Ton en Hetty van Soest zeventig jaar getrouwd: ‘Prins Bernhard was een vriend’

VEENENDAAL Een platina huwelijksjubileum als bekroning van een levensloop die niet bepaald saai is te noemen. Ton en Hetty van Soest wonen in zorgcentrum De Engelenburgh en voelen zich naar eigen zeggen ‘nog redelijk gezond’. Burgemeester Gert-Jan Kats bezocht het echtpaar om hen te feliciteren met het jubileum.

door Marco Diepeveen

Hoewel ze allebei een lang, rijk gevuld en bewogen leven achter de rug hebben, valt over dat van Ton van Soest (97) verreweg het meeste te vertellen. Zijn vrouw Hetty (90) gunt haar echtgenoot ook de meeste aandacht in de krant. Zijn avontuurlijke en opzienbarende ervaringen passen zo in een spannend jongensboek. Sterker nog, er zijn sterke overeenkomsten met het turbulente leven van ‘Soldaat van Oranje’ Erik Hazelhoff Roelfzema. Allebei waren ze namelijk verzetsstrijder, luchtmachtpiloot én adjudant van de koningin.

BESMET MET VLIEGVIRUS

De wieg van Ton stond op Terschelling, waar zijn vader hoofd was van de protestants-christelijke school. ,,Als klein jochie zag ik daar watervliegtuigen van vliegkamp De Kooy bij Den Helder landen. Toen raakte ik besmet met het vliegvirus.”

Omdat hij aasde op een carrière bij de luchtmacht, nam zijn vader een baan aan in Bergen. Daar lag een militair vliegveld. Vanuit het zolderraam zag Ton hoe de Duitse Luftwaffe de basis en de vliegtuigen in de vroege ochtend van 10 mei 1940 plat bombardeerde.

IN HET VERZET

,,Ik was net te jong voor de Arbeitseinsatz. Mijn vader zat in het verzet en ik volgde hem daarin aan het eind van de oorlog. Kreeg schietles en voerde verkenningen uit met een groepje vrienden. Via een geheime zender hielden we contact met Londen. Omdat Bergen Sperrgebiet was, werden wij geëvacueerd naar Heiloo. Daar namen we Joodse onderduikers in huis: twee vrouwen en een jongen op zolder.” Zij en het gezin Van Soest overleefden de oorlog ongeschonden.

,,In 1950 ging ik in dienst, natuurlijk bij de luchtmacht. Ik behoorde tot één van de eerste lichtingen die naar de VS werden uitgezonden voor de opleiding. We kregen les van geharde instructeurs met gevechtservaring uit de Korea-oorlog. Ik heb op alle straaljagers gevlogen tot en met de Starfighter. Maar de Mustang, een legendarisch Amerikaans propellervliegtuig uit de Tweede Wereldoorlog, was mijn favoriet. Een droomvliegtuig.”

De Mustang, een legendarisch Amerikaans propellervliegtuig uit de Tweede Wereldoorlog, was mijn favoriet. Een droomvliegtuig

TOP GUN

Al vrij snel klom de jonge piloot op tot chef-instructeur. Of hij de beroemde film ‘Top Gun’, over de opleiding van Amerikaanse marinevliegers, heeft gezien? ,,Natuurlijk! Die komt aardig in de buurt van de realiteit. Vliegen is fenomenaal, zo ontzettend heerlijk. Mach 2,4 is mijn hoogste snelheid. Dus bijna tweeënhalf keer de snelheid van het geluid. Dan zijn de G-krachten enorm. Ik dacht dat mijn toestel uit elkaar zou klappen.”

Zo’n twintig keer stond-ie op het punt om te springen. ,,Vliegcrashes heb ik gelukkig nooit meegemaakt. Wel bijna tegen een rotswand gevlogen tijdens mijn training. En een Gloster Meteor met ernstige ijsafzetting en nauwelijks zicht veilig aan de grond gezet. Doodsangsten heb ik nooit gekend. Ik bleef altijd rustig achter de stuurknuppel en volgde strikt de noodprocedures.”

INTENSIEF TRAININGSREGIME

In 1962 volgde een diensttijd in Duitsland. Frappant genoeg vloog de Veenendaler daar met de grote azen van de Luftwaffe, met ettelijke tientallen overwinningen op hun naam in de Tweede Wereldoorlog. ,,Mannen als Adolf Galland en Johannes Steinhoff, die het zelfs schopte tot opperbevelhebber van de Duitse luchtmacht en voorzitter van het NAVO Militair Comité. Geweldige toppiloten. Ik heb hen leren vliegen op de Starfighter. De Duitse kadetten maakten veel te weinig vlieguren en kregen een gebrekkige training op dit toestel, waardoor er achthonderd ongelukken mee gebeurden. Het ongevallenpercentage zakte enorm toen we op mijn initiatief een intensiever trainingsregime opzetten.”

(de tekst gaat onder de foto verder)

Ter gelegenheid van het huwelijksjubileum bracht burgemeester Kats een bezoek aan het echtpaar. Op de achtergrond een van de aquarellen van prins Bernhard. - Gemeente Veenendaal

In Canada was Van Soest een tijdlang commandant van een vliegbasis. ,,We zijn ontelbaar vaak verhuisd. Op alle Nederlandse vliegbases werd mijn man gestationeerd. Ik volgde hem zonder morren naar het buitenland”, vervolgt Hetty. ,,Ook voor het gezin was Tons diensttijd een mooie tijd. We hebben een zoon en een dochter.” Ton: ,,Mede dankzij Hetty als sterke vrouw op de achtergrond heb ik een prachtig en dynamisch leven kunnen leiden.”

PRINS BERNHARD

Zelfs prins Bernhard en prins Willem-Alexander kozen met Ton van Soest het luchtruim. De latere koning hielp hij bij zijn vliegopleiding. Met prins Bernhard ontstond een levenslange vriendschap. ,,Prins Bernhard mocht ik een goede vriend noemen. Een prachtkerel. Niet zoals hij tegenwoordig wordt afgeschilderd in de media. Zo heb ik hem niet leren kennen. We konden goede gesprekken voeren en onze liefde voor het vliegen delen. En we gingen jaarlijks voor het koninklijk gezin kerstshoppen in Londen.” Aan de muur van Tons appartement hangen door de prins geschonken aquarellen. Twee met hemzelf erop. Op een gesigneerde foto van het tweetal staat ‘Mogen wij altijd omhoog blijven kijken’.

Prins Bernhard mocht ik een goede vriend noemen. Een prachtkerel. We gingen jaarlijks voor het koninklijk gezin kerstshoppen in Londen

De band met het Koninklijk Huis werd zelfs nog hechter aan het einde van zijn militaire loopbaan. Begin jaren tachtig vroeg koningin Beatrix Van Soest namelijk als haar adjudant. Later als intendant op paleis Soestdijk en kasteel Drakesteyn. Vanwege ambtsgeheim en privacy mogen hierover uiteraard geen mooie anekdotes worden gedeeld. ,,Ik vergezelde de koningin op werk- en staatsbezoeken en bij de ontvangst van staatshoofden en hielp bij de voorbereiding ervan. Ik heb dus heel wat gekroonde hoofden en presidenten ontmoet. Een dienende taak op de achtergrond met een bescheiden opstelling. Met koningin Beatrix kon ik prima door één deur. We lagen goed bij de familie. Ik herinner me de gezellige filmavonden op Soestdijk.”

EERBETOON

Zijn grootste eerbetoon kwam in 2008 bij het afscheid van 27 jaar koninklijke dienst. Toen speldde koningin Beatrix luitenant-kolonel b.d. Van Soest het Groot Erekruis van de Huisorde van Oranje op.

Een platina huwelijksjubileum als bekroning van een levensloop die niet bepaald saai is te noemen. Ton en Hetty van Soest wonen in zorgcentrum De Engelenburgh en voelen zich naar eigen zeggen ‘nog redelijk gezond’. Burgemeester Kats bezocht het echtpaar om hen te feliciteren met het jubileum.