtuin staan planten en bloemen die in het natuurgebied voorkomen, die op hun beurt weer dieren zoals insecten aantrekken. Op die manier wordt de Heuvelrug een stukje groter. Er staan geen exotische planten, maar inheemse planten die robuuster zijn tegen verandering zoals de opwarming van de aarde, legt Ladiges uit.

In het dagelijks leven is hij organisatieadviseur. Natuursystemen en biodiversiteit spreken hem erg aan, die zo een handje geholpen kunnen worden. “Ik houd van die kleinschalige dingen die direct nut hebben. Dat spreekt me ook erg aan IVN. Je kunt je druk maken om grote dingen als klimaatverandering en denken dat je er als individu niet veel aan kunt doen. Je moet lokaal kijken naar wat je wel kunt doen. Als het nut heeft, heb je er ook plezier van dat het zo vol leven zit.”

GEZOND

Het doel is om mens en natuur te verbinden en kinderen en volwassenen te laten beleven hoe leuk, gezond en belangrijk natuur is. De vele vrijwilligers willen met passie voor natuur en milieu allerlei activiteiten organiseren om mensen bewust te maken van de schoonheid en waarde van de natuur. In Veenendaal is de IVN daarbij ook verantwoordelijk voor de natuur- en milieueducatie op scholen.

Ladiges werd vorig jaar lid. Zijn vrouw ging naar de nieuwjaarsborrel van IVN Veenendaal-Rhenen en kwam met zulke enthousiaste verhalen thuis, dat hij ook werd overtuigd. Hij kende de vereniging van vroeger. Opgroeiend in een buitengebied was hij van jongs af aan al geïnteresseerd in dieren. Binnen de kortste tijd was hij voorzitter. Veel leden die actief zijn bij de vereniging, zijn wel een keer bestuurslid geweest. De samenwerking met de oude, vertrouwde groep was en is goed.

“Het belangrijkste is dat mensen lol hebben met elkaar en dat ze doen waar ze zin in hebben rond een bepaald thema.” Veenendaal-Rhenen heeft 17 actieve werkgroepen met hun eigen invulling. Zo worden mensen bij NatuurWerkt! gemotiveerd om iets in het bos te doen en gaan ze aan de slag in bijvoorbeeld Prattenburg. Oorspronkelijk bestond de groep uit jongeren, maar inmiddels zijn het ook mensen met een rugzakje of uit het AZC. “Het is een heel bijzonder project. Mensen die niet zo naar buiten komen, leren in de natuur met elkaar en de natuur om te gaan.” De werkgroep Bomen en Openbaar Groen werkt samen met de gemeente, terwijl andere groepen excursies organiseren of vogels kijken.

NATUUREDUCATIE

Iemand die er echt vanaf het begin bij is betrokken, is Bert Budding. Hij zat bij de milieuwerkgroep Veenendaal die – na de vriendschappelijke afscheiding van de afdeling Ede van IVN – opging in Veenendaal-Rhenen. In de jaren ’80 ontstond het idee om een natuurtuin aan te leggen, die in 1992 werd aangelegd: Diddersgoed “Vorig jaar zijn daar 1500 leerlingen uit schoolklassen geweest. De lessen zijn een groot succes. Twee weken lang hebben we excursies gedaan. Het gaat heel erg goed in Veenendaal met de natuureducatie”, vertelt Budding tevreden.

Zelf is hij onder andere gids bij Diddersgoed en bij de Zwammen, de oorspronkelijke jongerengroep die zich bezighoudt met buitenonderhoud, zoals het knotten van wilgen en het grote zaagwerk. De liefde voor de natuur groeide ook bij hem al op jonge leeftijd. Zijn moeder kende alle wilde planten en wilde altijd wandelen. Met vriendjes ging hij stenen zoeken in Kwintelooijen. Later werd hij actief lid van de christelijke Jeugdbond voor Natuur- en Milieustudie. Maar het meeste leerde hij als beheerder van het landgoed Kernhem in Ede en Diddersgoed.

BUITENMENS

Een ander die al jaren vrijwilliger is, is Cokkie Gadella, die ooit in de verpleging zat. “36 jaar geleden kwam ik bij de vereniging via een heel dierbare vriendin van mij: Trineke van Hardeveld. Onze kinderen speelden met elkaar. Zij was al enthousiast en haalde mij erbij.” De naam van Trineke wordt bij veel mensen van het eerste uur genoemd, net als mensen als Itty Koster en Bert de Ruiter. In de jaren heeft ze in meerdere werkgroepen gezeten. “Zo kwam ik in de scholenwerkgroep terecht. In Alkmaar ging ik vogeltjes kijken en luisteren, maar ik had niet erg veel kennis van de natuur. Het leuke van IVN is dat je bij de hand wordt genomen. De sociale samenhang spreekt me erg aan.”

Tegenwoordig is ze onder andere gids bij de paddentrek en in natuurtuin Diddersgoed en werkt ze graag in de tuin van De Groenhof. ,,Ik ben graag praktisch bezig. En ik ben een buitenmens. Ik vind rust in de natuur en deze tuin. Er zit zoveel liefde en enthousiasme in.”

Om het 40-jarige bestaan te vieren, wordt op 21 september een natuurdag voor alle inwoners van Veenendaal en Rhenen gehouden met activiteiten voor alle leeftijden. Op de 27^e wordt daarnaast ook de uitslag van de nog te organiseren tekenwedstrijd/ fotowedstrijd en de ‘bijzondere tuin & balkons in het zonnetje’ bekend gemaakt. 

Voor meer informatie: https://www.ivn.nl/afdeling/veenendaal-rhenen/