Kunstwerk: ‘Met de snelheid van…’ mogelijk aan de slangentoren

VEENENDAAL Stukje bij beetje is de oude brandweerkazerne aan de Industrielaan weggeknabbeld. Zorgvuldig werden de materialen gescheiden. Volgens planning was dat werk medio deze week afgerond. Op nagenoeg dezelfde plek komt de nieuwe kazerne, komen er ook woningen en wordt de zogenaamde slangentoren als een soort van landmark ingepast in het grote geheel. En, ter geruststelling, het kunstwerk ‘Met de snelheid van…’ keert weer terug.

door Martin Brink

De sterk verouderde kazerne dateerde uit 1958 en voldeed niet meer aan de arbowetgeving, de eisen voor arbeidshygiëne en was ook niet energiezuinig. Sinds de jaren negentig wordt al over een nieuwe kazerne gesproken. Toen duidelijk werd dat sloop en herbouw op deze plek mogelijk werd, kwamen politiek en de vereniging Oud Veenendaal (HVOV) in actie om in ieder geval de historische slangentoren te behouden.

BRANDSLANGEN 

Zowel D66 als de HVOV meldden dat deze toren uniek in Nederland was, tekenend voor de periode waarin de kazerne is gebouwd. In de slangentoren werden de gebruikte brandslangen te drogen gehangen. Vroeger waren de blusslangen gemaakt van materiaal dat kon gaan schimmelen. Daarom moesten ze goed drogen na het blussen. Tegenwoordig is het materiaal van kunststof, waardoor ze na gebruik en schoonmaak niet meer droog opgerold hoeven te worden. In het uitgekozen ontwerp is de slangentoren behouden en wordt ingepast in een hofje. Afgelopen maandag is het origineel gesloopt. Ook keert, en dat zal de kunstminnend Veenendaal deugd doen, het kunstwerk van de bekende Veenendaalse beeldhouwer Hanneke Zwart terug.

BRAND 

Het draagt als titel ‘Met de snelheid van…’. Het werd uitgezocht door de brandweer. Dat gebeurde kort nadat er een grote brand was geweest in haar atelier en het daarnaast gelegen antiquariaat Céline van haar man Ed Zwart. Ze vertelt daar zelf over: ,,In de jaren negentig van de vorige eeuw had ik mijn atelier nog op het Verlaat in de oude fabriek van Hendrikse Staalbouw. Daar is een grote uitslaande brand geweest die begon bij de buren. Daar is het beeld ontstaan van ‘Met de snelheid van…’.

Het is van graniet op een stalen constructie. Het beeld is geïnspireerd op het werk van Pina Bausch, een Duitse danseres, choreograaf en danspedagoge in de moderne danswereld. Ik heb haar drie keer ontmoet om persoonlijk over ons werk te praten. Het beeld dat door de brandweer zelf gekozen is, gaat eigenlijk over de dubbele bodem in het leven. Ik werk in steen en zij werkt met haar dansers voor een goed en sterk eindresultaat.”

TROON 

Ze legt uit dat er een vrouw is uitgebeeld op de troon met als trefwoorden lief, zacht en bescherming. ,,Maar dan komt de troon in beweging en wordt het een pistool en afweergeschut. Voor de brandweer betekent dat vuur, een brand blussen, gevaar, vernietiging maar vuur is ook warmte eten, koken, plezier en leven.” De brandweer bevestigde het kunstwerk tegen de voorgevel. Het vormde echt een blikvanger. Het ligt nu veilig opgeslagen in afwachting van de nieuwe kazerne. Voor de nieuwe plek heeft kunstenaar Hanneke Zwart nauw contact met twee brandweermensen. Samen kijken ze naar een geschikte plaats.

PRACHTPLEK 

,,De slangentoren lijkt mij een prachtplek voor de grote ‘Met de snelheid van…’ en het kleine voorontwerp bijvoorbeeld in de hal. Maar daar wordt nog over nagedacht”, zegt Hanneke desgevraagd.

Van haar zijn veel beelden in de openbare ruimte te vinden. Bijvoorbeeld de portretten van Kees Stip hoog bevestigd aan het plein dat naar hem is genoemd, maar ook in de vijver aan de Vondellaan, op de algemene begraafplaats en voor het pand van Steenhouwerij Buddingh aan de Kanaalweg. Dat laatste beeld stond voorheen in de hal van het politiebureau maar viel ten prooi aan vandalisme.