Column: Speldjes

Door Henk Jansen

Wekenlang stonden medewerkers van de boekenafdeling van ‘De Snuffelcorner’, de kringloopwinkel aan het K.E. Plantsoen in Rhenen, in dubio om ongeveer tweehonderd speldjes, die in de jaren ‘60-’70 zo enorm populair waren, weg te gooien. Zo nu en dan ging er een exemplaar voor de somma van tien cent van de hand. Maar de vele bakjes met het klein metaal namen veel ruimte in beslag op de altijd zo rijk gevulde boekentafel. Maar ziedaar! Een man in de leeftijd van 60 jaar kocht de hele handel op. Natuurlijk had ik van tevoren al mijn keuze uit het diverse aanbod gemaakt. Ik wist, en dat uit een gevoel van pure nostalgie, er een paar waardevolle exemplaren uit te vissen. Een van Ivanhoe, een van mijn helden van toen. Een voetbalspeldje van Hermes DVS, over nostalgie gesproken, en een fraai exemplaar met het DAF-embleem. Speldjes! Wie spaarde ze vroeger niet? Ze werden zelfs in Rhenen geproduceerd. Bij de PAKO, een fabriek op Remmerden, gelegen aan de NederRijn. Voordat de schoolbel klonk, in de pauze en na schooltijd, werd er een ware ruilhandel gehouden. Thuis werden die speldjes op een oud kussen of een stuk schuimrubber geprikt. Speldjes. Bij de VIVO en Jamin werden ze verstrekt. Vooral speldjes met automerken waren populair. Het bijzondere speldje, waar je het meest prat op ging, stak je op je trui of op je jas. Op school bleef de jas op de gang. Maar je haalde het speldje er eerst af. Bang als je was, dat het in andere handen kwam en je het kwijt zou zijn. Vooral jongens waren fanatiek in het verzamelen van de kleinoden. Ik kan me niet herinneren dat meisjes zich aan deze verzamelwoede overgaven. De speldjes zijn mijn inziens terug. Nee, niet die metalen dingen, waarmee je je steevast in je vel prikte! Het nieuwe en moderne speldje is de tattoo. Het lijkt of iedereen ergens op zijn lijf wel een tattoo heeft laten zetten. Van een ruilhandel is hier echter geen sprake. Hoogstens van plagiaat. Opvallend vind ik het aantal voetballers die maar wat graag hun creaties tonen. De getekende armen vergelijk ik met rollen behang. Aan creativiteit geen gebrek. Waar Picasso, Karel Appel, Herman Brood en Lucebert jaloers op zouden zijn. De tattoo, een ‘speldje’ voor het leven.

Reageren: jansenh@ziggo.nl