Programmeren op De Plantage Basisschool in Veenendaal

Veenendaal - Op dinsdagmiddag om half vier verzamelen zich vijftien leerlingen na schooltijd in een lokaal op De Plantage. Op tafel staan Chromebooks, een soort laptops, maar de schermen blijven nog even dicht. Eerst legt Christiaan Abbing, groepsleerkracht op de school, het begrip van de week uit. Er zijn al veel verschillende begrippen voorbij gekomen, zoals sequenties, algoritmes, functies, variabelen, verschillende loops en if-statements.

De leerlingen halen eerdere begrippen moeiteloos op en passen ze toe op concrete situaties uit hun omgeving. ‘Variabelen zijn stukjes informatie die kunnen veranderen,’ legt Sander (11) uit, ‘zoals bijvoorbeeld je leeftijd en je lengte.’

Als het nieuwe begrip voldoende uitgelegd is, gaan de leerlingen ermee aan de slag – de schermen blijven nog steeds dicht. ‘We gebruiken voor onze lessen programmeren het programma Bomberbot’, vertelt Christiaan. ‘Dit programma leert je op een heel speelse manier programmeren. Een belangrijk deel daarvan gebeurt offline. Gewoon, door het te doen en te ervaren. En stiekem zijn dat de leukste onderdelen van de lessen.’

Muziek

Zoals bijvoorbeeld de stoelendans bij de les over until-loops. Of de pot met snoepjes bij het onderdeel rond variabelen. De ogen van de leerlingen beginnen glimmen: ‘Dat zouden we best nog een keer kunnen doen, toch?’
Ook de muziekinstrumenten die gebruikt werden bij de les over functies viel goed in de smaak – het offline onderdeel van deze les duurde een stuk langer dan gepland.

‘Digitale vaardigheden vinden we belangrijk op De Plantage’, zegt Christiaan. ‘We verdelen dat in een aantal verschillende domeinen: je hebt de basisvaardigheden, zoals het gebruik van presentatie- en tekstverwerkingsprogramma’s; verder oefenen we opzoekvaardigheden, het gebruik van online bronnen, wat is betrouwbare informatie, hoe gebruik je zoektermen; en we willen leerlingen laten groeien in mediawijsheid: hoe ga je met media om, hoe wil je zelf online zijn? Aan deze domeinen werken we schoolbreed.
En dan is er nog computational thinking: hoe werken computers en programma’s en hoe kunnen we ze inzetten om onze doelen te bereiken? Wij vinden leren programmeren niet voor elke leerling weggelegd; je moet er interesse in hebben. Daarom vinden we de naschoolse cursus hier een mooie oplossing voor.’

Leefwereld

‘De ontwikkeling van deze vaardigheden bij leerlingen gaat echt razendsnel,’ zegt ook Jim van Geest, locatiedirecteur van De Plantage, ‘en we moeten ons best doen om in ons onderwijs aan te sluiten bij hun leefwereld. Een aantal van onze leerlingen is hier echt in geïnteresseerd en heeft er talent voor. Dit aanbod is mooi voor kinderen die zelf weten dat ze dit leuk vinden en het is voor ons een manier om talenten bij kinderen te ontdekken.’

De Plantage organiseert de cursus voor het eerst op deze manier, voor leerlingen uit groep 6 tot en met 8. Het liep meteen storm: ‘Ik had 15 licenties beschikbaar,’ zegt Christiaan, ‘maar de aanmeldingen waren bijna het dubbele. Ik heb dus een aantal leerlingen moeten teleurstellen. Maar zij kunnen in een volgende ronde wellicht meedoen.’

Intussen zijn de Chromebooks opengeklapt en spelen de leerlingen level na level, waarbij ze oefenen met het begrip van de week. Bij moeilijke levels helpen ze elkaar en er is geregeld discussie over wat de beste manier is om een level uit te spelen. De laatste les gaat over programma flow: hoe maak je het meest soepele en efficiënte programma? Aan het eind van de cursus ontvangen alle leerlingen een certificaat.

‘Ik hou wel van puzzelen, ik vind Rubiks cubes ook leuk,’ zegt Dejene (11), ‘en eigenlijk is programmeren gewoon het oplossen van een puzzel.’