Op ontdekkingstocht met de Blauwe Bever

RHENEN De Blauwe Bever vaart dit jaar alweer 25 jaar over de Neder-Rijn en de Lek, bemand door enthousiaste vrijwilligers van stichting Rijnoevervaarten. Vanaf april tot en met oktober en bij opstapplaatsen in onder andere Arnhem, Oosterbeek, Wageningen en Wijk bij Duurstede vaart het schip naar natuurgebieden als Meinerswijk, de Blauwe Kamer en de Wageningse Boven-polder. Een gids neemt het gezelschap mee op excursie op plekken die meestal alleen vanaf de rivier toegankelijk zijn.

door Arjan van den Berg

Woensdag, rond kwart voor een. De gasten zullen nog even moeten wachten tot het schip in de verte aankomt op de Rijnkade. Dat de mannen aan boord verstand hebben van zaken, blijkt daarna al snel uit de eerste scheepstermen die vallen. ,,Laten lopen, meren, meren, ja, houd maar vast.” Omdat schippers een groot vaarbewijs en dus veel kennis en ervaring nodig hebben, is het vinden van schippers lastig. De stichting kan ze dan ook dringend goed gebruiken.

Al snel wordt de bemanning voorgesteld. Schipper Arno wordt bijgestaan door matrozen Bert en Henk en maatjes Nico en Carla. De gids van dienst vandaag is René, die maar al te graag enthousiast over de geschiedenis van het gebied en natuurlijk de natuur vertelt. De Blauwe Bever is nog maar net vertrokken of de gids staat al te popelen om zijn verhalen te delen. ,,Ik heb veel te vertellen, heel veel, meer dan ik eigenlijk kwijt kan.” René is jarenlang boswachter geweest bij Staatsbosbeheer, wat ook blijkt uit zijn liefde voor en kennis van de natuur, die hij graag deelt.

(de tekst gaat onder de foto verder)

Foto: Arjan van den Berg

HISTORISCHE PLEK

,,Vandaag vertrekt het zogenoemde safarischip vanaf de Loskade in Rhenen. Een historische plek, zo blijkt. Waar nu toeristen inschepen om de natuur te verkennen, kwamen vroeger de pelgrims aan land om een bezoek te brengen aan de Cunerakerk”, vertelt René. Daarna gaat de vaartocht door tot de Palmerswaard, een oevergebied met grote biologische betekenis. Vooral voor vissen. De jongen zwemmen later terug naar de waard en weten precies waar ze moeten zijn.

VONNIS

Daarna wordt rechtsomkeert gemaakt naar de Cuneratoren. ,,Zie je die twee torens naast de Cuneratoren”,  wijst René, ,,Die ene is een slangentoren. Die heeft niet zozeer te maken met addertjes onder het gras, als wel met brandweerslangen. En bij die witte toren was een rechtbank. Als mensen de bel hoorden luiden, wisten ze hoe laat het was: er werd een vonnis uitgesproken. Bij een terdoodveroordeling, werd dat vonnis binnen uitgevoerd, waarna het lichaam naar buiten werd gedragen om op te worden gehangen als waarschuwing.

TERUGKEER VAN DE NATUUR

Maar als voormalig boswachter, weet René niet alleen veel over geschiedenis, maar ook veel over de natuur. Over het belang van zoet water en het verleggen van de Rijn, die vroeger niet langs Rhenen, maar langs Kesteren stroomde. Over de bevers, die zich ook in het rivierengebied thuis voelen. De afgebeten takken getuigen van hun knaaggrage tandjes. De bever is het symbool van het herstel en terugkeer van de natuur. Het schip is dan ook naar het dier vernoemd en de kleur in de naam wijst naar de binding van de Blauwe Kamer, waar het schip ook vandaag naartoe vaart.

(de tekst gaat onder de foto verder)

De Blauwe Bever deed dienst als patrouilleschip in de oorlog. - Arjan van den Berg

Naast de excursies, zijn er ook zijn er themavaarten zoals ‘Proef de Betuwe’ en ‘Airborne Herdenkingsvaarten, vertelt René. Op de professor Speurneus vaart leren kinderen om zelf te onderzoeken en bij de piratenvaart worden kinderen na beproefd te zijn geslagen tot piraat. Donateurs, sponsors en de Rabo Clubsupport maken het mogelijk om ook gezinnen die daar zelf het geld niet voor hebben toch een boottocht te laten maken.

KENNERSBLIK

De bemanning maant het gezelschap even naar binnen, om veilig aan te kunnen meren en de loopbrug vast te leggen. Veiligheid en bescherming voor alles. Dat geldt ook voor de natuur. Vanwege het broedseizoen blijft de wandeling vandaag bij het even strekken van de benen. Normaal gesproken wordt het gras binnenkort gemaaid, maar niet waar de kwartelkoning vertoeft. Ondanks zijn naam is hij niet snel te zien, maar de plekken waar het gras hoger is, verklappen zijn verblijfplaats. Met een kennersblik plukt René een paar takjes die voor het onwetende oog niet meer zijn dan dat: takjes. Daarnaast heeft hij ganzenpoep meegenomen. De durfal die eraan durft te snuiven, ruikt geen poep, maar gras: het menu van de gans. Watermunt zit er ook bij en aan meidoorn zit ook weer een verhaal, gloedvol opgedist door gids René. Zijn opa had een boerderij. Een keer per jaar werd een varken geslacht, waarna de aan meidoorns geprikte stukken vlees aan de zoldering werden gehangen. Zijn oma gebruikte de doorns als naald. Vlijmscherp.

PATROUILLESCHIP

Alsof de gids nog niet genoeg te vertellen had, blijkt het schip zelf een verleden te hebben gehad als Oost-Duits patrouilleschip. ,,Het schip kan niet praten en dat is misschien maar goed ook”, klinkt het aan boord. Maar de verhalen over de geschiedenis van de omgeving en het uitzicht op de natuur tijdens een rivierexpeditie zeggen al meer dan genoeg. Voor meer informatie: www.deblauwebever.nl