Proces voor aardgasvrij Veenendaal

VEENENDAAL Het gas afsluiten in een wijk zal straks de bevoegdheid zijn van de gemeente. De lokale politiek kreeg afgelopen week van het Nationaal Programma Lokale Warmtetransitie (NPLW) informatie over de nieuwe wetten die daarvoor in de maak zijn. En waar de gemeenteraad over zal moeten gaan beslissing in de komende jaren.

door Peter Kuijpers

,,Het wetsvoorstel voor de Wet gemeentelijke instrumenten warmtetransitie (Wgiw) is erop gericht om gemeenten de bevoegdheden te geven die nodig zijn om regie te voeren in de wijk- of gebiedsgerichte aanpak van de warmtetransitie. Een van de belangrijkste daarvan is de aanwijsbevoegdheid’’, aldus het NPLW. Dit alles is gestart met het Klimaatakkoord 2019. Er zijn verschillende afspraken gemaakt, zoals in 2030 het verduurzamen van 1,5 miljoen gebouwen en dat in 2050 de gebouwen aardgasvrij zijn. De rijksoverheid zorgt nu voor de randvoorwaarden, maar de gemeente neemt de regie.

GESTART De lokale overheid weet immers het beste met welke woningen en bedrijven zij te maken heeft. ,,De transitievisie warmte wordt uiterlijk 31 december 2026 vastgesteld. Hierin staan de wijken waar de gemeente in de periode tot en met 2035 aan de slag gaat en zo verder tot 2050 wanneer de energietransitie afgerond is.’’ Veenendaal is al gestart met enkele onderzoeken. ,,Een uitvoeringsplan is een plan om de gebouwde omgeving in een gebied aardgasvrij te maken, of als tussenstap aardgasvrij-ready. De aanwijsbevoegdheid is de mogelijkheid die gemeenten krijgen om in het omgevingsplan gebieden aan te wijzen die overgaan op een duurzame warmtevoorziening.’’

WGIW Daarvoor ligt nu een wetsvoorstel bij de Tweede Kamer. ,,Met ingang van de Wgiw wijzigt de Omgevingswet. In de transitievisie warmte maken gemeenten inzichtelijk wanneer welke wijken of buurten van het aardgas worden afgekoppeld.’’ Daarvoor zijn nu ook al enkele subsidies beschikbaar om de bestaande woningen eerst beter te isoleren en warmtepompen te plaatsen. Tot geld voor het opzetten van warmtenetten, maar daar moet de gemeente dan wel een meerderheidsbelang in hebben. Bij deze warmtenetten wil het rijk ook af van de tariefkoppeling met het gas. Omdat het de bedoeling is warmtenetten zonder gas te laten werken.

AFSLUITEN De NPLW biedt de gemeenteraad uitleg, praktische voorbeelden en hulpmiddelen om dit proces te doorlopen. Met een overzicht van de ingediende wetswijzigingen tot technieken van warmtenetten, warmtepompen en isoleren. Hoe bewoners en Vereniging van Eigenaren te betrekken en uiteenlopende onderzoeksrapporten. Maar uiteindelijk draait het er op uit dat de gemeente, na met bewoners te hebben gesproken, moet beslissen welk alternatief er in een wijk komt voor aardgas. Zij krijgt dan de bevoegdheid het gasnet af te sluiten. Want dit kan niet voor enkele gebruikers in stand blijven. De raad zal in 2026 de eerste beslissing moeten gaan nemen.