Elke dag kerst voor Peter en Ida door verzameling van ruim tweeduizend kerststallen

VEENENDAAL Het echtpaar Peter en Ida Diemer hoeft hun huis voor de kerst niet te versieren. Met hun duizelingwekkende verzameling van kerstgroepen en kerststallen uit de hele wereld zijn ze het hele jaar door ermee bezig. Peter is net gestopt als voorzitter van de Stichting tot behoud van erfgoed rond kerst Nederland.

door Marco Diepeveen

Want er bestaat een heuse en unieke verzamelaars- en fanclub in Nederland. ,,De stichting is voortgekomen uit de vereniging en door ons opgericht”, zegt Peter Diemer.

,,We tellen zo’n 160 leden, de meesten op leeftijd. Dit wereldje vergrijst. Het merendeel van de leden verzamelt, een klein deel bouwt zelf kerstgroepen en kerststallen. Dat laatste heb ik ook jarenlang gedaan, maar ik mis er nu de ruimte voor. We hebben nu 2.230 exemplaren, afkomstig uit de hele wereld. Het gros opgeborgen in dozen. We hebben ook borden en kerstballen met het kerstverhaal.”

CONTACTEN OVER HELE WERELD

Zelfs op internationaal niveau weten kerstliefhebbers elkaar te vinden. De internationale federatie heet in het Italiaans Universalis Foederatio Praesipistica. Ida was daarvan secretaris. Er zijn congressen, lezingen en cursussen voor doe-het-zelvers. Daarnaast worden exposities georganiseerd.

,,Via de internationale organisatie krijg je contacten over de hele wereld. Overal ter wereld worden kerststallen en kerstgroepen gebouwd. We zijn erg reislustig en bezochten meerdere keren de VS. Met een touringcar reis je dan langs Amerikaanse leden die thuis een hele schuur hebben volgestouwd. Daar is kerst echt over de top.”

Voor zijn werk kwam Peter vroeger vaak in het buitenland. ,,In 1983 in Nigeria ontdekten we onze eerste kerststal. Later kochten we er eentje in de VS en in Hongarije. Dan merk je dat deze ambachtelijke vorm van kerstversiering volkskunst is. Materieel erfgoed dat cultureel bepaald is. Een Afrikaanse stal oogt heel anders dan eentje uit Alaska.”

PROTESTANTS

De kerstgroepen/kerststallencultuur is het sterkt ontwikkeld in het rooms-katholieke Centraal-Europa. ,,In landen als Duitsland, Italië en Oostenrijk heeft bijna elk dorp wel zijn eigen kerststallenclubje. Daar wordt driftig gebouwd en verzameld. Je zou denken dat het een puur katholieke interesse is. De meeste leden van onze vereniging zijn echter van huis uit protestants, net als wij.”

Papier, gips, hout, glas, maisblad, de materialen verschillen net zo sterk als de aankleding van het bekende kersttafereel. Peter heeft een groep afkomstig van het wereldberoemde glasblazerseiland Murano in Venetië. Zelfs een minikerstvoorstelling op de kop van een spijker, liggend onder een vergrootglas.

,,Omdat gips het goedkoopste materiaal is, wordt dat traditioneel het meest gebruikt. De vervaardiging van kerstdiorama’s is grotendeels handarbeid. Omdat de vraag afneemt en de productiekosten stijgen, verschuift de fabricage steeds meer naar China.”

Een gemiddeld tuincentrum biedt niet wat de Veenendalers zoeken. ,,De afgelopen jaren scoorden we vooral exemplaren op kerst- en rommelmarkten, kringloopwinkels en in Wereldwinkels.”