NSDAP en Organisation Todt in Veenendaal

Begin oktober 1944 moet Veenendaal ruim 200 man personeel van de Duitse organisaties NSDAP en Organisation Todt (OT) huisvesten. Met de komst van deze groep wordt Veenendaal het centrum voor de bouw van de Panther-Stellung. Een nieuwe verdedigingslinie langs de Nederrijn en door de Grebbevallei die het Derde Rijk moet beschermen. Ruim een half jaar wordt de bouw van de verdedigingslinie vanuit de Korenbeurs en Markt aangestuurd. De NSDAP moet zorgen voor arbeidskrachten en de OT voor de technische uitvoering. Waar wat gebouwd moet worden bepalen specialisten van het leger. De aanleiding voor deze activiteiten in Veenendaal is een bevel van Adolf Hitler van eind augustus 1944. Duits grondgebied dreigt voor het eerst in de oorlog verloren te gaan door de geallieerde opmars aan oost- en westfront. Hitler roept de bevolking op om verdedigingswerken te maken. Dit betreft ook de Nederlandse bevolking in de bezette gebieden! Het enthousiasme in Veenendaal is echter, net zoals in de overige bezette delen van land, minder enthousiast dan gewenst. Dit komt ook omdat de regering in ballingschap en het verzet duidelijk laten weten dit als collaboratie te zien en medewerking ten strengste af te keuren. Dit brengt ambtenaren en burgers in een lastig parket op het moment dat burgemeester Van Kuyk voor het eerst de opdracht krijgt om drieduizend Veenendalers op te roepen om te graven voor de vijand. Van Nijkerk tot ‘s Heerenbergh worstelen ambtenaren en burgers met de oproep van de vijand. Hoe dit afloopt is te lezen in het nieuwe boek Panther-Stellung van Leo van Midden. Hij ontdekte in 2007 een vergeten betonnen bunker naast een busremise in Arnhem. Het werd de start van een ontdekkingstocht die 18 jaar later eindigt aan de Oostzee in Kaliningrad. Het verhaal van het vergeten beton is gepubliceerd in: Panther-Stellung, een Duitse verdedigingslinie gebouwd door Nederlandse dwangarbeiders tussen Westwall en IJsselmeer (1944-1945). Het boek beschrijft de aanleiding voor de bouw van de linie, verantwoordelijke organisaties, realisatie, techniek, militaire opvattingen en wederopbouw tot de actuele situatie van het vergeten erfgoed uit deze periode tussen Nijkerk en ‘s Heerenbergh.Het boek is verkrijgbaar via Bol.com. Extra informatie is te vinden op de website https://einsatz-panther.nl