Sporen van het slavernijverleden in Veenendaal: ‘We moeten door het ongemak heen’

VEENENDAAL Vlak buiten Veenendaal ligt het eeuwenoude Landgoed Prattenburg, met zijn statige kasteel en uitgestrekte bossen een geliefde plek voor wandelaars. Veel Veenendalers kennen het als een plek voor ontspanning en natuur, maar weinigen weten dat er ook een koloniale geschiedenis aan verbonden is.

Het slavernijverleden lijkt misschien ver van Veenendaal af te staan, maar wie goed kijkt, ontdekt dat deze geschiedenis ook verweven is met de lokale omgeving. Zo schreef De Rijnpost vorige maand nog over arme boeren uit Veenendaal die in de negentiende eeuw naar Suriname trokken in de hoop op een beter bestaan. Ook werd Landgoed Prattenburg, sinds 1694 in handen van de familie Van Asch van Wijck, aangekocht met kapitaal uit de koloniale handel. De sporen van het slavernijverleden zijn subtiel, maar wel degelijk aanwezig in en rond Veenendaal.

WANDKLEED

Om dit verleden zichtbaar te maken, in vanaf 12 juli in Stadsmuseum Veenendaal het monumentale wandkleed Draden van ons Nederlandse slavernijverleden te zien. Dit kunstwerk is onderdeel van een landelijk initiatief van Stichting Villa Maecenatis, waarbij elke provincie een eigen wandkleed maakt dat de regionale slavernijgeschiedenis verbeeldt.

Conservator Stephanie Brueker–van Zetten (29) is trots dat het museum het Utrechtse wandkleed tentoonstelt. ,,Het is voor het eerst dat we in het museum een maatschappelijk thema aangaan. Dat is spannend, maar ook hard nodig, want dit deel van de geschiedenis is in Veenendaal nog weinig bekend. Veel mensen vragen zich af wat Veenendaal met het slavernijverleden te maken heeft. Op het wandkleed worden verhalen verbeeld die laten zien hoe het slavernijverleden ook in de provincie Utrecht sporen heeft nagelaten. Die zijn onder andere terug te vinden bij buitenplaatsen en landhuizen in de provincie Utrecht, zo ook bij Landgoed Prattenburg. In de tentoonstelling tonen we daarom twee familieportretten van de familie Van Asch van Wijck en een commandostaf van de WIC.”

GEDEELD VERLEDEN

Brueker: ,,Het is een pijnlijk verleden, maar juist daarom is het belangrijk dat we er als museum aandacht aan besteden. In Veenendaal het gesprek hierover voeren kan bijdragen aan erkenning en verbinding.” Ook Henrick van Asch van Wijck (51), directeur van Landgoed Prattenburg, benadrukt het belang van bewustwording en het gesprek aangaan. In zijn familie waren meerdere voorouders actief in het bestuur van de West-Indische Compagnie (WIC). ,,Het koloniale verleden is een gedeeld verleden van ons allemaal. We moeten dit aankijken als we ook een gezamenlijke toekomst willen hebben. We moeten dat gesprek samen aangaan en door het ongemak heen, anders leggen we de last en deze verantwoordelijkheid op de schouders van de volgende generatie”, zegt hij.

Draden van ons slavernijverleden is te zien van 12 juli t/m 26 oktober in Stadsmuseum Veenendaal.