Koningsdag: een feest op straat en online

Al 140 jaar viert Nederland in verschillende vormen de dag die we nu kennen als Koningsdag. Straten kleuren oranje en heel Nederland viert feest. Ook in het buitenland is deze nationale feestdag bekend. Hoe is Koningsdag in ruim een eeuw geworden tot wat het nu is? En hoe kun je het ook online vieren met feestelijke games?

Koningsdag vieren: op straat en online
Heel Nederland gaat de straat op met Koningsdag. Gehuld in oranje, met vrienden of familie en lekker de vrijmarkten af of naar een groot feest in de stad of het dorp. Maar ook op andere dagen kun je deze feestdag goed vieren, vanuit het comfort van je eigen huis. Zo kun je bij diverse online gokkasten lekker gamen met de feestelijke sfeer van Koningsdag.

Online casino’s spelen graag in op gebeurtenissen uit de echte wereld. Zo vind je allerlei videoslots met thema’s rondom internationale feestdagen zoals St. Patrick’s Day uit Ierland. Maar ook ‘The Fourth of July’, de Amerikaanse Bevrijdingsdag, is een dankbaar onderwerp. Of wat dacht je van Chinees Nieuwjaar? Het leukste is natuurlijk om zulke feestdagen echt mee te maken. Zo wordt Koningsdag steeds meer ontdekt door buitenlandse toeristen.

Van Prinsessendag via Koninginnedag naar Koningsdag
De geschiedenis van Koningsdag is al erg lang. In 1885 vond het koningshuis het tijd voor een nieuwe nationale feestdag. Want tot die tijd vierde Nederland namelijk al decennialang ‘Waterloodag’. Op 18 juni 1815 werd Napoleon Bonaparte definitief verslagen bij het Belgische Waterloo, waardoor Nederland bevrijd werd en begon als het Koninkrijk der Nederlanden. Maar 70 jaar later was de veldslag niet meer dan een vage herinnering en werd de feestdag niet meer uitbundig gevierd.

Daarom werd in 1885 gekozen om de verjaardag van de 5-jarige prinses Wilhelmina landelijk te vieren, op 31 augustus. Vijf jaar later overleed haar vader, koning Willem III, en werd de feestdag omgedoopt tot Koninginnedag. In die tijd was het al een feest dat veelal door kinderen werd gevierd. Tot 1948 werd het op 31 augustus gevierd. Toen Juliana dat jaar koningin werd, verschoof Koninginnedag naar haar verjaardag op 30 april. Beatrix behield die datum vanaf haar aantreden in 1980: deels om haar moeder te eren, deels omdat haar eigen verjaardag op 30 januari een grote kans gaf op koud en slecht weer.

In 2013 kreeg Nederland na ruim 120 jaar eindelijk weer een koning, toen Willem-Alexander zijn moeder opvolgde. Hij hoefde niet lang na te denken over de datum van Koningsdag: zijn verjaardag, 27 april, is slechts drie dagen eerder dan de datum die al 65 jaar gebruikt werd voor Koninginnedag. Het werd ‘Koningsdag nieuwe stijl’ genoemd, maar het bleef natuurlijk met dezelfde tradities, spellen, optredens, vrijmarkten en meer.

Muziek en gezelligheid
Een deel van Nederland blijft op Koningsdag thuis om het bezoek van Willem-Alexander, Máxima en hun familie te volgen op de televisie. Steevast worden ze de hele ochtend en middag gevolgd door de NPO en vele andere media. De meeste Nederlanders gaan het echter zelf en met elkaar vieren, want het is immers een vrije dag. En muziek voert dan vaak de boventoon.

Veruit het grootste muziekfeest wordt al jaren georganiseerd door Radio 538. In 1993 begon de radiozender op het Leidseplein in Amsterdam en verhuisde later naar het Museumplein. Vanaf Koningsdag 2014 is het Chasséveld in Breda ‘the place to be’ voor een feest met de beste Nederlandse muzikanten op de 538 Koningsdag.

Koningsspelen
In 1885 begon ‘Prinsessendag’ ooit als een feest voor kinderen en 140 jaar later is dat het nog steeds. Een belangrijk onderdeel hiervan zijn de Koningsspelen. Een dag die in het teken staat van een gezonde leefstijl en vooral een dag waarop kinderen samen kunnen sporten. Het was dan ook een idee van oud-toptennisser Richard Krajicek. Toen Willem-Alexander koning werd in 2013, organiseerde zijn Richard Krajicek Foundation de Koningsspelen samen met de Johan Cruyff Foundation.

Ook bij deze dag horen natuurlijk tradities. Hij vindt altijd plaats op de vrijdag vóór Koningsdag. Gezond eten en actief bewegen staan centraal op meer dan 6000 basisscholen in het hele koninkrijk. De dag begint vaak met een gezamenlijk ontbijt op school. Vervolgens geven scholen en gemeenten een eigen invulling aan een sportdag voor de kinderen.

Koningsdag 2025 werd gevierd op zaterdag 26 april, omdat het niet op een zondag gevierd wordt. De koninklijke familie vierde het dit jaar in Doetinchem.