Veenendaal wil meer inwoners met betaalachterstanden vroeg helpen om grote schulden te voorkomen

VEENENDAAL De gemeente Veenendaal onderschrijft de conclusie van de Nationale Ombudsman dat vroegsignalering een waardevol instrument is. Hiermee wil Veenendaal bij signalen over inwoners die een betalingsachterstand hebben, zoveel mogelijk zelf in contact komen met deze mensen voor er grote schulden ontstaan. Zij zal haar werkwijze met het Team ‘Vroeg eropaf’ dit jaar evalueren en werkt al aan verbeteringen.

door Peter Kuijpers

Iedere gemeente mag zelf kiezen hoe zij werkt aan vroegsignalering. ‘De Nationale Ombudsman stelt dat vroegsignalering een waardevol instrument is. Echter, vroegsignalering is sterk afhankelijk van de manier waarop het proces is ingericht. Persoonlijk contact, bij voorkeur een huisbezoek, het herhalen van de boodschap, het ontwikkelen van specifieke gesprekstechnieken en gericht communicatiemateriaal dragen bij aan het succes. De Nationale Ombudsman constateert dat er gemeenten zijn die bij gebrek aan capaciteit en middelen kiezen voor een minder tijdrovende aanpak’, aldus het college.

ACTIEVE AANPAK

Hier is in Veenendaal geen sprake van: ‘Er zijn, voor de drie gemeenten samen (Veenendaal, Rhenen en Renswoude), vier medewerkers actief als medewerker Vroegsignalering. Dit heeft als voordeel dat er echt tijd wordt vrijgemaakt. Het wordt er dus niet ‘bij’ gedaan. In Veenendaal wordt op basis van de zwaarte van een signaal ingezet op een brief, telefonisch contact of huisbezoek. In de beleidsnota Vroegsignalering is vastgelegd welke vorm wordt gehanteerd. Maar de medewerkers hebben de vrijheid om hier van af te wijken. Sinds 2022 experimenteren de vier medewerkers met de juiste aanpak en de juiste gesprekstechnieken.’

2100 SIGNALEN

Hiermee voldoet Veenendaal al aan verschillende aanbevelingen die de Nationale Ombudsman maakt in het rapport ‘Hoe eerder, hoe beter’: ‘Maak persoonlijk contact met de burger. Verzamel data en evalueer de werking van vroegsignalering. Zorg voor kennis en expertise bij medewerkers. Versterk de samenwerking met vaste lastenpartners.’ 

De gemeente kreeg vorig jaar 2800 signalen van organisaties over inwoners met een betalingsachterstand. Niet allemaal voldeden deze aan de wettelijke eisen of het minimumbedrag waarop Veenendaal actie onderneemt. ‘De ervaring leert dat circa 25 procent geen echt signaal is. We ontvingen in 2023 dus 2100 signalen.’

RESULTATEN

De medewerkers Vroegsignalering zijn daarmee aan de slag gegaan: ‘Van die 2100 meldingen lukte het in 2023 in 30 procent van de gevallen contact te leggen. Om contact te leggen deden we 6211 pogingen, waarin in 18 procent van de gevallen via persoonlijk contact; huisbezoek en telefonisch. In ongeveer 40 procent was sprake van succesvol contact, 8 procent hiervan leidde tot een melding bij het Budgetloket.’ 

Daar krijgen inwoners hulp bij betaalachterstand door snel een oplossing te vinden. Veenendaal wil dit jaar regelmatig deze resultaten evalueren en proberen het aantal geslaagde contacten uit te breiden, naast andere verbeteringen.

VERBETEREN SAMENWERKING

De gemeente krijgt signalen van zorgverzekeraars, energie- en waterbedrijven en ook de woningcorporatie. ‘We werken aan een betere samenwerking met Veenvesters. Zij levert op dit moment nog niet alle signalen aan de gemeente. Dit heeft meerdere oorzaken en we zijn met elkaar in gesprek om dit op te lossen. We zoeken de samenwerking met particuliere verhuurders op.’ 

Daarnaast wil Veenendaal een animatie maken als voorlichting over de hulp bij betalingsachterstanden en andere voorlichting verbeteren. Tot manieren om ouderen, jongeren, inwoners met minderjarige kinderen en kwetsbare doelgroepen beter te bereiken voor grote schulden ontstaan.