Locatiemanager AZC Leersum aan inwoners Elst: ‘Angst voor een AZC? Kom zelf eens kijken’

ELST/LEERSUM De zorgen over de komst van een AZC op de Eikelkamp in Elst zijn groot. De locatie, naast een drukke schoolroute en midden in het bos, roept bij veel inwoners bezwaren op, vooral over de veiligheid en de beschikbare voorzieningen. Eelco Knops, locatiemanager van het AZC in Leersum – dat ook midden in het bos ligt en 525 vluchtelingen huisvest – begrijpt de bezorgdheid, maar mist de balans: ,,De mensen wonen hier gewoon.’’

door Siem van Eck

We spreken Knops telefonisch. Vijf dagen per week leidt hij het reilen en zeilen op het AZC in Leersum, een opvanglocatie die sinds 1989 asielzoekers huisvest. ,,Ook ik zie de beelden uit Ter Apel en hoor de verhalen over waar het misgaat in Nederland,’’ zegt hij. 

RUST, REGELMAAT, STRUCTUUR EN VEILIGHEID

,,Maar het draait om balans. Mijn hele leven hanteer ik de spreuk ‘Evenwicht en belangen’ – dát is waar je naar moet zoeken en uitkijken. Het beeld dat wordt geschetst over vluchtelingenopvang is vaak eenzijdig. Maar hier, in onze opvang en op veel andere plekken in Nederland, zie je een heel ander beeld: rust, regelmaat, structuur en veiligheid.’’

Lees ook

Hoe Elst de opvang van 200 asielzoekers tegenhield: ‘We moeten hiervan leren voor de toekomst’

 

De opvanglocatie aan de Hoogstraat in Leersum is een voormalig revalidatiecentrum. Al sinds 1989 worden hier asielzoekers opgevangen, in goed overleg met de gemeente en inwoners van het dorp. ,,Het is een kleine gemeenschap, met bewoners uit alle hoeken van de wereld’’, vertelt Knops. ,,Van gezinnen tot alleenstaanden. We plaatsen mensen uit dezelfde regio vaak bij elkaar om vertrouwen en herkenning te creëren.’’

De opvanglocatie aan de Hoogstraat staat 24/7 onder beveiliging en daarnaast moeten bezoekers zich van te voren melden, dit voor de brandveiligheid. Iedere bewoner heeft zo’n 5m² leefruimte. Douche, keuken en gemeenschappelijke ruimte worden gedeeld. Zelden slaapt iemand alleen. ,,Op de kamers staan een locker, twee bedden en een tafel’’, legt Knops uit. ,,Deze mensen komen uit gebieden waar chaos en geweld heersten. Ze zoeken hier rust en onderdak. Net als jij en ik willen ze gewoon een leven opbouwen.’’

VEILIGHEID

De groep AZC, NEE, die zich verzet tegen de komst van een asielzoekerscentrum op de Eikelkamp, wijst onder andere op de veiligheid. De grootste angst: schoolgaande kinderen uit Rhenen en Elst moeten langs een slecht verlichte weg richting Veenendaal en zouden daar in conflict kunnen komen met bewoners van het asielzoekerscentrum. Knops kijkt daar anders naar: ,,Weet je waar ík het meest bang voor ben? Dat de bewoners aangereden worden op zo’n drukke, onverlichte weg. Ze fietsen zonder licht, rijden door rood - simpelweg omdat ze uit landen komen waar fietspaden niet bestaan. We delen lampjes uit en geven voorlichting, maar het blijft een risico.’’

Langs het AZC in Leersum, ook een donkere bosweg, komen dagelijks schoolgaande kinderen voor de scholen in Doorn. ,,Elke ochtend als ik langs rijd, zie ik de kinderen uit het AZC en de kinderen uit de omliggende dorpen met elkaar naar school fietsen. Ze wachten op elkaar en gaan samen naar school. Dat is niet uitzonderlijk, maar normaal.’’

EIGEN VOORZIENINGEN

Leersum telt ongeveer 3.000 inwoners meer dan Elst en heeft beperkte voorzieningen. Critici vrezen dat een AZC die druk alleen maar vergroot. Maar volgens Knops valt dat mee: ,,Het AZC heeft zijn eigen huisartsenpost en tandarts’’, zegt hij. ,,Onze bewoners gebruiken dus niet de reguliere praktijken. Daarnaast zorgen wij voor sport en taallessen en dragen de bewoners bij aan de omgeving door te werken in het postcentrum of de supermarkt. En voor wie niet kan werken, regelen we vrijwilligerswerk - bijvoorbeeld zwerfafval rapen. Nederlandse taallessen staan hoog op onze agenda, want taal is de sleutel tot integratie.’’

Lees ook

Niet alleen maar tegenstand tegen komst AZC in Elst: ‘Mensen helpen die in nood verkeren’

 

BUSLIJN 50

Knops erkent dat niet alles rozengeur en maneschijn is: ,,Natuurlijk hebben we hier ook conflicten, net zoals in iedere wijk. Maar wij treden bemiddelend op. We kijken naar de leefbaarheid, voor bewoners, medewerkers en de omgeving.’’ 

Een van de bekendste incidenten speelde in 2018, toen buslijn 50 te maken had met agressieve asielzoekers. Buschauffeurs voelden zich bedreigd, reizigers meden de lijn. ,,Ja, toen was er gedonder’’, geeft Knops toe. ,,Maar sindsdien hebben we structureel veiligheidsoverleg met alle betrokken partijen, waaronder de politie. Vorig jaar kregen we zelfs complimenten van de busmaatschappij.’’

Het probleem werd op twee manieren aangepakt. ,,We zorgen dat boetes ook écht worden geïnd. Daarnaast startten we een voorlichtingscampagne. Veel bewoners weten gewoon niet hoe het OV werkt. Daarom komen de busmaatschappij en handhavers twee keer per jaar langs om uitleg te geven. Ook hebben we een oplaadpaal geplaatst, zodat bewoners hun OV-chipkaart direct kunnen opladen.’’

,,Wij zijn niet gebaat bij excessen, maar bij rust. We zijn goed getraind en werken nauw samen met de politie en veiligheidsdiensten om snel en effectief te reageren, en we zorgen ervoor dat zowel de veiligheid van de bewoners als de omgeving gewaarborgd is.”

KOM EENS LANGS

Volgens Knops komt angst vaak voort uit onbekendheid. Daarom nodigt hij mensen uit om zelf te komen kijken: ,,Samen met de gemeente zouden we een bezoek kunnen organiseren voor geïnteresseerden. Hier staat een bewonersraad klaar om vragen te beantwoorden, net als collega’s met diverse achtergronden. Ik denk dat zoiets heel waardevol zou zijn.’’

Lees meer over de AZC-plannen in de gemeente Rhenen in ons dossier.