Evaluatie NPO-gelden: blijvende effecten van coronamaatregelen op kinderen in Veenendaal

VEENENDAAL De impact van de coronamaatregelen die kinderen op school en in het sociale leven meemaakten is nog steeds merkbaar. De gemeente en het onderwijs kregen geld van het Rijk om dit enigszins te voorkomen. Bij een evaluatie blijkt dat er wel verbeteringen zijn, maar dat deze veelal zijn ontstaan in samenwerkingen tussen organisaties die met kinderen werken.

door Peter Kuijpers

,,De maatregelen die de Gemeente Veenendaal heeft genomen begonnen in de coronatijd. Deze periode was heel belastend voor de ontwikkeling van onze jeugd. Zij hebben met name veel moeten missen vanwege de beperkingen om coronaverspreiding te voorkomen. Dit ging van de sociale ontwikkeling door met leeftijdsgenootjes in de klas te zitten tot het omgaan met toetsen en cijfers. Dit hebben zij een aantal jaren gemist’’, geeft wethouder Dylan Lochtenberg aan. Er is in die periode wel geld vanuit het Rijk gekomen om de jeugd te ondersteunen. De gemeente heeft daar nu een eindevaluatie van opgesteld met resultaten, maatschappelijke opbrengsten en lessen die zij hieruit heeft getrokken.

IMPACT

,,Tijdens en na de coronaperiode ontstonden bij kinderen en jongeren leervertragingen, verminderde participatie en een toename van mentale druk. Met het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) ontvingen gemeenten tijdelijke middelen om, in samenwerking met het onderwijs en maatschappelijke partners, aanvullende ondersteuning te organiseren voor jeugdigen in de leeftijd van het basis- en voortgezet onderwijs. Daarnaast ontvingen scholen zelf eveneens tijdelijk NPO-budget om in te zetten voor maatregelen binnen de school’’, beschrijven burgemeester en wethouders. Dat geld was veelal ingezet om leerachterstanden aan te pakken.

ACTIES

Veenendaal had, in samenspraak met de partners, ingezet op drie acties: Het versterken van beschermende factoren, zoals deelname aan sportieve, creatieve en sociale activiteiten, extra aandacht voor welbevinden op school, in opvang en thuis en het verbeteren van samenwerking en vroegsignalering tussen onderwijs, welzijn en jeugdhulp. De gemeente zorgde voor de contacten en het maken van netwerken en ondersteunde verschillende initiatieven en de uitvoerende partners organiseerden de activiteiten. Deze dienden bij te dragen aan versterking tussen onderwijs, jeugdhulp en sociaal domein.

RESULTATEN

,,Deze werkwijze heeft geleid tot nieuwe samenwerkingsverbanden en kortere lijnen tussen professionals. De uitvoering vond plaats in een periode waarin meerdere maatschappelijke ontwikkelingen gelijktijdig invloed hadden op kinderen en jongeren’’, vervolgt het college. Daarom kan zij geen directe resultaten benoemen tussen de inzet van de NPO-gelden en de uitkomsten. Zij heeft in een evaluatie gekeken of de effecten aannemelijk zijn: ,,De evaluatie richt zich op de vraag in hoeverre de totale inzet van NPO-middelen heeft bijgedragen aan het welbevinden van de jeugd in Veenendaal.’’

NOG STEEDS PROBLEMEN

,,Uit signalen van scholen en het CJG blijkt dat de sociale problematiek na corona niet volledig is verdwenen. Er is sprake van een stijging in diagnostiekvragen, complexe thuissituaties en een blijvend hoog aantal thuiszitters. Dit benadrukt dat het NPO vooral een herstel- en versterkingsimpuls was en geen structurele oplossing voor alle problematiek’’, menen burgemeester en wethouders. Veenendaal heeft wel een aantal positieve resultaten kunnen benoemen: ,,De inzet heeft geleid tot een duidelijke toename aan sportieve en culturele activiteiten. Ook werden doelgroepen bereikt die normaal minder makkelijk deelnemen.’’

VERSTERKTE SAMENWERKING

Dit hielp bij talentontwikkeling, sociale ontmoeting en meedoen. ,,Belangrijker nog is dat bij een aantal scholen de aandacht voor het welbevinden van leerlingen structureel onderdeel is geworden van het onderwijs. De school vervult daarbij steeds nadrukkelijker een rol als vindplaats voor signalering van vragen rondom ontwikkeling, opvoeding en welzijn. Hierdoor kunnen vragen vaker vroegtijdig en dichtbij de school worden opgepakt en hoeft minder snel worden doorverwezen naar zwaardere vormen van hulp.’’ De Gemeente Veenendaal merkt ook dat bij een aantal scholen de samenwerking is versterkt met welzijn, CJG, GGD en jeugdhulp.

OPBRENGST

De gemeente ontving 1,56 miljoen euro aan NPO-geld en heeft dit allemaal uitgegeven aan de verschillende activiteiten. Zij ziet vooral een opbrengst in een sterkere samenwerking tussen de partijen die zich met kinderen en jongeren bezig houden. ,,Daarmee blijkt dat de NPO-middelen vooral effectief zijn voor ontwikkeling, experiment en het versnellen van samenwerking, maar minder geschikt zijn voor het structureel in stand houden van voorzieningen.’’ Veel activiteiten zijn gestopt, nadat het geld op was. Veenendaal blijft zich richten op opgebouwde samenwerkingen om kinderen eerder en sneller te helpen, wanneer dit op school al is gesignaleerd.